به نقل از خبرنگار مهر، در حال حاضر، توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر به محور اصلی جذب سرمایه در صنعت برق کشور تبدیل شده است. ناترازی انرژی، رشد تقاضای برق و محدودیت‌های تأمین انرژی برای صنایع، بر لزوم ورود سرمایه‌های غیردولتی به این حوزه تأکید می‌کند. در همین راستا، یکی از راه‌های تأمین مالی پروژه‌های زیرساختی، بهره‌گیری از ظرفیت بازار سرمایه به شمار می‌آید که می‌تواند مشارکت سرمایه‌گذاران در ساخت نیروگاه‌های جدید را تسهیل کند.
در این زمینه، صندوق پروژه نیروگاه خورشیدی راهبرد انرژی فردا با نماد «سولار» به‌منظور تأمین مالی احداث دو نیروگاه خورشیدی در مناطق خاش و میرجاوه استان سیستان و بلوچستان ایجاد شده است. این صندوق به عنوان نخستین صندوق پروژه خورشیدی در بازار سرمایه شناخته می‌شود و برنامه‌ریزی برای ساخت دو نیروگاه با ظرفیت اسمی ۲۰ مگاوات در هر منطقه و مجموعاً ۴۰ مگاوات دارد.
پذیره‌نویسی اولیه این صندوق از تاریخ ۳۰ خردادماه ۱۴۰۵ آغاز گردید و معاملات واحدهای آن از ۱۰ مردادماه همان سال در بازار سرمایه شروع شد. در مرحله اول تأمین مالی، مبلغی معادل هزار میلیارد تومان از طریق پذیره‌نویسی جذب گردید و اکنون صندوق در نظر دارد با اجرای مرحله دوم افزایش سرمایه به ارزش ۲ هزار میلیارد تومان، منابع لازم برای تکمیل پروژه‌ها و آغاز بهره‌برداری نیروگاه‌ها را تأمین کند.
طبق اطلاعات ارائه‌شده در این نشست، کل منابع مالی پیش‌بینی‌شده برای اجرای دو نیروگاه ۴۰ مگاواتی به سه هزار میلیارد تومان می‌رسد که از این مبلغ، هزار میلیارد تومان در مرحله اول تأمین شده و دو هزار میلیارد تومان دیگر در مرحله دوم جذب خواهد شد. روز یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ به عنوان زمان آغاز پذیره‌نویسی مرحله دوم اعلام شده است.
از ویژگی‌های کلیدی این پروژه‌ها می‌توان به موقعیت جغرافیایی در نواحی شمالی استان سیستان و بلوچستان، داشتن تابش خورشید مناسب، استفاده از تجهیزات داخلی و وارداتی و بهره‌مندی از معافیت‌های مالیاتی برای مناطق کمترتوسعه‌یافته اشاره کرد. نیروگاه‌های مذکور با بهره‌گیری از پنل‌های خورشیدی برند GCL و اینورترهای Sineng ساخته می‌شوند.
همچنین، نرخ بازده داخلی پیش‌بینی‌شده برای سرمایه‌گذاری در این پروژه در محدوده ۵۵ تا ۶۰ درصد اعلام شده است. معافیت صنایع از رژیم مدیریت بار برق، تأمین بخشی از تجهیزات با ارز تخصیصی به نرخ ۱۵۶ هزار تومان و پیشرفت فیزیکی پروژه‌ها فراتر از برنامه زمان‌بندی از دیگر مزایای سرمایه‌گذاری در «سولار» به شمار می‌روند.
بررسی وضعیت پیشرفت فنی دو نیروگاه
گزارش رسمی ناظر فنی حاکی از آن است که نیروگاه خورشیدی ۲۰ مگاواتی میرجاوه با ۳۷.۲۸ درصد پیشرفت فیزیکی و ۷.۳۵ درصد جلوتر از برنامه زمان‌بندی درحال توسعه است. زمان پیش‌بینی‌شده برای آغاز بهره‌برداری تجاری این نیروگاه خردادماه ۱۴۰۶ اعلام شده است.
