نقشه‌ی راه پیشنهادی برای پایان جنگ
مفروضات
• ۱. هدف مشترک، حفظ جان و کرامت مردم، تمامیت ارضی ایران و فراهم‌کردن امکان توسعه‌ی پایدار است؛ سیاست‌ها باید با میزان تحقق این اهداف سنجیده شوند.
• ۲. پایان پایدار جنگ، شرط ضروری بازسازی و توسعه است؛ تداوم وضعیت نه جنگ و نه صلح اقتصاد و جامعه را فرسوده می‌کند.
• ۳. انتخابات آمریکا و اسرائیل فرصت‌ها و محدودیت‌های تازه ایجاد می‌کند، اما راهبرد ایران نباید به پیروزی یک حزب یا کناررفتن فردی وابسته باشد.
• ۴. برای آینده باید دست‌کم سه سناریو را در نظر گرفت: تشدید جنگ، تداوم فرسایش و توافق مرحله‌ای؛ هدف سیاست‌گذاری باید افزایش احتمال سناریوی سوم باشد.
• ۵. آمریکا، اسرائیل، عربستان و امارات منافع یکسانی ندارند. اختلاف منافع آن‌ها باید زمینه‌ی پیشبرد دیپلماسی باشد؛ درباره‌ی نیت‌های محرمانه‌شان نیز نباید حکم قطعی داد. اسرائیل مورد استثناء است که جنگ و براندازی رژیم حاکم در ایران را دنبال می‌کند.
• ۶. مخالفت همسایگان با سیاست‌های ایران، استقبال از تضعیف آن و تلاش عملی برای سرنگونی نظام، سه موضوع متفاوت‌اند و باید جداگانه ارزیابی شوند.
• ۷. حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ شکاف حکومت و بخش‌هایی از جامعه را عمیق‌تر کرده است؛ ترمیم آن به حقیقت‌یابی، عدالت و تغییر رفتار نیاز دارد.
• ۸. پایان جنگ به‌تنهایی مشکلات اقتصادی را حل نمی‌کند؛ اصلاحات اقتصادی نیز بدون اعتماد عمومی، پاسخ‌گویی و مشارکت مردم دشوار و ناپایدار خواهد بود.
اقدامات حاکمیت ایران برای پایان جنگ و تنظیم روابط خارجی
• ۹. حاکمیت باید هدف مذاکرات را روشن و علنی کند: توقف پایدار حملات، تأمین امنیت کشور، کاهش فشار اقتصادی و ایجاد امکان بازسازی.
• ۱۰. تیم مذاکره‌کننده‌ای با اختیار کافی و مسئولیت مشخص تعیین کند و از ارسال پیام‌های متناقض از مراکز مختلف قدرت جلوگیری کند.
• ۱۱. متن، تعهدات و وضعیت حقوقی و اجرایی تفاهم‌نامه‌ی مورد اشاره‌ی اسلام‌آباد را روشن کند؛ سپس مشخص سازد کدام بخش‌ها بهتر است مبنای ادامه‌ی مذاکرات باشد و چه موانعی باید رفع شود.
• ۱۲. توقف جنگ را به حل همه‌ی اختلافات تاریخی مشروط نکند؛ برای توقف حملات و حفاظت از غیرنظامیان و زیرساخت‌ها، توافقی فوری و قابل نظارت دنبال کند.
• ۱۳. مذاکره با آمریکا را با دستورکار روشن پیش ببرد؛ گفت‌وگوی مستقیم و میانجی‌گری را متناسب با اثربخشی هرکدام به کار گیرد.
• ۱۴. برای توقف درگیری با اسرائیل ترتیبات مشخص بخواهد و حدود تعهد آمریکا و دیگر طرف‌ها را در جلوگیری از تجدید حملات روشن کند.
• ۱۵. توافق را بر اقدام‌های متقابل، متناسب و مرحله‌ای استوار کند؛ تعهد، زمان اجرا، شیوه‌ی راستی‌آزمایی و پیامد نقض هر بند مشخص باشد.
• ۱۶. کاهش تحریم‌ها را با نتایج عملی بسنجد: امکان فروش نفت، دریافت درآمد، انتقال پول، بیمه‌ی حمل‌ونقل و تأمین مالی تجارت.
• ۱۷. با عربستان، امارات و دیگر همسایگان درباره‌ی منع حمله‌ی متقابل، امنیت کشتیرانی، حفاظت از زیرساخت‌ها و جلوگیری از گسترش جنگ مذاکره کند.
