چین در رقابت جدید هوش مصنوعی؛ آموزش ربات‌ها برای فکر کردن و یادگیری
گزارش رویترز، شرکت‌های رباتیک چین در حال تغییر تمرکز خود از ساخت ربات‌هایی هستند که می‌توانند راه بروند، بدوند، برقصند و حرکات نمایشی انجام دهند، به سمت توسعه هوش مصنوعی پیشرفته‌تری که امکان استفاده از آنها را در طیف وسیع‌تری از مشاغل فراهم می‌کند.
این حوزه که «هوش مصنوعی تجسم‌یافته» (Embodied AI) نام دارد، بر توسعه نرم‌افزاری متمرکز است که به ربات‌ها کمک می‌کند محیط اطراف خود را بشناسند، وظایف ناآشنا را یاد بگیرند و بدون نیاز به برنامه‌نویسی جداگانه برای هر کار، با شرایط جدید سازگار شوند.
بر اساس داده‌های شرکت تحقیقاتی ITjuzi، شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی تجسم‌یافته چین در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، در مجموع ۹۳.۵ میلیارد یوان، معادل حدود ۱۳ میلیارد دلار، سرمایه در قالب ۳۲۲ معامله جذب کردند. این رقم پنج برابر میزان سرمایه‌گذاری در مدت مشابه سال قبل است.
به نوشته رویترز، با افزایش رقابت و کاهش قیمت سخت‌افزارها، شرکت‌های رباتیک به این نتیجه رسیده‌اند که مزیت اقتصادی آینده آنها بیش از ساخت بدنه ربات‌ها، به هوش مصنوعی و نرم‌افزارهای مورد استفاده در این ماشین‌ها وابسته خواهد بود.
این رقابت، جبهه تازه‌ای در تقابل فناوری میان چین و آمریکا ایجاد کرده است. شرکت‌های آمریکایی در برخی از سامانه‌های پیشرفته هوش مصنوعی رباتیک همچنان پیشتاز هستند، اما شرکت‌های چینی امیدوارند با تکیه بر توان تولید صنعتی و دسترسی به محیط‌های واقعی برای آموزش ربات‌ها، جایگاه خود را تقویت کنند.
شرکت‌های آمریکایی مانند Physical Intelligence، Skild AI و Generalist در حال توسعه نرم‌افزارهایی هستند که به ربات‌ها امکان می‌دهد مهارت‌های مختلف را بدون آموزش مجدد گسترده یاد بگیرند.
در همین زمینه، شرکت Generalist اعلام کرده است مدل GEN-1.5 این شرکت پس از مشاهده یک نمایش کوتاه سه تا ۱۲ ثانیه‌ای، توانسته حدود ۶۰ درصد از برخی وظایف ساده را انجام دهد.
در چین نیز شرکت‌هایی مانند X Square، Galaxea و Spirit AI در حال توسعه فناوری‌های مشابه هستند. شرکت X Square پژوهشی منتشر کرده است که نشان می‌دهد ربات‌ها می‌توانند با مشاهده یک ویدئوی انسانی، برخی مهارت‌های مربوط به جابه‌جایی و کار با اشیا را بیاموزند.
یکی از چالش‌های اصلی این فناوری، فراهم کردن داده‌های کافی برای آموزش ربات‌هاست. برخلاف چت‌بات‌ها که از حجم عظیمی از متن‌های اینترنتی یاد می‌گیرند، ربات‌ها باید تعاملات فیزیکی را نیز بیاموزند؛ از گرفتن اشیا گرفته تا کار با سیم‌های انعطاف‌پذیر و انجام فعالیت‌های صنعتی.
شرکت‌های چینی برای جمع‌آوری این داده‌ها روش‌های مختلفی را دنبال می‌کنند. برخی از آنها از انسان‌ها می‌خواهند فعالیت‌های روزمره و صنعتی را به ربات‌ها آموزش دهند و برخی دیگر از شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای استفاده می‌کنند.
برای مثال، شرکت Spirit AI حدود هزار نفر را برای ثبت فعالیت‌های روزمره و صنعتی استخدام کرده است. شرکت ACE Robotics نیز از حسگرهای پوشیدنی برای ثبت حرکات کارکنان و نیروی واردشده هنگام گرفتن اشیا استفاده می‌کند.
با وجود این پیشرفت‌ها، کارشناسان معتقدند شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای هنوز نمی‌توانند تمام شرایط تعامل فیزیکی در دنیای واقعی را بازسازی کنند.
شرکت‌های چینی همچنین با چالش‌هایی مانند محدودیت دسترسی به تراشه‌های پیشرفته انویدیا و دشواری تأمین مالی از طریق عرضه اولیه سهام روبه‌رو هستند.
برخی از این شرکت‌ها هم‌اکنون آزمایش ربات‌ها را در محیط‌های واقعی آغاز کرده‌اند. برای نمونه، شرکت CATL اعلام کرده است ربات‌های Spirit AI در آزمایش بسته‌های باتری، اتصال سیم‌های انعطاف‌پذیر را انجام می‌دهند. شرکت Robbyant نیز از استفاده ربات‌های خود برای رسیدگی به سفارش‌ها در دو داروخانه شانگهای خبر داده است؛ البته کارکنان همچنان داروها را پیش از ارسال بررسی می‌کنند.
با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که موفقیت ربات‌ها در نمایش‌های آزمایشی به معنای آمادگی آنها برای استفاده گسترده تجاری نیست. به گفته یکی از مشاوران صنعت رباتیک، ممکن است دستیابی به نمایش‌های موفق در انجام وظایف ناآشنا نزدیک باشد، اما قابل‌اعتماد شدن این فناوری برای استفاده روزمره در محیط‌های کاری به چند سال زمان نیاز داشته باشد.
رویترز