«پسوریازیس» فراتر از یک عارضه پوستی / از قلب و چشم تا مفاصل و مسیر گوارش در معرض درگیری
به گزارش ایسنا؛ سیدسمانه میرواحدی - مدیرعامل انجمن حمایت از بیماران پسوریازیس در همایش آگاهی‌رسانی روز جهانی پسوریازیس ضمن توضیح اینکه پسوریازیس در اصل یک بیماری خودایمنی و التهابی به شمار می‌رود، اظهار کرد: هرچند این عارضه غالباً به‌عنوان مشکلی محدود به پوست معرفی می‌شود، اما می‌تواند در شرایط مختلف، اندام‌های داخلی بدن را هم تحت تأثیر قرار دهد؛ از جمله قلب، چشم و مفاصل. در ادامه مسیر بیماری، این درگیری‌ها ممکن است کیفیت زندگی و روند انجام فعالیت‌های روزمره بیماران را به شکل جدی تحت تأثیر بگذارند.
وی ضایعات قرمز پوستی و پوسته‌ریزی را از علامت‌های رایج این بیماری دانست و افزود: در کنار این نشانه‌های کلاسیک، برخی افراد علاوه بر درگیری‌های پوستی، درد مفاصل را هم تجربه می‌کنند. درد در انگشتان دست و پا، کمردرد، ناراحتی در ناحیه لگن و همچنین خشکی چشم از دیگر مواردی است که در میان بیماران گزارش می‌شود.
میرواحدی با اشاره به اینکه بروز پسوریازیس تنها حاصل یک عامل واحد نیست و نقش عوامل ژنتیکی در کنار محرک‌های محیطی مطرح است، گفت: داشتن زمینه ژنتیکی به‌تنهایی به معنای ابتلا نیست؛ بلکه شرایط محیطی می‌تواند زمینه را فعال کند و به ظهور یا تشدید بیماری منجر شود. از میان محرک‌های شناخته‌شده، مصرف برخی داروها، استرس شدید و شوک‌های عصبی از جمله مواردی هستند که در این روند نقش دارند.
مدیرعامل انجمن حمایت از بیماران پسوریازیس در بخش دیگری از سخنانش استرس و تغذیه را از کلیدی‌ترین عوامل در مدیریت پسوریازیس برشمرد و بر اهمیت اصلاح سبک زندگی و پرهیز از مصرف بی‌محابای خوراکی‌های ناسالم تأکید کرد.
وی با بیان اینکه کنترل استرس در کنار درمان دارویی، جایگاه ویژه‌ای دارد، ادامه داد: در بعضی شرایط، متخصصان پوست و روماتولوژی بیماران را برای دریافت مشاوره تخصصی به روان‌پزشک یا مشاور ارجاع می‌دهند تا جنبه‌های روانی و رفتاریِ بیماری نیز به‌طور مؤثر مدیریت شود.
میرواحدی همچنین به نبود آمار دقیق و فراگیر از میزان ابتلا به پسوریازیس در ایران اشاره کرد و گفت: مطابق داده‌های جهانی، حدود دو تا سه درصد از جمعیت جهان به این بیماری مبتلا هستند.
دردهای التهابی؛ علائمی که نباید با دیسک اشتباه گرفته شوند
لیدا شعشعانی - فوق‌تخصص روماتولوژی نیز در این همایش با تأکید بر اینکه پسوریازیس فقط در محدوده پوست خلاصه نمیشود، توضیح داد: در گذشته، این بیماری عمدتاً با تظاهرات پوستی شناخته می‌شد؛ اما با گسترش پژوهش‌ها و افزایش شناخت متخصصان، روشن شده است که می‌تواند نواحی گوناگونی از بدن را درگیر کند.
وی به رواج نام «بیماری صدف» در میان مردم اشاره کرد و گفت: این عنوان به ظاهر سفید، شفاف و براق پوسته‌هایی برمی‌گردد که روی پوست شکل می‌گیرند، با این حال امروز مشخص شده که پسوریازیس صرفاً محدود به پوست نیست و علاوه بر آن، می‌تواند مفاصل، استخوان‌ها، عضلات، قلب و عروق، دستگاه گوارش و چشم را هم تحت تأثیر قرار دهد.
شعشعانی با بیان اینکه دست‌کم یک‌پنجم بیماران که تظاهرات پوستی دارند، ممکن است دچار درگیری مفصلی یا دیگر عوارض فراگیر نیز شوند، بر ضرورت بررسی بیماران از نظر احتمال درگیری‌های روماتولوژیک تأکید کرد.
این فوق‌تخصص روماتولوژی در ادامه درباره دشواری تشخیص برخی از این عوارض توضیح داد: بسیاری از افراد دردهای التهابی ناحیه لگن را با مشکلاتی مثل دیسک اشتباه می‌گیرند؛ چراکه بیماری‌های دیسک برای بخش زیادی از جامعه شناخته‌شده‌تر است و همین موضوع می‌تواند باعث تأخیر در تشخیص صحیح شود.
وی برای روشن شدن تفاوت‌ها، ویژگی‌های دردهای التهابی را شرح داد: این دردها ممکن است به شکل متناوب در لگن سمت راست یا چپ بروز پیدا کنند و حتی ممکن است فرد برای مدت‌های طولانی دوره‌های بدون درد داشته باشد. برخلاف دردهای مکانیکی یا دردهای ناشی از دیسک، دردهای التهابی معمولاً با استراحت شدت می‌گیرند و با فعالیت بهتر می‌شوند.
