انفجارهای پرانرژی اشعه گاما که به اختصار GRB شناخته میشوند، به عنوان یکی از عظیمترین و قدرتمندترین رویدادهای کیهانی در نظر گرفته میشوند. این پدیدهها عموماً پس از فروپاشی ستارگان سنگین یا برخورد ستارگان نوترونی رخ میدهند. با این حال، رصد اخیر یک GRB فوقالعاده طولانی موجب شده تا پژوهشگران مجبور به بازنگری در مدلهای کنونی خود در این زمینه شوند. این کشف بینظیر، افقهای جدیدی در فهم فرآیندهای پنهان کیهان گشوده و سوالات اساسی را درباره نحوه تشکیل این غولهای درخشان مطرح کرده است.
کشف حیرتانگیز یک انفجار پرانرژی به مدت ۲۷ روز
انفجار گامای ۲۲۷۰۶A یا GRB 220706A یک پدیده کیهانی است که مرکز آن پس از انفجار اولیه، به مدت ۲۷ روز فعال باقی مانده و در پرتو ایکس شیوهای درخشان ظاهر شده است. این زمان، ۲۰ روز بیشتر از بلندترین GRB قبلی ضبط شده به حساب میآید. بنجامین گامپرتز از دانشگاه بیرمنگام انگلستان تصریح میکند که این فوران پرتو ایکس نمایانگر یک فرایند فعال و بیسابقه در عرصه کیهانشناسی به شمار میآید.
سرنخهایی از ریشههای انفجارهای گامای فوقالعاده طولانی
انفجارهای گاما به عنوان یکی از قویترین پدیدههای کیهانی شناخته میشوند که به فرآیندهای ناشی از فروپاشی ستارگان بزرگ و یا برخورد ستارگان نوترونی نسبت داده میشوند. GRB 220706A یک نمونه از GRBهای فوقالعاده طولانی است که علت بنیادی آن هنوز مشخص نشده است.
بنجامین گامپرتز اشاره دارد که کشف یک ابرنواختر در این رویداد، فرضیههایی درباره علت شعلهوری دیرتر و درخشش غیرعادی این ابرنواختر را به ذهن متبادر میکند. یکی از این فرضیات مربوط به وجود یک مگنتار است، یک ستاره نوترونی با میدان مغناطیسی بسیار قوی که مشابه رویداد GRB 111209A عمل میکند.
حدس دیگری که مطرح میشود به وجود ستارهای بسیار بزرگتر از معمول مربوط میشود، نظیر یک ابرغول آبی با شعاعی در حدود ۱۰۰۰ برابر خورشید، که برای فروپاشی کامل زمان بیشتری را نیاز دارد. این رویدادها پرسشهای عمیقتری را به وجود میآورند که آیا این GRBها بخشی از گروه عادی GRBها هستند یا نماینده رویدادی کاملا متفاوت محسوب میشوند.
چالشهای رصد و امید به اکتشافات آتی
با این حال، مأموریتهای جدیدی نظیر Einstein Probe که قابلیت حساسی بیشتری نسبت به پرتو ایکس دارند، به عنوان ابزارهای مناسبی برای شناسایی GRBهای فوقالعاده طولانی محسوب میشوند. دانشمندان امید دارند که با کشف موارد بیشتر، منابع تولید این پدیدهها را به خوبی درک کنند. این پژوهش در وبسایت arXiv منتشر گردیده است.

