با عملیاتی شدن این تصمیم، تولید پیشرانه‌هایی که طی سال‌های گذشته در طیف وسیعی از خودروهای ایران‌خودرو حضور داشته‌اند، به پایان می‌رسد. در ادامه، ایران‌خودرو مسیر توسعه قوای محرکه خود را بر پایه دو خانواده پیشرانه تازه‌تر دنبال خواهد کرد. از همین رو، کنار رفتن تدریجی XU7 و TU3 را می‌توان از مهم‌ترین گام‌های این شرکت در بازطراحی سبد موتورهای تولیدی دانست.

پایان تدریجی تولید موتورهای XU7 و TU3

طبق برنامه‌ای که از سوی ایران‌خودرو اعلام شده، موتورهای XU7 و TU3 قرار است از سال ۱۴۰۶ به بعد دیگر در سبد تولید این شرکت جایگاهی نداشته باشند. این تصمیم در چارچوب سیاست‌های کلان‌تر ایران‌خودرو برای بازنگری در ساختار قوای محرکه و کاهش میزان وابستگی به پیشرانه‌های قدیمی‌تر تعریف شده است.

موتور XU7 به عنوان یکی از پیشرانه‌های قدیمی‌تر و همچنان شناخته‌شده ایران‌خودرو، سابقه حضور در خانواده پژو ۴۰۵ و پژو پارس را دارد. بنابراین، حذف تدریجی آن صرفاً به معنی کنار گذاشتن یک موتور از چرخه خط تولید نیست؛ بلکه عملاً می‌تواند به عنوان شروع پایان یک مسیر دیرینه در تولید محصولات این شرکت نیز تلقی شود.

موتور TU3 نیز از دیگر پیشرانه‌هایی است که در کارنامه استفاده ایران‌خودرو جای گرفته است. این موتور در پاره‌ای از نسخه‌های پژو ۲۰۶ و پژو ۲۰۷ مورد استفاده قرار گرفت و در سال‌های مختلف، بخشی از نیاز قوای محرکه این خودروها را تأمین کرده است؛ موضوعی که اهمیت توقف تولید آن را دوچندان می‌کند.

تمرکز بر خانواده‌های EF7 و TU5

مدیرعامل ایران‌خودرو در توضیح مسیر آینده شرکت، برنامه را بر محور دو خانواده موتور EF7 و TU5 اعلام کرده است. منظور از این رویکرد، صرفاً تولید یک نسخه مشابه نیست؛ بلکه ایران‌خودرو قصد دارد با اتکا به این دو خانواده، نسخه‌های به‌روزتر و ارتقایافته را توسعه دهد و جای آن‌ها را در محصولات جدیدتر پررنگ‌تر کند. در نتیجه، تعداد خانواده‌های موتور تولیدی کمتر خواهد شد و سرمایه‌گذاری، برنامه‌ریزی فنی و ظرفیت توسعه‌ای شرکت بیش از پیش در اختیار این دو خانواده قرار می‌گیرد.

کم شدن تعداد خانواده‌های پیشرانه می‌تواند به ایران‌خودرو کمک کند تا مدیریت قوای محرکه را با ساختار ساده‌تری پیش ببرد. وقتی یک خودروساز تعداد محدودتری از خانواده موتور را در خطوط تولید خود مبنا قرار دهد، تمرکز آن بر توسعه، بهبود و ارتقای همان پیشرانه‌ها افزایش پیدا می‌کند؛ با این حال، نتیجه نهایی این مدل مدیریتی وابسته به چند عامل کلیدی خواهد بود؛ از جمله توان تولید موتورهای جایگزین در مقیاس مورد نیاز، کیفیت قطعات و میزان موفقیت آن‌ها در استفاده پایدار و بلندمدت.

اهداف توسعه خانواده EF7 پلاس

در کنار خانواده TU5، موتورهای خانواده EF7 نیز نقشی جدی و تعیین‌کننده در برنامه آینده ایران‌خودرو دارند. در این میان، نسخه EF7 پلاس با هدف ارتقای سطح عملکرد، کاهش مصرف سوخت و نزدیک‌تر شدن به استانداردهای سخت‌گیرانه‌تر آلایندگی نسبت به نسل‌های پیشین توسعه یافته است.