در همین حال، نیروگاه خورشیدی خاش نیز با ظرفیت ۲۰ مگاوات ۵.۳۸ درصد پیشرفت فیزیکی داشته و ۲.۲۵ درصد جلوتر از زمان‌بندی پیش‌بینی شده است. زمان بهره‌برداری تجاری این نیروگاه نیز شهریورماه ۱۴۰۶ عنوان شده است.
با این حال، مدیران صندوق درباره زمان بهره‌برداری نیروگاه خاش، مردادماه ۱۴۰۶ را نیز به‌عنوان زمان پیش‌بینی‌شده اعلام کردند که در بخش‌های بعدی این گزارش به جزئیات نظرات آنها درباره زمان‌های اجرایی اشاره خواهد شد.
در نشست خبری افزایش سرمایه صندوق سولار، رحمان بابازاده، مؤسس و رئیس هیئت‌مدیره گروه مالی فارابی و دیگر مدیران درباره دلایل ورود به صنعت نیروگاه‌های خورشیدی، ساختار صندوق پروژه، فرآیند تأمین مالی، میزان سودآوری انتظار رفته، وضعیت تجهیزات و ارز تخصیصی و روند اجرای نیروگاه‌ها توضیحاتی را ارائه دادند.
بابازاده: رشد تقاضا و کوتاه‌مدت بودن بازگشت سرمایه جذابیت سرمایه‌گذاری در برق را افزایش داده است
رحمان بابازاده، مؤسس و رئیس هیئت‌مدیره گروه مالی فارابی در این نشست با اشاره به مشارکت گروه مالی فارابی در پروژه نیروگاه خورشیدی سولار، بیان داشت: این گروه تصمیم به سرمایه‌گذاری خود در این پروژه گرفته است. وی دلایل اصلی افزایش انگیزه این مجموعه برای ورود به проект و تشویق سایر سرمایه‌گذاران به مشارکت در آن را ذکر کرد.
بابازاده افزود: صنعت انرژی به‌ویژه برق به عنوان یکی از جذاب‌ترین حوزه‌های سرمایه‌گذاری در ایران و جهان به شمار می‌رود. در شرایط کنونی، صنعت برق در سطح جهانی به خاطر افزایش تقاضای انرژی ناشی از توسعه هوش مصنوعی (AI) با تقاضای فزاینده‌ای مواجه است و در مجموع به کمبود انرژی دچار است.
وی همچنین اشاره کرد: در ایران این مسأله از دو جنبه مهم‌تر می‌شود؛ اول، کسری تولید برق کشور و دوم، نیاز به رشد اقتصادی جهت جبران عقب‌ماندگی‌های تاریخی. اگر کشور بخواهد به رشد اقتصادی مطلوب برسد، به‌طور طبیعی میزان تقاضای برق نیز افزایش می‌یابد و لذا کسری منابع در این بخش ممکن است به شدت افزایش یابد.
رئیس هیئت‌مدیره گروه مالی فارابی در ادامه با اشاره به اثرات وابستگی تقاضا بر جذابیت اقتصادی سرمایه‌گذاری در صنعت برق افزود: هنگامی که تقاضا در یک بازار افزایش یابد، واضح است که قیمت‌ها نیز جذاب‌تر خواهند شد. در این زمینه، دولت نیز اقداماتی حمایتی انجام داده است تا جذابیت سرمایه‌گذاری در این صنعت حفظ شود و به سرمایه‌گذاران کمک کند تا فعالیت خود را در این بخش ادامه دهند. در حال حاضر، بسیاری از پروژه‌های مرتبط با انرژی با استقبال ارزشمندی مواجه می‌شوند.
بابازاده همچنین برآورد کرد که چشم‌انداز مصرف برق در ایران در آینده دور قطعاً متوقف نخواهد شد. فاصله زمانی بین سرمایه‌گذاری و بازگشت سرمایه در این پروژه‌ها به‌طور قابل توجهی با بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی دیگر کمتر است.
وی روی این مسئله تأکید کرد که در بسیاری از کارخانه‌ها و پروژه‌های اقتصادی معمولاً دو تا سه سال طول می‌کشد تا اولین محصول تولید و وارد بازار شود، اما در مورد نیروگاه‌های یاد شده، این دوره تقریباً یک سال است. بنابراین، فاصله بین آغاز سرمایه‌گذاری و آغاز تولید و درآمدزایی در این پروژه‌ها کمتر از بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی دیگر خواهد بود.