شعشعانی افزود: خشکی بدن و دشواری حرکت بعد از نشستن طولانی یا هنگام بلند شدن از صندلی نیز از نشانه‌های مهم این نوع درگیری به شمار می‌رود. همچنین سن فرد و وجود علائم همزمان مثل التهاب و قرمزی چشم، مشکلات مربوط به دستگاه گوارش و زخم‌های دهانی یا آفت در بررسی احتمال بیماری‌های التهابی اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی با اشاره به اینکه برخی بیماران پیش از رسیدن به تشخیص صحیح، مدت‌ها به پزشکان و متخصصان مختلف مراجعه می‌کنند، گفت: آشنایی با الگوی علائم می‌تواند به تشخیص دقیق‌تر کمک کند. همچنین از نظر شیوع، پسوریازیس در میان زنان و مردان تقریباً با نسبت مشابه دیده می‌شود؛ اما در مورد برخی بیماری‌های التهابی ستون فقرات مثل اسپوندیلیت آنکیلوزان، شیوع در مردان بیشتر است.
وی در پایان صحبت‌هایش افزایش آگاهی عمومی و دسترسی به اطلاعات از منابع علمی، معتبر و به‌روز را از مهم‌ترین توصیه‌ها به مردم دانست و یادآور شد که باید از پیگیری مطالب شبه‌علمی و غیرمعتبر پرهیز شود.
پسوریازیس فقط پوست را درگیر نمی‌کند؛ از قلب و دستگاه گوارش تا چشم
دکتر مریم نسیمی - متخصص پوست و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز در این همایش با تأکید بر اینکه هنوز در ذهن بسیاری از افراد، پسوریازیس به‌عنوان بیماری‌ای صرفاً پوستی شناخته می‌شود، تصریح کرد: واقعیت این است که این بیماری می‌تواند به سایر بخش‌های بدن نیز آسیب برساند و بنابراین شناخت آن نباید فقط به ظاهر ضایعات پوستی محدود بماند.
وی افزود: با رشد دانش و ارتقای سطح اطلاعات در میان پزشکان، ابعاد مختلف بیماری و میزان اثرگذاری آن بر جنبه‌های گوناگون زندگی بیماران بهتر از گذشته روشن شده است؛ به‌گونه‌ای که از مسائل روحی و روانی گرفته تا مسائل مربوط به روابط و زندگی شخصی، در این بحث مورد توجه قرار می‌گیرد.
نسیمی با تاکید بر ضرورت افزایش آگاهی عمومی گفت: زمانی که مردم تصویر دقیق‌تری از این بیماری داشته باشند، روند شناسایی آن و همچنین انتخاب مسیر درمان، سریع‌تر و دقیق‌تر پیش می‌رود.
این متخصص پوست در ادامه با اشاره به الگوی درگیری بیماری توضیح داد: حدود ۸۰ درصد از تظاهرات پسوریازیس در نخستین مرحله در پوست ظاهر می‌شود؛ با این حال در حدود ۲۰ درصد موارد ممکن است پوست اصلاً درگیر نشود و تظاهرات دیگر خود را نشان دهد.
وی تاندون‌ها، قلب، دستگاه گوارش و همچنین بافت همبند چشم را از جمله نواحی دانست که ممکن است در جریان پسوریازیس درگیر شوند.
نسیمی ادامه داد: استرس، تروما (آسیب‌های جسمی)، عفونت‌های ویروسی، مصرف برخی داروها و سبک زندگی ناسالم از مهم‌ترین عوامل مؤثر در ایجاد یا تشدید پسوریازیس به شمار می‌روند.
وی در تشریح دلیل شکل‌گیری ضایعات پوستی گفت: پوست یک بافت زنده است و سلول‌های آن به‌صورت مداوم تولید می‌شوند و بعد جای خود را به سلول‌های جدید می‌دهند. در حالت طبیعی، مسیر «تولید تا تخریب» سلول‌های پوستی حدود یک ماه زمان می‌برد؛ اما در افراد مبتلا به پسوریازیس، این فرایند با سرعت بیشتری انجام می‌شود و از نظر عملکرد و حتی ظاهر، سلول‌های تولیدشده با سلول‌های سالم تفاوت دارند.
این استاد دانشگاه افزود: در نتیجه همین اختلال، عملکرد طبیعی پوست دچار اختلال می‌شود و تجمع سلول‌ها موجب ضخیم شدن پوست و شکل‌گیری ضایعات پوسته‌دار خواهد شد.
وی با اشاره به آمار جهانی شیوع پسوریازیس گفت: برآوردهای بین‌المللی این بیماری را با میزان شیوعی بین یک تا سه درصد گزارش می‌کنند و در سال‌های مختلف ارقامی نظیر ابتلای حدود ۵۰ میلیون نفر در جهان به این بیماری مطرح شده است.
نسیمی در پایان خاطرنشان کرد: در ایران آمار رسمی و دقیقی از میزان شیوع پسوریازیس در دسترس نیست، اما تخمین‌ها نشان می‌دهد این رقم احتمالاً در حدود یک تا دو درصد باشد.
انتهای پیام