بنابراین تمرکز روی این خانواده تنها به ادامه تولید یک پیشرانه موجود ختم نمی‌شود. در واقع، نسخه‌های ارتقایافته آن قرار است بخشی از روند نوسازی قوای محرکه ایران‌خودرو را پیش ببرند. افزایش توان و کیفیت عملکرد، بهینه شدن مصرف سوخت و کنترل میزان آلایندگی، محورهایی هستند که در توسعه مدل‌های جدیدتر این موتور در کانون توجه قرار گرفته‌اند.

نگرانی درباره قطعات و خدمات پس از فروش

یکی از دغدغه‌های اصلی مالکان خودروهای مجهز به موتورهای XU7 و TU3 مربوط به وضعیت تأمین قطعات و ادامه خدمات پس از فروش پس از توقف تولید این پیشرانه‌هاست. تعداد قابل توجهی از خودروهای فعال در کشور همچنان از این موتورها استفاده می‌کنند و همین موضوع می‌تواند نگرانی‌هایی ایجاد کند؛ برای مثال اینکه قطعات مصرفی و موردنیاز خودروهای موجود در آینده با سختی بیشتری تهیه شوند یا خدمات‌رسانی به آن‌ها با افت کیفیت یا کاهش پوشش مواجه گردد.

در پاسخ به این نگرانی‌ها، مدیرعامل ایران‌خودرو اعلام کرده که کنار گذاشتن تولید موتورهای قدیمی به معنی قطع خدمات‌رسانی به خودروهای موجود نخواهد بود. او با اشاره به تعداد بالای خودروهای مجهز به پیشرانه‌های XU7 و TU3 در کشور، تأکید کرده است که پشتیبانی و خدمات پس از فروش این خودروها همچنان ادامه خواهد داشت.

تأثیر احتمالی بر تولید و قیمت خودروها

تمرکز ایران‌خودرو بر تعداد کمتری از خانواده‌های پیشرانه می‌تواند روی هزینه‌های تولید و حتی چگونگی اداره زنجیره تأمین اثر مستقیم بگذارد. کاهش تنوع موتورهای تولیدی، معمولاً روند تأمین قطعات، برنامه‌ریزی خطوط تولید و مدیریت موجودی را روان‌تر و قابل‌کنترل‌تر می‌کند. علاوه بر این، هدایت سرمایه‌گذاری به سمت موتورهای جدیدتر می‌تواند ظرفیت شرکت را برای توسعه و بهبود همان پیشرانه‌ها تقویت کند.

در مقابل، اگر این جابه‌جایی به شکل کامل و سریع از موتورهای قدیمی به پیشرانه‌های جدیدتر انجام شود، احتمالاً در کوتاه‌مدت نیاز به ایجاد تغییراتی در چرخه‌های تولید، سازوکار تأمین قطعات و برنامه‌ریزی فنی احساس خواهد شد. هزینه ساخت موتورهای جایگزین، میزان دسترسی پایدار به قطعات و نیز هزینه‌های نگهداری این پیشرانه‌ها از جمله مواردی هستند که می‌توانند در نهایت روی خروجی نهایی برنامه اثر بگذارند.

زمان اجرای برنامه هنوز مشخص نیست

اگرچه زمان توقف تولید موتورهای XU7 و TU3 برای سال ۱۴۰۶ اعلام شده است، اما هنوز تاریخ دقیق شروع این فرآیند مشخص نشده است. همچنین مشخص نیست این توقف تولید از ابتدای سال ۱۴۰۶ آغاز می‌شود یا در نیمه دوم یا مقطع دیگری از همان سال به مرحله اجرا خواهد رسید. در کنار زمان‌بندی، مدل‌هایی که پیش از دیگر خودروها تحت تأثیر این تغییر قرار می‌گیرند نیز فعلاً معرفی نشده‌اند.

در نبود این جزئیات، ابعاد اجرایی برنامه به شکل کامل روشن نیست. در حال حاضر، اطلاعات منتشر شده بیشتر به اصل کنار رفتن تولید این دو موتور قدیمی و همچنین تمرکز ایران‌خودرو روی خانواده‌های EF7 و TU5 محدود می‌شود. برای اینکه بتوان آثار احتمالی این تصمیم را دقیق‌تر سنجید، لازم است جزئیات بیشتری از برنامه تولید، معرفی مدل‌های جایگزین، روش عرضه موتورهای جدیدتر و زمان‌بندی دقیق انتقال از پیشرانه‌های قدیمی منتشر شود.