معافیت ۱۳ ساله مالیاتی و مسئولیت اجتماعی سرمایه‌گذاری در مناطق محروم
مؤسس گروه مالی فارابی یکی دیگر از جذابیت‌های سرمایه‌گذاری در صندوق سولار را محل اجرای پروژه‌ها عنوان کرد و گفت: این پروژه‌ها در یکی از استان‌های کمترتوسعه‌یافته کشور انجام می‌شوند و سرمایه‌گذاری در این مناطق به جز مزایای اقتصادی، نمود کار مسئولیت اجتماعی و حمایت از مناطق عقب‌مانده نیز به شمار می‌آید.
بابازاده اشاره کرد که سرمایه‌گذاری در این مناطق از مشوق‌های مالیاتی متنوعی برخوردار است و سرمایه‌گذاران علاوه بر کمک به توسعه زیرساخت‌های یک استان محروم، از معافیت مالیاتی که برای حداقل ۱۳ سال ادامه خواهد داشت، بهره‌مند خواهند شد.
وی تأکید کرد که به این ترتیب، سرمایه‌گذاری در این پروژه‌های مناطق محروم نه تنها بالاترین بازدهی اقتصادی را دارد، بلکه به توسعه آن مناطق نیز کمک می‌کند و معافیت مالیاتی به عنوان یک مشوق برای سرمایه‌گذاران در نظر گرفته شده است.
تداوم حمایت‌های دولتی از سرمایه‌گذاری در صنعت برق
رئیس هیئت‌مدیره گروه مالی فارابی همچنین به نقش سیاستگذاری‌های دولتی در گسترش سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با صنعت برق اشاره کرد و گفت: دولت در حال تدوین و تصویب قوانین و ضوابطی است که بتواند از این نوع سرمایه‌گذاری‌ها حمایت کند و شرایط ادامه ورود پول به پروژه‌های تولید برق را فراهم آورد.
وی همچنین به مسئولیت‌های شرکت‌ها برای سرمایه‌گذاری در صنعت برق پرداخت و افزود: موضوع کسری مسئولیت‌ها و تعهداتی که شرکت‌ها باید در این باره داشته باشند نیز مطرح است و به نظر می‌رسد قوانین جدیدی که به این موضوع مربوط می‌شود، در حال نگارش و تصویب است تا شرکت‌ها بتوانند از طریق سرمایه‌گذاری در این‌گونه صندوق‌ها و پروژه‌ها، مسئولیت‌های خود را عملی سازند.
بابازاده تأکید کرد: اگر زمینه‌سازی‌های قانونی جدید فراهم شود، شرکت‌ها قادر خواهند بود بخشی از مسئولیت‌های خود را از طریق مشارکت در پروژه‌های نیروگاهی و سرمایه‌گذاری در این طرح‌ها انجام دهند و این امر به جذابیت پروژه‌هایی همچون سولار برای سرمایه‌گذاران خواهد افزود.
وی با تأکید بر نقش مشارکت گروه مالی فارابی در این پروژه، از مزایای رشد تقاضای برق، چشم‌انداز آینده مصرف، کوتاهی فاصله سرمایه‌گذاری تا عملیات درآمدزایی، مشوق‌های مالیاتی، موقعیت نیروگاه‌ها در مناطق نیازمند و حمایت‌های دولتی نام برد.
حسن‌پور: پس از افزایش سرمایه، صندوق سولار بدون نیاز به تأسیس مجدد بازگشایی می‌شود
وحید حسن‌پور، مدیرعامل سبدگردان فارابی، در ادامه این نشست خبری به تبیین ساختار صندوق پروژه، ویژگی‌های آن در مقایسه با دیگر صندوق‌های سرمایه‌گذاری، نحوه تأمین مالی پروژه‌ها، برآورد بازدهی و روش‌های نقدشوندگی واحدهای سرمایه‌گذاری پرداخت.
