عذرخواهی دولت به‌خاطر عدم اطلاع‌رسانی در مورد افزایش قیمت‌ها؛ آیا این اقدام قدمی در مسیر تغییر است یا صرفاً تسکینی زودگذر برای افکار عمومی؟

خبرآنلاین: عذرخواهی دو عضو کابینه دولت چهاردهم از مردم به خاطر افزایش قیمت‌ها در فاصله‌ای نزدیک، دوباره موضوع پاسخ‌گویی نهادهای مسئول به افکار عمومی را به یکی از محورهای بحث‌های سیاسی تبدیل کرده است. از یک سو، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در کنفرانس خبری خود به خاطر عدم اطلاع‌رسانی در خصوص افزایش قیمت‌ها عذرخواهی کرد و از سوی دیگر، علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد نیز در صحن علنی مجلس به بیان عذرخواهی پرداخت؛ هرچند در نهایت موفق به قانع کردن نمایندگان نشد و از مجلس کارت زرد دریافت کرد.

اگرچه این نخستین باری نیست که یکی از مسئولان دولت به دلیل افزایش قیمت‌ها به مردم عذرخواهی می‌کند، اما آنچه که لازم به توجه است، تغییر در نگرش و رفتار سیاسی نهادهای دولت در رویارویی با نارضایتی عمومی است. به واقع، باوجود آنکه تحریم‌ها، مشکلات اقتصادی و احتمال وقوع جنگ، اداره کشور را با چالش‌هایی مواجه کرده، نمی‌توان تمامی مشکلات را منحصراً به عملکرد دولت نسبت داد. با این وجود، دشواری‌های اقتصادی مسئولیت دولت در قبال ارائه اطلاع‌رسانی شفاف، پاسخ‌گویی و مدیریت عواقب اقتصادی را به هیچ وجه سلب نمی‌کند.

به عبارتی دیگر، می‌توان بیان کرد که یکی از چالش‌هایی که در دولت‌های پیشین به شکل مکرر شاهد آن بوده‌ایم و از اهمیت زیادی برخوردار است، شیوه برخورد دولتمردان با درخواست‌های عمومی بوده است. مسئولان در دولت‌های گذشته به طور معمول تلاش می‌کردند از دستاوردهای خود دفاع کنند و در برخی مواقع نیز انتقادات مردم نسبت به افزایش قیمت‌ها، تصمیمات اقتصادی یا ناکارآمدی برخی سیاست‌ها را زیر سؤال ببرند. در چنین فضایی، پذیرش اشتباه و عذرخواهی گاهی به یک مطالبه جدی از سوی مردم تبدیل می‌شد و حتی در شبکه‌های اجتماعی و سینما به یک طنز تلخ مبدل می‌گردید.

عذرخواهی به تنهایی کافی نیست

فراتر از اینکه پذیرش اشتباه یا شنیدن انتقادات از سوی دولت چهاردهم باید زودتر از این انجام می‌شد، باید تأکید کرد که عذرخواهی می‌تواند شروع یک فرآیند باشد ولی به تنهایی مشکل را حل نمی‌کند. به عبارتی، اگرچه دولت چهاردهم از همان لحظه نخستین که به فعالیت پرداخت، با چالش‌های ناشی از ترور اسماعیل هنیه، جنگ و دشواری‌های اقتصادی و سیاسی در داخل کشور مواجه بوده و اکنون نیز تهدیدات برای آغاز مجدد جنگ نظامی افزوده شده است، اما اگر مردم همچنان با افزایش هزینه‌های زندگی، ناپایداری قیمت‌ها و نگرانی نسبت به آینده اقتصادی دست و پنجه نرم کنند، تکرار عذرخواهی مسئولان به تدریج اثر خود را از دست خواهد داد.

نگرانی‌های مردم درباره وضعیت اقتصادی

واقعیت این است که در شرایط سخت اقتصادی، مردم بیش از هر چیز دنبال نشانه‌هایی ملموس از بهبود وضعیت زندگی خود هستند. برای جامعه‌ای که هر روز با هزینه‌های تازه و نگرانی‌هایی در مورد آینده مواجه است، عذرخواهی مسئولان نمی‌تواند به عنوان جایگزینی برای سیاست‌های کارآمد و اقداماتی که فشارهای معیشتی را کاهش دهد، محسوب شود. به همین خاطر، ارزیابی عملکرد دولت نه با شمار عذرخواهی‌ها، بلکه با تأثیر واقعی سیاست‌های آن بر زندگی مردم میسر است. اما بررسی عملکرد دولت در شرایط دشوار اقتصادی، به ویژه در خصوص افزایش نرخ بنزین، حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی و تکیه بر افزایش رقم یارانه‌ها و کالابرگ‌ها، نشان می‌دهد که این اقدامات نتوانسته‌اند از ناامیدی مردم نسبت به شرایط اقتصادی بکاهند.

در چنین بستری، دولت چهاردهم باید به سمت پیشرفت حرکت کند و با روشن کردن چشم‌انداز اقتصادی در پیش رو، بیشتر با مردم در خصوص شرایط خاص کشور گفت‌وگو نماید و با اقناع‌سازی آنان و تلاش برای کاهش تأثیر گرانی‌ها بر زندگی آنان، سرمایه اجتماعی خود را تقویت کرده و امید به زندگی را در بین مردم افزایش دهد.

29215