در روزهای اخیر، رسانههای دولتی چین خبر از قابلیتهای نوین و شگفتانگیز ناوهای هواپیمابر ایالات متحده را منتشر کردهاند. این گزارهها نشاندهنده این است که پکن تکنولوژیهای موشکی و روشهای هدفگیری پیشرفتهای را به جتهای پنهانکار نسل پنجم J-20S افزوده است. آیا این پیشرفت میتواند توازن قوا در دریای چین جنوبی را به چالش بکشد؟
توانمندیهای اعلامشده و چالشهای موشک ضدکشتی J-20S
یک نماینده از نیروی هوایی ارتش آزادیبخش خلق چین در یک کنفرانس مطبوعاتی که از تلویزیون مرکزی این کشور پخش شد، اعلام کرد که جنگنده J-20S از قابلیتهای فوقالعادهای در برتری هوایی میانبرد و دوربرد، قابلیت حمله دقیق به اهداف زمینی و دریایی، آگاهی موقعیتی عالی، تواناییهای اخلال الکترونیکی و کنترل تاکتیکی برخوردار است. این جنگنده همچنین قادر است تا با پهپادهای بدون سرنشین بهطور مؤثری همکاری کند.
مدل J-20S بهعنوان نسخه دو سرنشینه جنگنده J-20 شناخته میشود و این جنگنده از پایگاههای زمینی پرواز میکند، زیرا طراحیاش برای عملیات از روی ناوهای هواپیمابر بیش از حد بزرگ است. این نسخه دو سرنشینه به یک خدمه اضافی نیاز دارد تا جنگ الکترونیک، حسگرها و اطلاعات هدفگذاری را مدیریت کرده و پهپادهای «بالپرواز وفادار» را در مأموریتها هدایت کند. جنگنده J-20 از سال ۲۰۱۱ به خدمت درآمده و چین هماکنون ۵۰۰ فروند از این جنگنده را در مدلهای مختلف در اختیار دارد. این کشور در حال اضافه کردن ۱۰۰ فروند در سال به ناوگان خود است و انتظار میرود که تعداد کل به ۱۰۰۰ فروند برسد. مدلهای ابتدایی از موتورهای AL-31F روسی یا WS-10C چینی بهرهبرداری میکردند که سپس با موتورهای قدرتمندتر WS-15 ساخت داخل تغییر یافتهاند.
با این وجود، یکی از چالشهای عمدهای که جنگنده J-20S در مأموریتهای ضدکشتی با آن روبرو است، فقدان یک موشک کروز کوچک مقیاس برای حمل داخلی است. موشکهای کروز ضدکشتی فعلی چین، نظیر YJ-12 و YJ-21 که قابلیت مافوق صوت دارند، باید بهصورت خارجی حمل شوند که این ویژگی بهطور کامل قابلیت رادارگریزی جنگنده را زیر سوال میبرد. با این حال، نقشههایی که بهصورت آنلاین منتشر شدهاند، نشاندهنده تلاش چین برای توسعه موشکی با طول کمتر از ۴ متر هستند. همچنین ممکن است J-20S بهجای حمل موشک ضدکشتی، بهعنوان یک هواپیمای شناسایی رادارگریز عمل کند. در این صورت میتواند بهطور پنهانی به گروههای ضربتی ناو هواپیمابر ایالات متحده نزدیک شده و اطلاعات را به پایگاههای زمینی منتقل کرده و جهت شلیک موشکهای کروز بهروزرسانی کند.
تردیدها در مورد رادارگریزی و توان واقعی J-20
تحلیلگران نظامی غربی عموماً به ادعاهای چین در زمینه توانمندیهای نظامی با تردید مینگرند، چرا که در گذشته، تجهیزات نظامی روسی و چینی در هنگامههای واقعی، عملکردی کمتر از آنچه که در رسانهها و نمایشهای عمومی خود نشان دادهاند، از خود به نمایش گذاشتهاند. تاکنون، هیچ نمایشی از قابلیتهای ضدکشتی جنگنده رادارگریز J-20S از سوی چین انجام نشده است.
کارشناسان هوانوردی به وضعیت J-20 بهعنوان یک جنگنده رادارگریز نسل پنجم واقعی نیز بهطور جدی شک و تردید دارند و به ویژگیهایی اشاره میکنند که بیشتر در هواپیماهای نسل چهارم قابل مشاهده هستند. این موارد عبارتند از:
- بالکهای کانارد: J-20 بهگونهای طراحی شده که از بالکهای کانارد (سطوح کنترلی اضافی) در سرعتهای پایین برای تثبیت خود استفاده کند، که این کاناردها هنگام فعال بودن بهوضوح در رادار قابل مشاهده هستند.
- عملگرهای نمایان از نوع فلپ: عملگرهای فلپ زیر بال نیز غیررادارگریز بوده و نمایان هستند.
- اندازه بزرگ: ابعاد بزرگ J-20S باعث میشود که در مقایسه با هواپیماهای آمریکایی مشابه، امضای راداری بیشتری از کنارهها یا عقب ارائه دهد.
در پایان، کارشناسان غربی باید با احتیاط به ادعاهای چین در خصوص تواناییJ-20S در غرق کردن ناوهای هواپیمابر نگاه کنند؛ تا زمانی که چین توانایی این جنگنده را در شرایط واقعی و نه تنها در رسانههای دولتی نشان دهد.