وی ابتدا به تفاوت‌های ساختار صندوق پروژه نسبت به سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری اشاره کرد و توضیح داد: صندوق پروژه به عنوان یک صندوق بسته یا Closed-End Fund شناخته می‌شود.
حسن‌پور سپس گفت: در این نوع صندوق‌ها، فرآیند افزایش سرمایه مشابه آنچه در شرکت‌ها رخ می‌دهد، انجام می‌شود. در ابتدا، یک پروژه تعریف می‌شود، سپس نیاز مالی و هزینه‌های آن تعیین شده و منابع مالی جذب شده در فرآیند اجرایی پروژه مصرف می‌شود تا در نهایت پروژه به پایان برسد.
مدیرعامل سبدگردان فارابی ادامه داد: پس از تکمیل پروژه، شرکت پروژه که زیرمجموعه صندوق پروژه است، بر اساس اساسنامه قابلیت پذیرش در بورس را خواهد داشت و برنامه بیمه شده‌ای برای این پروژه در بورس تهران پیش‌بینی شده است.
وی همچنین تأکید کرد که سایر ویژگی‌های صندوق پروژه با دیگر صندوق‌ها در بُعد مختلف مشابه است و این صندوق واحد ممتاز ندارد و تمامی واحدهای آن عادی هستند.
پیش‌بینی بازدهی صندوق سولار بر اساس چه مبنایی است؟
حسن‌پور در ادامه با تشریح مبانی تعیین بازدهی مورد انتظار صندوق، به سرمایه‌گذاران توصیه کرد تا گزارش بررسی امکان‌سنجی پروژه را که در سامانه کدال منتشر شده است، مشاهده کنند.
وی درباره روند مصرف برق در کشور خاطرنشان کرد: مصرف برق در ایران به‌طور ثابت به سمت افزایش است و کسری انرژی در دوران اوج بار نیز تشدید می‌شود. شاهد این موضوع را می‌توان در قیمت برق‌های معامله‌شده در بورس انرژی مشاهده کرد؛ به ویژه در تابلوی برق سبز و بدون قطعی، که قیمت‌ها حدود ۱۳ تا ۱۴ هزار تومان رسیده‌اند، در حالی که ما هنوز در فصل پیک مصرف برق نیستیم.
مدیرعامل سبدگردان فارابی ادامه داد: با توجه به حوزه‌های اخیر و وضعیت بازار برق، انتظار می‌رود که قیمت برق همچنان در سطح بالایی قرار داشته باشد و هزینه تمام‌شده پروژه نیز به نسبت تخصیص ارز انجام‌شده، به شکل قابل پیش بینی باقی بماند و با محاسبات ساده‌ای بتوان بازدهی پروژه را تخمین زد.
وی ضمن تأکید بر این نکته که درآمد پروژه در ارتباط با نرخ ارز سامانه‌ای خواهد بود، ابراز داشت: با در نظر گرفتن روند افزایش نرخ ارز پیش‌بینی‌شده، بازدهی سرمایه‌گذاری نیز تا حد زیادی قابل پیش‌بینی است.
حسن‌پور تأکید کرد: مبنای محاسبات مالی پروژه در گزارش امکان‌سنجی مشخص شده و سرمایه‌گذاران می‌توانند با مراجعه به اطلاعات موجود در کدال، جزئیات محاسبات و پیش‌بینی‌های مالی را مستند مشاهده کنند.
تفاوت افزایش سرمایه فعلی با مرحله اولیه پذیره‌نویسی چه می‌باشد؟
مدیرعامل سبدگردان فارابی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به تفاوت فرآیند فعلی افزایش سرمایه بامرحله نخست پذیره‌نویسی صندوق اشاره کرد و گفت: در این مرحله دیگر نیازی به تأسیس مجدد صندوق نیست و عملاً پس از گذشت سه تا چهار روز از پایان پذیره‌نویسی و تأمین سرمایه، نماد دوباره باز خواهد شد.
وی ادامه داد: ایجاد ابزارهای مالی جدید در بازار سرمایه معمولاً با فرایندهای طولانی همراه است. هر ابزار جدیدی که به بازار سرمایه وارد می‌شود نیاز به زمان بیشتری برای اجرای آن دارد. حدود یک دهه پیش نیز نخستین صندوق پروژه در بازار سرمایه راه‌اندازی شده بود، که به دلیل مدل تعریف‌شده برای آن، موفقیت چندانی نداشت.
