تحلیل المانیتور: پیروزی نتانیاهو یا برگزاری انتخابات مجدد؟ ۵ سناریو درمورد انتخابات اسرائیل

المانیتور نوشت: میزان مشارکت اعراب می‌تواند تعیین‌کننده باشد؛ نظرسنجی‌ها پیش‌بینی می‌کنند دو حزب عربی مجموعاً ۱۳ تا ۱۵ کرسی به دست آورند؛ در حالی که تعداد نمایندگان عرب در کنست کنونی ۹ نفر است.

 

به گزارش «انتخاب»؛ در ادامه این مطلب آمده است:  نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که بلوک مخالفان و اردوگاه بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در انتخابات ۲۷ اکتبر تقریباً تعداد کرسی‌های برابری به دست خواهند آورد. این وضعیت باعث شده است که هیچ‌یک از دو بلوک مسیر روشنی برای دستیابی به اکثریت نداشته باشند و چندین سناریو پیش روی اسرائیل قرار گیرد.

 

تحلیلگران به المانیتور گفته‌اند که احتمال دستیابی نتانیاهو به اکثریت اندک به نظر می‌رسد، اما نمی‌توان آن را منتفی دانست. برگزاری دور دیگری از انتخابات، که هفتمین انتخابات اسرائیل در کمتر از چهار سال خواهد بود، نیز همچنان یکی از احتمالات جدی است.

 

بر اساس نظام نمایندگی تناسبی اسرائیل، نامزدی که رئیس‌جمهور مأمور تشکیل دولت می‌کند، باید حمایت دست‌کم ۶۱ نفر از ۱۲۰ عضو کنست را به دست آورد.

 

نظرسنجی‌های چهار ماه گذشته عموماً نشان داده‌اند که حزب راست‌میانه «یَشار» به رهبری گادی آیزنکوت، نسبت به حزب لیکود به رهبری نتانیاهو برتری دارد؛ هرچند فاصله میان دو حزب و همچنین میان بلوک‌های سیاسی وابسته به آن‌ها کاهش یافته است.

 

آیزنکوت و دیگر رهبران مخالفان، از جمله نفتالی بنت، یائیر لاپید و آویگدور لیبرمن، همگی گفته‌اند که احزاب عربی را وارد ائتلاف آینده نخواهند کرد.

 

بنت و لاپید رهبری ائتلاف «با هم» را بر عهده دارند؛ ائتلافی متشکل از حزب راست‌گرای بنت و حزب میانه‌روی «یش عتید» به رهبری لاپید. لیبرمن نیز رهبر حزب راست‌گرای «اسرائیل خانه ما» است که عمدتاً نماینده اسرائیلی‌های روسی‌زبان محسوب می‌شود.

 

نظرسنجی‌های چهار ماه گذشته حاکی از آن است که دو حزب عربی «فهرست مشترک» و «رَعَم» ممکن است ۱۳ تا ۱۵ کرسی کنست را به دست آورند؛ در حالی که این احزاب در حال حاضر مجموعاً ۹ کرسی دارند. به این ترتیب، آن‌ها می‌توانند در روند تشکیل ائتلاف حکومتی به بازیگران تعیین‌کننده تبدیل شوند.

 

احزاب برای ورود به کنست باید دست‌کم ۳.۲۵ درصد آرا، معادل چهار کرسی، را به دست آورند.

 

در ادامه، پنج سناریوی احتمالی پیش از رأی‌گیری ۲۷ اکتبر بررسی شده است.

 

 

در سناریوی نخست، بلوک مخالفان بدون اتکا به احزاب عربی، اکثریت کرسی‌های کنست را به دست می‌آورد و گادی آیزنکوت نخست‌وزیر می‌شود.

 

تحقق این سناریو مستلزم آن است که بلوک مخالفان، متشکل از احزاب صهیونیستی میانه‌رو، راست‌گرا و چپ‌گرا، عملکردی بهتر از آنچه نظرسنجی‌های کنونی پیش‌بینی می‌کنند، داشته باشد.

