چگونه جت لگ می‌تواند پرندگان مهاجر را از مسیر اصلی خود منحرف کند؟
بر اساس گزارش بی‌بی‌سی، جت‌لگ به‌طور مختص به انسان‌ها نیست و پرندگان دریایی نیز ممکن است تحت تأثیر این پدیده قرار گیرند. مطالعه‌ای جدید نشان می‌دهد که آب‌شکاف‌ها یا کبوتران دریایی مانکس هنگامی که به محل زادآوری خود بازمی‌گردند، ممکن است به‌دلیل ناهماهنگی در ساعت درونی با نور خورشید، مسیر خود را نادرست تشخیص دهند و تا ۱۵ درجه از مسیر صحیح انحراف پیدا کنند.
جت‌لگ و پروازهای طولانی پرندگان دریایی
محققان دانشگاه آکسفورد برای تجزیه و تحلیل این مسأله، داده‌های GPS متعلق به ۱٬۰۴۵ پرنده از گونه آب‌شکاف مانکس (Puffinus puffinus) را مورد بررسی قرار دادند. این داده‌ها شامل ۳۶۸۸ سفر برای جست‌وجوی غذا در اقیانوس اطلس طی یک دوره تقریبی ۲۰ ساله بودند.
این پرندگان در جزایر واقع در سواحل غربی بریتانیا و ایرلند زادآوری می‌کنند و گاهی برای تأمین غذا حتی تا هزار کیلومتر از زادگاه خود دور می‌شوند. هنگام بازگشت به سمت شرق، آن‌ها از مناطقی عبور می‌کنند که در آن‌ها خورشید زودتر طلوع می‌کند.
پرندگان برای یابودن مسیر از میزان نور خورشید بهره می‌گیرند، در حالی که ساعت داخلی آن‌ها نیز نقش مهمی در این فرآیند دارد. بااین‌حال، پرواز سریع به سمت شرق ممکن است باعث شود ساعت بدن آن‌ها یک ساعت از زمان واقعی عقب بماند. نتیجه این ناهماهنگی، تصدیق نادرست موقعیت خورشید و انتخاب مسیر نادرست خواهد بود.
چگونه جت‌لگ بر پرواز پرندگان اثر می‌گذارد؟
پژوهش‌ها نشان داده‌اند که در حین پرواز به سمت شرق، پرندگان معمولاً با انحرافی در جهت ساعت‌گرد بیشتر از مسیر پیش‌بینی شده مواجه می‌شوند. محققان با استفاده از مدل‌های آماری به این نتیجه رسیدند که این الگو بیشتر با خطای قطب‌نمای خورشیدی همخوانی دارد تا با تغییرات میدان مغناطیسی زمین.
جالب است که این پرندگان حتی هنگام پرواز در امتداد خطوط ساحلی که قابل مشاهده هستند نیز از این خطای جهت‌یابی رنج می‌برند. زمانی که خطای جهت‌یابی به سمت خشکی باشد، به ساحل نزدیک‌تر پرواز می‌کنند و در حالت بالعکس، فاصله بیشتری از ساحل می‌گیرند. این رفتار نشان‌دهنده آن است که نشانه‌های بصری نمی‌توانند مانع از اتکای آن‌ها به نور خورشید شوند.
آیا پرندگان با وجود جت‌لگ به خانه می‌رسند؟
گران‌مایه با طرح مسئله‌ای که به ۱۵ درجه خطا در موقعیت‌یابی منجر می‌شود، بر این نکته تأکید کردند که پرندگان به‌طرز حیرت‌آوری قادر به ارزیابی مجدد موقعیت خود و اصلاح مسیر خود هستند. طبق محاسبات آن‌ها، پرنده‌ای که از فاصله‌ای هزار کیلومتری به محل زادآوری خود برمی‌گردد، با خطای میانگین ۷ درجه، تنها حدود ۵ کیلومتر فاصله اضافی طی می‌کند تا به نزدیکی پنج کیلومتری مقصد برسد.
محققان در مراحل آینده می‌خواهند بررسی کنند که جت‌لگ چه تأثیری بر رفتار و وضعیت فیزیکی این پرندگان می‌گذارد. آن‌ها همچنین امیدوارند که فهم چرایی جت‌لگ در پرندگان، به ایجاد شناخت بهتری از تأثیرات این پدیده در انسان‌ها کمک کند.