گشایش نمایشگاه حیات وحش اصفهان؛ هنر در خدمت حفاظت از طبیعت
بر اساس گزارش خبرنگار مهر، نمایشگاه «حیات وحش اصفهان به روایت تصویر و تندیس» در عصر امروز، شنبه ۹ آبان ماه، به‌منظور بزرگداشت روز ملی محیط‌بان به‌طور رسمی افتتاح شد. این مراسم با حضور مریم کرمانی، سرپرست اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان، مهدی سجادی‌زاده، رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان و جمعی از علاقه‌مندان به هنر و حفاظت از محیط‌زیست در کتابخانه مرکزی اصفهان برگزار گردید.
این نمایشگاه شامل آثار حسن مقیمی، پژوهشگر طبیعت و عکاس حیات وحش، و پرویز جباری، هنرمند تندیس‌گر در زمینه حیات وحش، می‌باشد.
تندیس‌گری حیات‌وحش به‌عنوان جایگزینی مناسب برای تاکسیدرمی
در حین افتتاحیه، حسین اکبری، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، در گفتگویی با خبرنگار مهر، ضمن گرامیداشت روز ملی محیط‌بان بیان کرد: برگزاری چنین نمایشگاهی به‌طور مستقیم و غیرمستقیم به حفظ تنوع زیستی استان و کشور یاری می‌رساند.
او افزود: بسیاری از شهروندان به حیات وحش علاقه‌مند هستند اما متأسفانه به سمت تاکسیدرمی روی می‌آورند؛ در حالی که این شیوه معمولاً از حیواناتی که به‌طور طبیعی از چرخه زندگی حذف شده‌اند، از جمله قربانیان تصادفات یا شکار غیرقانونی، انجام می‌شود. تندیس‌گری حیات وحش می‌تواند یک راه‌حل مناسب به‌جای این روش باشد.
معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان، پرویز جباری را به‌عنوان یک تندیس‌گر برجسته با بیش از چهل سال تجربه شناساند و گفت: آثار او به قدری دقیق هستند که تنها با لمس آنها می‌توان به تفاوت بین ساخته او و نمونه واقعی پی برد؛ این آثار در بهبود فهم و آموزش حفاظت از حیات وحش، به‌ویژه برای کودکان، کمک شایانی خواهند کرد.
اکبری اشاره کرد: بسیاری از گونه‌های به نمایش درآمده در این نمایشگاه، پرندگان شکاری، مهاجر و بین‌المللی هستند و ایران زیستگاه بسیار باارزشی برای آنها فراهم کرده است. آگاهی از گونه‌های مختلفی که در خاک کشور داریم، به ما در حفاظت مؤثرتر کمک خواهد کرد.
او همچنین تأکید کرد: عکس‌های موجود در این نمایشگاه آثار استاد حسن مقیمی هستند که نزدیک به چهل سال از عمرش را به عکاسی و مستندسازی حیات وحش کشور اختصاص داده و به عنوان یک شخصیت ملی شناخته می‌شود.
اقدام مؤثر شهرداری اصفهان در آموزش حفاظت از محیط‌زیست به دانش‌آموزان
در همین راستا، سید مهدی سجادی‌زاده، رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان، در حاشیه این مراسم با خبرنگار مهر به گفت‌وگو پرداخت و اظهار داشت: یکی از محورهای اساسی در اداره ما، ترویج فرهنگ حفاظت از محیط‌زیست و گونه‌های جانوری و زیستگاه‌هاست.
او افزود: در طرح "کلاس شهر"، دانش‌آموزان ابتدایی را از سنین کودکی با محیط زیست استان و پناهگاه‌های حیات وحش آشنا می‌کنیم.
رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان همچنین بیان کرد که تابلوهای نصب شده در سطح شهر یکی از ابزارهای ما برای فرهنگ‌سازی به حساب می‌آید. اما در سال‌های اخیر، مسائلی نظیر آلودگی هوا و وضعیت زاینده‌رود که نگرانی‌های زیادی را به همراه داشته، دیگر موضوعات زیست‌محیطی را تحت‌الشعاع قرار داده و معرفی زیستگاه‌ها و گونه‌های خاص اصفهان کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
گونه‌های حیات‌وحش اصفهان قابلیت معرفی جهانی دارند
سجادی‌زاده تصریح کرد: مردم هنوز اطلاعات دقیقی از تعداد پناهگاه‌ها و زیستگاه‌های استان ندارند، در حالی که این مناطق می‌توانند به‌عنوان مقصد گردشگری طبیعی با پتانسیل بسیار بالا عمل کنند و حتی می‌توانند گردشگران خارجی را نیز جذب نمایند.
او با تأکید بر این نکته که گونه‌های جانوری استان اصفهان به قدری منحصربه‌فرد هستند که شایسته معرفی در سطح ملی و بین‌المللی می‌باشند، پیشنهاد داد که به‌جای محدود کردن آموزش به کلاس درس، می‌توان دانش‌آموزان را به زیستگاه‌های نزدیک شهر مانند قمیشلو و کلاه‌قاضی برد.
رئیس اداره توسعه فرهنگ شهروندی شهرداری اصفهان به این نکته اشاره کرد که بسیاری از کودکان امروز تنها در تلویزیون تصویری از گوزن را دیده‌اند، در حالی که قمیشلو می‌تواند به عنوان یک مقصد برای اردوهای دانش‌آموزی و گردشگری یک‌روزه انتخاب شود و چنین اقداماتی اثر فرهنگی عمیقی خواهد داشت.
