کاهش «گذار از فرزند اول به دوم» در خانواده‌های ایرانی
طبق گزارش ایسنا، مرکز رصد جمعیت کشور در تازه‌ترین گزارش هفتگی خود، با تحلیل مسیر تغییرات «شاخص گذار» از فرزند اول به فرزند دوم، چنین نتیجه‌گیری کرده است: تا سال ۱۳۸۵، در حدود ۸۲ درصد از کودکانی که در سال ۱۳۷۵ به‌عنوان فرزند اول متولد شده بودند، در ادامه صاحب خواهر یا برادر شدند. در آن دوره، این میزان در چهار استانِ گیلان، تهران، البرز و اصفهان از این چارچوب متمایز بود و در سایر استان‌های کشور، نسبت یادشده بالاتر از ۸۰ درصد ثبت شده بود.
ادامه بررسی این شاخص در سال‌های بعد، روندی کاهشی را نشان می‌دهد؛ به‌طوری که در سال ۱۴۰۵ این نسبت به ۶۲ درصد رسیده است. بر این اساس، ۳۸ درصد از خانواده‌هایی که در سال ۱۳۹۵ نخستین فرزندشان را به دنیا آورده‌اند، تا سال ۱۴۰۵ همچنان در وضعیت تک‌فرزندی باقی مانده‌اند.
این گزارش همچنین می‌گوید در سال ۱۳۸۵، شاخص گذار از فرزند اول به دوم در ۱۰ استان کشور از آستانه ۹۰ درصد عبور کرده بود. در میان این استان‌ها، کهگیلویه و بویراحمد و خراسان جنوبی با ۹۴ درصد در صدر قرار داشتند، سیستان و بلوچستان ۹۳ درصد گزارش شد، و در ادامه ایلام، بوشهر و خراسان شمالی ۹۲ درصد، هرمزگان ۹۱ درصد و چهارمحال و بختیاری، کرمان و خوزستان نیز هر کدام ۹۰ درصد ثبت شده بودند.
بر مبنای ارزیابی‌های استانی در سال‌های اخیر، سهم خانواده‌هایی که پس از تولد فرزند اول همچنان تک‌فرزند باقی می‌مانند، در گیلان ۶۳ درصد، در مازندران ۵۷ درصد، در البرز ۵۱ درصد و در تهران ۵۰ درصد برآورد شده است. این ارقام نشان می‌دهد که الگوهای فرزندآوری در استان‌های مختلف تفاوت دارد و از همین رو، رصد و توجه به روندهای جمعیتی در هر منطقه از کشور اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.
مرکز رصد جمعیت کشور در ادامه گزارش خود اعلام کرده است که در سال‌های پس از آن، این شاخص در همه استان‌هایی که ذکر شد، به‌جز سیستان و بلوچستان، بیش از ۱۵ درصد کاهش یافته است. در حال حاضر، نسبت گذار از فرزند اول به دوم در سیستان و بلوچستان ۸۸ درصد است.
بنابر اعلام روابط عمومی سازمان ثبت احوال کشور، این مرکز تاکید کرده که برای تفسیر شاخص گذار باید مجموعه‌ای از عوامل مؤثر نیز در نظر گرفته شود؛ از جمله افزایش سن ازدواج و طولانی‌تر شدن فاصله زمانی میان ازدواج تا تولد فرزند اول. این موارد در سال‌های اخیر روندی رو به رشد داشته‌اند و می‌توانند زمان‌بندی فرزندآوری خانواده‌ها را تحت تأثیر قرار دهند.
انتهای پیام