حسن‌پور بیان کرد: ما در صندوق سولار تلاش کردیم مدلی جدید را معرفی کنیم و آن را در پروژه‌ای به کار ببریم که به نوعی زودبازده باشد و زمان اجرای کمتری را نیاز داشته و بازدهی بالاتری را در نظر بگیرد. ویژگی‌های مذکور ما را به استفاده از ساختار صندوق پروژه برای تأمین مالی این طرح سوق داد.
وی همچنین درباره تفاوت شرکت پروژه با صندوق پروژه گفت: در ساختار شرکت پروژه، الزامات درباره میزان پیشرفت پروژه به ثبت می‌رسد و درصد مشخصی از پیشرفت باید حاصل شود، اما مدل صندوق پروژه چنین الزامی ندارد و می‌توانیم از نقطه صفر کار را شروع کنیم.
مدیرعامل سبدگردان فارابی افزود: در این مدل، سرمایه‌گذاران از همان نقطه آغاز به پروژه ملحق می‌شوند تا با توجه به ساختار تعریف‌شده، ریسک و بازده سرمایه‌گذاری را بپذیرند. با در نظر گرفتن مدل پیش‌بینی‌شده و نوع طرح، ارزیابی ما نشان می‌دهد که نسبت ریسک به بازده پروژه برای سرمایه‌گذاران مناسب است.
چرا پیشرفت فیزیکی پروژه لزوماً نشان‌دهنده تولید برق نیست؟
حسن‌پور در پاسخ به سوالی درباره میزان پیشرفت فیزیکی نیروگاه‌ها و ارتباط آن با تولید برق گفت: مدل اجرای این پروژه‌ها با پروژه‌های ساخت خط تولید کارخانه متفاوت است. در پروژه‌های صنعتی ممکن است بر اساس میزان پیشرفت یک خط تولید، بتوان ظرفیت تولید را تخمین زد، اما در نیروگاه خورشیدی چنین رابطه مستقیمی وجود ندارد.
وی ادامه داد: اجرای این نیروگاه‌ها شامل بخش‌های مختلفی چون زیرسازی، ایجاد زیرساخت‌ها، نصب سازه‌ها و در نهایت نصب تجهیزات است، و نمی‌توان گفت که اگر پروژه ۲۰ درصد پیشرفت داشته باشد، به همان نسبت ۲۰ درصد برق تولید خواهد شد.
مدیرعامل سبدگردان فارابی خاطرنشان کرد: در این پروژه‌ها، اتصال به شبکه برق در مرحله نهایی انجام می‌شود و تا زمانی که این اتصال برقرار نشود، امکان بهره‌برداری و تولید برق به شکل دلخواه فراهم نخواهد شد.
تأمین تجهیزات اصلی با منابع مرحله نخست و کاهش ریسک واردات
حسن‌پور درباره هزینه‌های پروژه و استفاده از منابع جذب‌شده در مرحله نخست پذیره‌نویسی توضیح داد: تمامی منابع جذب‌شده در مرحله اول با توجه به ثبت سفارش به‌موقع برای هر دو پروژه، به تأمین تجهیزات اساسی اختصاص یافته است.
وی بیان کرد: برای ساخت هر دو نیروگاه، تجهیزات وارداتی موردنیاز شامل پنل‌های خورشیدی، اینورترها و تجهیزات کلیدی مرتبط با بخش‌های اصلی تأمین شده‌اند. منابع هزار میلیارد تومانی مرحله نخست، صرف تأمین این موارد شد.
مدیرعامل سبدگردان فارابی افزود: سایر نیازهای پروژه از طریق تولیدات داخلی تأمین می‌شود و بنابراین در ادامه اجرا با ریسک واردات مشابه مرحله اول روبرو نخواهیم بود.