• ۱۸. هم‌زمان، برنامه‌ی بازسازی و اصلاحات اقتصادی را آماده سازد و درباره‌ی منافع، هزینه‌ها و محدودیت‌های توافق، صادقانه به مردم گزارش دهد.
اقدامات حاکمیت در قبال مردم
• ۱۹. عمق نارضایتی و مسئولیت خود در ترمیم رابطه با جامعه را بپذیرد؛ اعتراض و مخالفت سیاسی را یکسره به دخالت خارجی تقلیل ندهد.
• ۲۰. هیئت حقیقت‌یاب مستقل و مورد اعتماد عمومی برای بررسی حوادث دی‌ماه تشکیل دهد. با دسترسی به اسناد، حضور نمایندگان خانواده‌ها و تعهد به انتشار نتیجه را ممکن کند.
• ۲۱. اطلاعات مستند درباره‌ی کشته‌شدگان، مجروحان و بازداشت‌شدگان منتشر کند و امکان پیگیری سرنوشت افراد و دادخواهی خانواده‌ها را فراهم آورد.
• ۲۲. به مسئولیت آمران و عاملان تخلفات، در هر جایگاهی، رسیدگی کند؛ دلجویی و جبران خسارت نیز بدون شرط سکوت یا اعلام وفاداری انجام شود.
• ۲۳. کسانی را که صرفاً به دلیل اعتراض مسالمت‌آمیز، بیان نظر یا فعالیت مدنی زندانی شده‌اند آزاد کند؛ پرونده‌های مرتبط را مستقلاً بازبینی و اجرای احکام اعدام آن‌ها را متوقف سازد.
• ۲۴. تضمین‌های عملی برای جلوگیری از تکرار خشونت برقرار کند: محدودیت روشن استفاده از سلاح، نظارت بر بازداشتگاه‌ها، دسترسی به وکیل منتخب و پاسخ‌گویی مسئولان از آن جمله‌اند.
• ۲۵. حق تجمع، تشکل و اعتراض مسالمت‌آمیز را قابل استفاده کند؛ به‌گونه‌ای که شهروندان بابت استفاده از این حقوق، امنیت شخصی و شغلی خود را از دست ندهند.
• ۲۶. مداخلات تحمیلی در زندگی روزمره، به‌ویژه درباره‌ی زنان، جوانان، پوشش و سبک زندگی را کاهش دهد و دسترسی آزاد به اینترنت را برقرار کند.
• ۲۷. با تشکل‌های مستقل و نمایندگان واقعی گروه‌های اجتماعی گفت‌وگو کند؛ نتیجه‌ی این گفت‌وگو باید در تصمیم‌ها و سیاست‌ها قابل‌مشاهده باشد.
• ۲۸. امکان اثرگذاری سیاسی مردم را گسترش دهد؛ مشارکت زمانی اعتبار می‌یابد که بتواند مسئولان، اولویت‌ها و سیاست‌ها را تغییر دهد.
• ۲۹. برنامه‌ی معیشت، مهار تورم و مقابله با رانت را با شفافیت پیش ببرد؛ صاحبان قدرت و برخورداران نیز سهم روشن و متناسبی از هزینه‌ی اصلاحات بپردازند.
• ۳۰. برای این اقدامات، مسئول و موعد اجرا تعیین کند و گزارش منظم بدهد؛ تعهدها باید چنان نهادینه شود که یک نهاد نتواند اقدام اصلاحی نهاد دیگر را بی‌اثر کند.
وظیفه‌ی جامعه‌ی مدنی و گروه هام ا
• ۳۱. بر اصول مشترک توافق کنیم: رفاه مردم و رشد اقتصادی، حرمت جان انسان، تمامیت ارضی، برابری شهروندان، حق دادخواهی، حق اعتراض مسالمت‌آمیز و پاسخ‌گویی قدرت.
• ۳۲. فضای محترمانه و امنی برای اختلاف نظر بسازیم؛ از تحقیر، برچسب‌زنی و انتشار بدون مجوز سخنان اعضا در بیرون گروه بپرهیزیم.
• ۳۳. صدای آسیب‌دیدگان و گروه‌های کمتر شنیده‌شده را بشنویم؛ بحث تخصصی خودمان را با تجربه‌ی واقعی زندگی مردم پیوند دهیم.
• ۳۴. خبر را از تحلیل و پیشنهاد جدا کنیم، اعتبار منابع را بسنجیم و خطاهای خود را آشکارا اصلاح کنیم.
• ۳۵. از خشونت و نفرت‌پراکنی فاصله بگیریم و هم‌زمان بر دادخواهی و مسئولیت متناسب با اختیار افراد و نهادها پافشاری کنیم.