یافتن نشانه‌های شیمیایی خونی در فسیل دایناسوری به عمر ۱۱۵ میلیون سال
بر اساس گزارش خبرآنلاین، محققان موفق به شناسایی ساختارهای میکروسکوپی شبیه به گلبول‌های قرمز و بقایای شیمیایی مربوط به هموگلوبین در استخوان‌های یک دایناسور ۱۱۵ میلیون ساله در برزیل شدند. این کشف می‌تواند به ما راه‌های جدیدی برای مطالعه زیست‌شناسی دایناسورها ارائه دهد، هرچند در مورد ماهیت این ساختارها، توافق کامل میان دانشمندان وجود ندارد.
طبق گزارشی از گاردین، این آثار در استخوان‌های پای دایناسوری به نام Aratasaurus museunacionali شناسایی حرکتی شده‌اند. این دایناسور گوشت‌خوار تقریباً ۳ متر طول داشت و در دوره کرتاسه و در منطقه‌ای که اکنون شمال‌شرقی برزیل محسوب می‌شود، زندگی می‌کرد.
در بررسی‌های فسیل‌ها، محققان ساختارهای بیضی‌شکلی را در کانال‌های عروقی یافته‌اند. این کانال‌ها در زمان زندگی جانور، عبور خون را فراهم می‌کردند. شکل و موقعیت این ساختارهای کشف‌شده شباهت زیادی به گلبول‌های قرمز دارد.
شواهد شیمیایی از بقایای خون
تیم تحقیقاتی به رهبری کلیتی گریس از دانشگاه کرتین استرالیا از تکنیک‌های میکروسکوپی، طیف‌سنجی رامان و تحلیل‌های شیمیایی برای مطالعه این ساختارها بهره برد.
نتایج آزمایش‌ها نشان دهنده ترکیبات مربوط به «هِم» بود که بخشی از هموگلوبین، پروتئین حمل کننده اکسیژن در خون است. همچنین، محققان آمینواسیدهای مرتبط با کلاژن، پروتئینی کلیدی در ساختار استخوان، را شناسایی کردند.
این تحقیق در نشریه علمی Proceedings of the National Academy of Sciences منتشر شده است. پژوهشگران خاطرنشان کردند که اهمیت کشف در هم‌نشینی شواهد شیمیایی و ساختارهای میکروسکوپی در محل اصلی استخوان نهفته است.
چگونه ممکن است آثار خون میلیون‌ها سال باقی بمانند؟
محققان اعتقاد دارند که بقایای جانور اندکی پس از مرگش در شرایط کم‌اکسیژن و با اجتماع میکروبی دفن شده‌اند.
ساختارهای شبیه گلبول قرمز به وسیله ماده معدنی هاوسمانیت، نوعی اکسید منگنز، معدنی شده‌اند. دانشمندان بر این باورند که این فرایند به پایداری ساختارهای میکروسکوپی و حفظ بخشی از ترکیبات شیمیایی آن‌ها کمک کرده است.
با این حال، آنچه از باقی‌مانده‌ها به دست آمده، خون سالم یا سلول‌های زنده نیست. در حقیقت، محققان به آثار معدنی‌شده و ترکیبات شیمیایی تغییر شکل یافته اشاره می‌کنند. علاوه بر این، در این نمونه DNA دایناسور یافت نشده است.
چرا برخی دانشمندان تردید دارند؟
مری شوایتزر، دیرینه‌شناس مولکولی از دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی که در این تحقیق مشارکت نداشته، شواهد شیمیایی مربوط به هِم و کلاژن را مهم می‌داند، اما در خصوص شناسایی ساختارها به‌عنوان گلبول قرمز تردید می‌کند.
گلبول‌های قرمز در پرندگان و خزندگان برخلاف گلبول‌های قرمز پستانداران به نگهداری هسته خود ادامه می‌دهند. این ویژگی معمولاً سبب ایجاد برآمدگی خاصی در شکل سلول می‌گردد. شوایتزر اظهار می‌کند که ساختارهای کشف‌شده فاقد این برآمدگی‌اند و شکل مقعری آن‌ها با ظاهری که از گلبول‌های قرمز جانوران غیرپستاندار انتظار می‌رود، سازگاری ندارد. همچنین، اندازه برخی از این ساختارها نیز smaller از گلبول‌های قرمز معمول این جانوران نیست.
در نتیجه، وجود ترکیبات شیمیایی مرتبط با خون شواهد مفیدی است، اما به‌تنهایی نمی‌تواند هویت ساختارهای میکروسکوپی را مشخص کند.
این پژوهش بیشتر بیانگر این است که فسیل‌های بسیار قدیمی ممکن است اطلاعات مولکولی بیشتری از آنچه پیش‌بینی می‌شد، حفظ کرده باشند تا کشف خون سالم یا امکان استخراج DNA دایناسورها. دانشمندان امیدوارند با بررسی نمونه‌های موجود در موزه‌ها، نشانه‌های تازه‌ای در مورد خون، متابولیسم و زیست‌شناسی جانوران منقرض‌شده به دست آورند.
۵۸۵۸