 

حزب تازه‌تأسیس «ذخیره‌نیروها» نیز در صورتی که از حدنصاب انتخاباتی عبور کند، می‌تواند به دولت بپیوندد. این حزب از جمله بر پایان دادن به معافیت نظامی یهودیان حریدی، یعنی یهودیان فوق‌ارتدوکس، تأکید دارد.

 

با این حال، احتمال دستیابی آیزنکوت به اکثریت همچنان اندک به نظر می‌رسد.

 

 

در سناریوی دوم، بلوک نتانیاهو اکثریت کرسی‌ها را به دست می‌آورد.

 

با این حال، در چهار ماه گذشته تنها نظرسنجی‌های شبکه ۱۴ اسرائیل، که همسویی نزدیکی با نتانیاهو دارد، چنین نتیجه‌ای را پیش‌بینی کرده‌اند.

 

در صورت پیروزی، نتانیاهو شرکای کنونی خود از احزاب راست افراطی و حریدی را حفظ خواهد کرد و در صورتی که حزب کوچک «مردم اسرائیل» به رهبری اوفر وینتر و حزب «ذخیره‌نیروها» به رهبری یوآز هندل وارد کنست شوند، ممکن است از آن‌ها نیز برای پیوستن به دولت دعوت کند.

 

سیاست‌های وینتر در حمایت از شهرک‌سازی و مواضع راست‌گرایانه او، در مجموع با دستور کار نتانیاهو همخوانی دارد. با این حال، او با معافیت حریدی‌ها از خدمت سربازی مخالف است و از تشکیلات سیاسی و امنیتی حاکم در زمان حمله به رهبری حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ انتقاد کرده است؛ مسائلی که می‌تواند پیوستن او به دولت را دشوار کند.

 

حزب میانه‌روتر «ذخیره‌نیروها» نیز که با معافیت حریدی‌ها از خدمت نظامی مخالف است، ممکن است شریک دشوارتری برای نتانیاهو باشد.

 

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که هر دو حزب به حدنصاب انتخاباتی نزدیک هستند؛ بنابراین پیش‌بینی اینکه کدام‌یک، یا آیا اصلاً یکی از آن‌ها، وارد کنست خواهد شد، دشوار است.

 

از آنجا که نتانیاهو نگران است وینتر آرای حزب راست افراطی «صهیونیسم دینی» را کاهش دهد، نزدیکان نتانیاهو از او خواسته‌اند از رقابت‌های انتخاباتی کناره‌گیری کند.

 

 

در سناریوی سوم، آیزنکوت با حمایت بیرونی احزاب عربی، دولت اقلیت تشکیل می‌دهد.

 

چنین دولتی کمتر از ۶۱ کرسی خواهد داشت و برای ادامه کار به حمایت دو حزب عربی «فهرست مشترک» و «رَعَم» متکی خواهد بود.

 

رهبران احزاب عربی به المانیتور گفته‌اند که برای جلوگیری از تشکیل دولت بعدی به رهبری نتانیاهو، از چنین ترتیبی حمایت خواهند کرد. با این حال، برخی احزاب صهیونیستی مخالف اعلام کرده‌اند که تحت هیچ شرایطی در دولتی با مشارکت احزاب عربی حضور نخواهند یافت.

 

بر اساس قوانین اسرائیل، دولت تنها از طریق رأی عدم اعتماد سازنده، یعنی رأیی که در آن دست‌کم ۶۱ نماینده از نخست‌وزیری جایگزین مشخص حمایت کنند، می‌تواند سرنگون شود.

 

دولت اقلیت به رهبری آیزنکوت می‌تواند روی احزاب عربی حساب کند تا مانع دستیابی بلوک مخالفان او، یعنی اردوگاه نتانیاهو، به چنین اکثریتی شوند.

