بروز ابولا در کنگو از مرز ۱۰ هزار مورد عبور کرد؛ تقریبا نیمی از مبتلایان فوت کرده‌اند
به گزارش ان‌بی‌سی نیوز، تعداد مبتلایان به ابولا در جمهوری دموکراتیک کنگو از مرز ۱۰ هزار مورد تأییدشده فراتر رفته است. مطابق با اطلاعات ارائه‌شده توسط وزارت بهداشت این کشور، تا تاریخ سه‌شنبه، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، تعداد موارد تأییدشده به ۱۰ هزار و ۶۰ نفر رسیده و تقریباً نیمی از این افراد جان خود را از دست داده‌اند. این شیوع که در ماه مه سال جاری اعلام گردید، به عنوان مرگبارترین شیوع ابولا در تاریخ کنگو شناخته می‌شود و تلاش‌ها برای کنترل آن با چالش‌های جدی مواجه است.
شیوعی بی‌سابقه با گسترش سریع
ویروس مسئول این شیوع، گونه نادر بوندیبوگیو است که هیچ واکسن یا درمان تأییدشده‌ای برای آن وجود ندارد. بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، این شیوع به لحاظ سرعت رشد موارد ابتلا، عملکردی بی‌سابقه را تجربه کرده است.
به‌منظور مقایسه، شیوع ابولا در غرب آفریقا که بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ رخ داد، بزرگ‌ترین و مرگبارترین اپیدمی ثبت‌شده از این ویروس بود. این همه‌گیری بیش از ۲۸ هزار مورد ابتلا و بیش از ۱۱ هزار مرگ را به همراه داشت. با این حال، شیوع فعلی در کنگو در مدت مشابه، موارد ابتلا و مرگ‌ومیر را به‌طرز قابل توجهی افزایش داده و حداقل سه برابر بیشتر از آمار آن دوره ثبت شده است.
از زمان اعلام شیوع در ماه مه، بیماری از سه ناحیه بهداشتی به ۶۶ ناحیه در هشت استان کنگو گسترش یافته است. موارد ابتلا در چندین کشور دیگر نیز گزارش شده و این اپیدمی پنج کشور را تحت تأثیر قرار داده است؛ کنیا و نیجریه از جمله کشورهایی هستند که در آن‌ها موارد ابتلا مشاهده شده است. اوگاندا و فرانسه نیز قبلاً مواردی را ثبت کرده بودند، لیکن به هنگام انتشار گزارش، هیچ مورد فعالی در این دو کشور وجود نداشت.
چرا مهار ابولا دشوار شده است؟
تیم‌های پاسخ به شیوع با چالش‌های متعددی دست و پنجه نرم می‌کنند؛ از درگیری‌های مسلحانه و وضعیت نامطلوب جاده‌ها گرفته تا کمبود وسایل نقلیه، عدم پرداخت دستمزدها و خشونت علیه کادر درمانی. بی‌اعتمادی عمومی و اطلاعات نادرست نیز موجب شده است که برخی خانواده‌ها علائم بیماری را گزارش نکنند یا تمایلی به انتقال بیماران به مراکز درمانی نداشته باشند.
در بعضی نواحی، مراکز درمان ابولا به دلیل افزایش تعداد بیماران تحت فشار قرار گرفته‌اند. همچنین کارکنان بهداشتی در اعتراض به تأخیر در پرداخت دستمزدها و پاداش‌ها، اقدام به اعتصاب کرده‌اند.
سفورا بگوسی، یکی از اعضای تیم دفن ایمن بیماران ابولا در استان ایتوری، بر این نکته تأکید می‌کند که برخی افراد با وجود قرارگیری در معرض خطر، هنوز جدیت وضعیت را درک نکرده‌اند. تیم‌های دفن ایمن برای جلوگیری از انتقال ویروس، نقش حیاتی در دفن افرادی دارند که به دلیل ابولا جان خود را از دست داده‌اند.
زنجیره‌های انتقال همچنان ناشناخته‌اند
یکی از نگرانی‌های اصلی مقامات بهداشتی این است که بسیاری از مبتلایان از میان افرادی شناسایی می‌شوند که پیش‌تر در دسته افراد تحت نظر قرار نداشته‌اند. حدود ۸۰ درصد موارد ثبت‌شده از خارج از گروه‌های شناخته‌شده گزارش شده‌اند، که نشان‌دهنده فعالیت زنجیره‌های انتقال ناشناخته است.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آفریقا اعلام کرده که برای ارزیابی مؤثر مهار شیوع، باید حداقل ۹۵ درصد از موارد ثبت‌شده از گروه‌های شناخته‌شده بیماران ناشی شود. فاصله قابل ملاحظه آمار کنونی با این معیار، ردیابی مبتلایان و شناسایی افرادی که ممکن است در معرض ویروس قرار گرفته باشند را دشوار می‌کند.
داده‌ها حاکی از آن هستند که دست‌کم نیمی از موارد مرگ‌ومیر ثبت‌شده، در میان افراد به‌وجود آمده که به مراکز درمانی منتقل نشده بودند. این آمار می‌تواند نشان‌دهنده تأخیر در گزارش علائم بیماری یا عدم تمایل بیماران و خانواده‌هایشان به مراجعه به مراکز درمانی باشد.
مقامات بهداشتی با معضل دیگری نیز مواجه هستند: در بعضی مناطق، نخستین موارد ابتلا مدت‌ها پس از شروع علائم یا پس از سفر افراد شناسایی شده‌اند. عدم شناسایی سریع موارد جدید، فرصت بیشتری برای انتقال ویروس به وجود می‌آورد.
پیامدهای شیوع فراتر از بیماران ابولا است
گسترش این بیماری تنها بر خدمات مرتبط با ابولا تأثیر نگذاشته، بلکه نظام سلامت کنگو که همواره با مشکلاتی از جمله کمبود منابع و فشار کاری مواجه بوده، اکنون باید توجه بیشتری به مقابله با این بحران داشته باشد؛ بدین ترتیب، مراقبت از بیماری‌های دیگر نظیر وبا نیز با اختلال جدی همراه شده است.
نگرانی از ابتلا به ابولا، برخی زنان باردار را وادار کرده است تا از مراجعه به بیمارستان‌ها پرهیز کنند. بر اساس گزارش‌ها، پس از اعلام شیوع، مرگ‌ومیر مادران در برخی استان‌ها دو برابر شده است. ترس از ابتلا و قرنطینه‌شدن باعث شده که بخش‌هایی از خانواده‌ها از دریافت مراقبت‌های لازم خودداری کنند.
برنامه‌های واکسیناسیون معمول کودکان نیز دچار اختلال شده و در برخی مناطق، آموزش کودکان تحت تأثیر قرار گرفته است؛ این وضعیت در کشوری که میلیون‌ها کودک به‌طور پیشین به آموزش دسترسی ندارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. خانواده‌های متأثر از این بحران، علاوه بر مشکلات اقتصادی، با استرس و انگ اجتماعی نیز مواجه هستند.
با گذشت بیش از پنج ماه از اعلام این شیوع، موفقیت در کنترل بیماری هنوز به شناسایی سریع موارد جدید، ردیابی تماس‌ها، تقویت مراکز درمانی و جلب اعتماد مردم وابسته است. تا زمانی که تعداد زیادی از مبتلایان خارج از شبکه تماس‌های شناخته‌شده باقی بمانند و مردم از گزارش علائم خودداری کنند، کوشش‌ها برای متوقف‌کردن انتقال ابولا دچار دشواری خواهد بود.