عکاسی از حیات‌وحش می‌تواند علاقه به طبیعت را افزایش دهد
در این مراسم، حسن مقیمی، پژوهشگر طبیعت و عکاس حیات وحش نیز در گفتگویی با خبرنگار مهر به بیان تجارب خود در عکاسی طبیعت و گونه‌های حیات وحش پرداخت. او توضیح داد که رفتار حیات وحش بسیار غیرقابل پیش‌بینی است و همیشه انسان را دچار شگفتی می‌کند. گونه‌های گوشت‌خوار به خاطر جثه و پیش‌زمینه ذهنی ما هیجان بیشتری را ایجاد می‌کنند، گرچه شخصاً می‌دانم که برای انسان خطری ندارند.
او تغییرات حاصل شده در دو دهه اخیر در حوزه حفاظت از محیط‌زیست را مورد بررسی قرار داد و خاطرنشان کرد: بیشترین تغییر در فرهنگ عمومی قابل مشاهده است. با افزایش رسانه‌ها و فضای مجازی، حساسیت مردم به حوادث حیات وحش افزایش یافته است.
مقیمی اشاره کرد که اگر امروز یوزپلنگی در جاده‌ای جان خود را از دست بدهد، واکنشی سراسری و نگران‌کننده در کشور به دنبال خواهد داشت؛ حال آنکه این نوع واکنش‌ها در سال‌های گذشته چندان مشاهده نمی‌شد.
هر عکس حیات‌وحش یک داده معتبر است
مقیمی به جوانان علاقه‌مند به عکاسی حیات وحش توصیه کرد که ابتدا به عنوان یک عکاس شروع کنند و سپس به طبیعت علاقه‌مند شوند و به مطالعه بپردازند. او بیان کرد که هر تصویر از حیات وحش به عنوان یک داده معتبر به‌شمار می‌آید؛ چرا که گونه‌ای را در زمان و مکان مشخص ثبت کرده و در شناخت رفتار، مهاجرت و روش‌های حفاظت بسیار مؤثر است.
وی تأکید کرد که نمی‌توان هیچ موضوعی را بدون آشنایی با حفاظت معرفی کرد؛ این کار خاص عکاسان و مستندسازان است. به‌عنوان مثال، زاغ بور یک پرنده منحصربه‌فرد است که تنها در ایران یافت می‌شود، در حالی که ممکن است برای فردی عادی تنها شبیه به کلاغ به نظر برسد.
این طبیعت‌پژوه و عکاس حیات وحش با اشاره به اینکه عکس‌های این نمایشگاه شامل مجموعه‌ای از آثار من از حیات وحش استان اصفهان هستند، تصریح کرد: اصفهان به‌تنهایی سهم بزرگی از انواع علف‌خواران قابل سرشماری در کشور را در اختیار دارد و به لحاظ تنوع زیستی مقام ویژه‌ای در ایران دارد.
هدف نمایشگاه تصویر و تندیس حیات‌وحش افزایش آگاهی است
مرتضی جوهری، رئیس اداره حفاظت و مدیریت حیات وحش استان اصفهان نیز در گفتگویی با خبرنگار مهر اظهار داشت: زمانی که مردم گونه‌ها را از نزدیک مشاهده می‌کنند و با اهمیت آنها در تنوع زیستی آشنا می‌شوند، واکنش بهتری از خود نشان می‌دهند. تجربیات نشان داده است که آموزش به کودکان حتی می‌تواند بر رفتار والدین شکارچی تأثیر بگذارد.
او افزود: این نمایشگاه بخشی از برنامه‌های آموزش و فرهنگ‌سازی می‌باشد و شهرداری اصفهان نیز همکاری بسیار خوبی برای برگزاری آن داشته است.
تندیس‌هایی که مرز بین واقعیت و هنر را محو می‌کنند
پرویز جباری، تندیس‌گر حیات وحش، در گفتگویی با خبرنگار مهر در مورد روند خلق آثار خود توضیح داد: برای ساخت تندیس‌ها از تصاویری که از حیات وحش ثبت کرده‌ام الهام می‌گیرم؛ در ابتدا تصاویر را بزرگ می‌کنم، سپس اسکلت متناسب با آن را طراحی کرده و بخش‌های بدن را مونتاژ می‌کنم. در مرحله بعد، پرها و جزئیات را اضافه کرده و در نهایت رنگ‌آمیزی آنها صورت می‌گیرد. بیشتر آثار در اندازه واقعی آماده می‌شوند.
او خاطرنشان کرد: هدف اصلی از برگزاری نمایشگاه حیات وحش، ترویج فرهنگ‌سازی به‌ویژه برای گونه‌های در معرض انقراض مانند شاهین‌ها است. تهدیدها تنها شامل شکار نیستند بلکه تخریب زیستگاه‌ها نیز تأثیرات جدی بر نابودی گونه‌ها دارد.
به گفته خبرنگار مهر، نمایشگاه «حیات وحش اصفهان به روایت تصویر و تندیس» از نهم تا دوازدهم آبان ماه، هر روز از ساعت ۱۵ تا ۱۹ در کتابخانه مرکزی اصفهان، واقع در خیابان باغ گلدسته، پذیرای علاقه‌مندان خواهد بود.
در استان اصفهان بالغ بر ۲ هزار گونه گیاهی از صد جنس متفاوت و همچنین ۴۹۵ گونه مهره‌دار حیات وحش شامل ۶۵ گونه پستاندار، ۳۰۲ گونه پرنده، ۴۳ گونه خزنده، ۴۱ گونه ماهی و ۸ گونه دوزیست شناسایی شده‌اند.