 

 

سناریوی چهارم، تشکیل دولت وحدت ملی میان آیزنکوت و نتانیاهو است؛ دولتی که در آن هر دو به‌صورت چرخشی نخست‌وزیر شوند و هرکدام دو سال این سمت را بر عهده داشته باشند.

 

چنین ائتلاف گسترده‌ای احتمالاً احزاب حریدی را کنار خواهد گذاشت؛ زیرا آیزنکوت احتمالاً خواستار اجرای قانون سربازی اجباری برای مردان حریدی خواهد شد.

 

با این حال، تحقق این سناریو بعید به نظر می‌رسد؛ زیرا تمام رهبران مخالفان در جریان کارزار انتخاباتی تعهد داده‌اند که به دولتی به رهبری نتانیاهو نپیوندند.

 

صرف‌نظر از اختلافات سیاسی، این پنج رهبر به نتانیاهو اعتماد ندارند که به توافق تقسیم قدرت پایبند بماند.

 

در سال ۲۰۲۰، نتانیاهو و بنی گانتز، رهبر حزب «آبی و سفید»، توافق کردند که به‌صورت چرخشی نخست‌وزیر شوند. طبق این توافق، قرار بود گانتز در نوامبر ۲۰۲۱ نخست‌وزیری را بر عهده بگیرد.

 

اما این توافق پس از آن فروپاشید که دولت نتوانست بودجه را تصویب کند و در نتیجه، کنست به‌طور خودکار منحل شد.

 

گانتز نتانیاهو را متهم کرد که عمداً مانع تصویب بودجه شده تا از واگذاری قدرت جلوگیری کند؛ اتهامی که نتانیاهو آن را رد کرد.

 

 

سناریوی پنجم، تداوم بن‌بست سیاسی است.

 

بر اساس قوانین اسرائیل، اگر نامزدی که رئیس‌جمهور مأمور تشکیل دولت کرده است نتواند دولتی باثبات تشکیل دهد، رئیس‌جمهور می‌تواند نامزد دیگری را مأمور این کار کند یا کشور به سمت برگزاری انتخابات جدید برود.

 

اختلال و بن‌بست سیاسی باعث شده است اسرائیل طی سه سال و نیم گذشته پنج انتخابات برگزار کند.

 

تال اشنایدر، خبرنگار سیاسی روزنامه تایمز آو اسرائیل، به المانیتور گفت: «تنها مزیت نتانیاهو این است که به نظر می‌رسد مخالفان او نیز قادر به تشکیل ائتلافی با اکثریت نیستند. این اساس کارزار انتخاباتی اوست. اگر مخالفانش نتوانند دولت تشکیل دهند، او می‌تواند تا زمان اعلام انتخابات بعدی، به‌عنوان نخست‌وزیر دولت موقت در قدرت باقی بماند.»

 

اشنایدر افزود که هدف واقعی نتانیاهو ممکن است وادار کردن کشور به برگزاری دور دیگری از انتخابات باشد.

 

او گفت: «اگر احزاب کوچک نتوانند از حدنصاب انتخاباتی عبور کنند، هزاران رأی عملاً بی‌اثر خواهد شد.»

 

 

میزان مشارکت رأی‌دهندگان عرب ممکن است تعیین‌کننده باشد؛ زیرا مشارکت این گروه در انتخابات به‌طور سنتی پایین‌تر بوده است.

 

در انتخابات دسامبر ۲۰۲۲، میزان مشارکت رأی‌دهندگان عرب، که ۲۱ درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهند، ۵۳ درصد بود.

 

اکنون سیاستمداران عرب امیدوارند شمار بسیار بیشتری از رأی‌دهندگان این جامعه را به پای صندوق‌های رأی بکشانند.

 

افزایش مشارکت ممکن است نشان‌دهنده افزایش انگیزه اسرائیلی‌های عرب برای کمک به برکناری نتانیاهو و وادار کردن دولت آینده به رسیدگی به مشکلات جوامع خود باشد؛ به‌ویژه افزایش خشونت و جرائم در شهرها و روستاهای عرب‌نشین.