متا و اسنپ در دادگاه؛ آیا شبکه‌های اجتماعی به سلامت روان نوجوانان آسیب می‌زنند؟
دو نوجوان که مدعی‌اند استفاده از شبکه‌های اجتماعی به مشکلات جدی سلامت روان آن‌ها منجر شده است، روز چهارشنبه در دادگاهی در لس‌آنجلس در برابر شرکت‌های متا و اسنپ قرار می‌گیرند.
این پرونده دومین محاکمه از نوع خود در آمریکا است که در آن کاربران جوان به‌طور مستقیم ادعا می‌کنند شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی پلتفرم‌های خود را به‌گونه‌ای طراحی کرده‌اند که استفاده از آن‌ها اعتیادآور باشد.
در نخستین پرونده مشابه که در ماه مارس برگزار شد، هیئت منصفه شرکت‌های متا و یوتیوب را مسئول تشدید مشکلات یک کاربر جوان شناخت و آن‌ها را به پرداخت مجموعاً ۶ میلیون دلار خسارت محکوم کرد.
شاکیان چه می‌گویند؟
دو شاکی این پرونده، یک دختر ۱۶ ساله از ایالت ایلینوی و یک زن ۱۸ ساله از ایالت می‌سی‌سی‌پی هستند. آن‌ها در اسناد دادگاه با حروف اختصاری معرفی شده‌اند.
این دو مدعی‌اند که از سنین پایین استفاده از شبکه‌های اجتماعی را آغاز کرده‌اند. یکی از آن‌ها گفته است که استفاده از یوتیوب را از سه یا چهار سالگی و استفاده از دیگر پلتفرم‌ها را از حدود ۹ سالگی شروع کرده است.
شاکیان معتقدند قابلیت‌هایی مانند پخش خودکار ویدئوها، پیمایش بی‌پایان صفحه و سایر امکانات طراحی‌شده برای افزایش زمان حضور کاربران در پلتفرم‌ها، آن‌ها را به استفاده مداوم و خارج از کنترل از شبکه‌های اجتماعی سوق داده است.
آن‌ها همچنین ادعا کرده‌اند که این استفاده مداوم به مشکلاتی مانند افسردگی، اضطراب و اختلالات خوردن منجر شده است.
شرکت‌ها چه پاسخی داده‌اند؟
شرکت متا که مالک اینستاگرام و فیس‌بوک است، این ادعاها را رد کرده و گفته است سلامت روان نوجوانان تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد.
سخنگوی متا همچنین مدعی شده است که یکی از شاکیان بیش از اینستاگرام و فیس‌بوک از تیک‌تاک استفاده کرده و شرایط شخصی او نقش مهمی در مشکلاتش داشته است.
شرکت اسنپ نیز گفته است که اسنپ‌چت با شبکه‌های اجتماعی سنتی تفاوت دارد؛ زیرا این برنامه با دوربین باز می‌شود، نه با یک صفحه مملو از محتوای رتبه‌بندی‌شده و پست‌های دیگر کاربران.
این شرکت تأکید کرده است که ابزارهای حفاظتی و امکانات ایمنی برای کاربران خود فراهم کرده است.
پرونده‌ای با پیامدهای گسترده
این دو شکایت در سال ۲۰۲۳ مطرح شدند و بخشی از بیش از سه هزار پرونده‌ای هستند که علیه شرکت‌های فناوری در دادگاه ایالتی کالیفرنیا تجمیع شده‌اند.
این پرونده‌ها به‌عنوان پرونده‌های آزمایشی انتخاب شده‌اند؛ به این معنا که نتیجه آن‌ها می‌تواند بر نحوه رسیدگی به هزاران شکایت مشابه و مذاکرات احتمالی برای توافق تأثیر بگذارد.
در این پرونده، مدیران ارشد شرکت‌ها از جمله مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، آدام موسری، مدیر اینستاگرام، و ایوان اشپیگل، مدیرعامل اسنپ، قرار است در دادگاه شهادت دهند.
شرکت‌های فناوری در پرونده‌های مشابه استدلال کرده‌اند که قانون آمریکا آن‌ها را از مسئولیت در قبال محتوای منتشرشده توسط کاربران محافظت می‌کند. با این حال، قاضی این پرونده اجازه داده است شکایت‌ها درباره نحوه طراحی پلتفرم‌ها به دادگاه بروند.
نتیجه این محاکمه می‌تواند در تعیین مسئولیت شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی در قبال طراحی محصولاتشان و پیامدهای احتمالی آن برای کاربران جوان اهمیت داشته باشد.
منبع: رویترز