وی همچنین به ترکیب سهامداران و مؤسسان صندوق اشاره کرد و بیان داشت: اطلاعات مربوط به سهامداران در تابلوی معاملاتی و همچنین در سامانه کدال در دسترس است. گروه مالی فارابی، مجموعه راهبرد آریا و مادیران از مؤسسان صندوق بوده و در ادامه در جریان پذیره‌نویسی عمومی، مجموعه‌هایی از جمله بیمه ایران و ترنج نیز به جمع سرمایه‌گذاران پیوسته‌اند.
قابلیت تکرار مدل صندوق سولار و پیشنهاد ایجاد صندوق چندپروژه‌ای
حسن‌پور همچنین به قابلیت تکرار مدل تأمین مالی مورد استفاده در صندوق سولار در پروژه‌های دیگر اشاره کرد و گفت: خوشحالیم که این الگو بعد از اجرای پروژه ما توسط دو مجموعه دیگر نیز مورد استفاده قرار گرفته است. صندوق سولار در این زمینه پیشگام بوده و توانسته‌است مسیر جدیدی را در بازار سرمایه ترسیم کند.
وی همچنین ایده‌های جدیدی را برای توسعه ساختار صندوق پروژه به سازمان بورس پیشنهاد کرده است. یکی از این پیشنهادات، حرکت به سمت ساختار چندارزشی خالص دارایی یا Multi-NAV است تا بتوان چند پروژه مختلف را در یک صندوق ادغام کرد.
مدیرعامل سبدگردان فارابی توضیح داد: با اجرای این مدل، می‌توان چند پروژه را تحت مدیریتی واحد و ساختاری صندوقی قرار داد که این امر موجب کوتاهی زمان اجرای پروژه‌ها و افزایش توجیه اقتصادی سرمایه‌گذاری خواهد شد.
تکمیل تخصیص ارز و عدم نیاز به ارز جدید برای ادامه پروژه
حسن‌پور همچنین درباره وضعیت تخصیص ارز پروژه‌های سولار گفت: تخصیص ارز موردنیاز برای این پروژه تکمیل شده و دیگر نگرانی خاصی از بابت محدودیت‌های تخصیص ارز در بانک مرکزی برای نیازهای وارداتی این طرح وجود ندارد.
وی افزود: تخصیص ارز مربوط به تجهیزات وارداتی هر دو نیروگاه میرجاوه و خاش انجام شده و منابع ریالی موردنیاز برای این تخصیص نیز به‌صورت کامل واریز شده است.
مدیرعامل سبدگردان فارابی تصریح کرد: در حال حاضر تجهیزات در مرحله حمل به سمت ایران قرار دارند و برای ادامه مسیر اجرایی پروژه، دیگر نیازی به تأمین ارز وارداتی نخواهیم داشت؛ زیرا سایر نیازهای طرح از منابع داخلی تأمین می‌شود.
وی همچنین تأکید کرد که تخصیص ارز انجام‌شده مربوط به نیازهای وارداتی پروژه بوده و منابع مرحله نخست به طور کامل در دو نیروگاه به کار گرفته خواهد شد، و با تکمیل روند تخصیص ارز و ثبت سفارش، ریسک مربوط به تأمین تجهیزات خارجی به‌طور عمده رفع شده است.
پیش‌بینی بازدهی ۵۰ تا ۶۰ درصدی ریالی و ۲۰ درصدی دلاری
در بخش دیگری از نشست، حسن‌پور درباره بازدهی پیش‌بینی‌شده صندوق پروژه سولار و مشخصات این نوع دارایی سرمایه‌گذاری توضیح داد: برای ارزیابی بازدهی پروژه، باید به گزارش امکان‌سنجی منتشرشده مراجعه کرد. روند اجرای پروژه، برنامه زمان‌بندی و اقداماتی که برای بهینه‌سازی طراحی شده‌اند، می‌توانند به افزایش بهره‌وری و در نهایت افزایش بازدهی منجر شوند.
وی یادآور شد: سیاست‌های حمایتی دولت در فراهم آوردن بستر سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی نیز اوضاع را برای سرمایه‌گذاری در این صنعت جذاب‌تر کرده است. ورود صندوق‌های جدید پس از سولار و افزایش توجه بخش خصوصی به سرمایه‌گذاری در حوزه زیرساخت، نشان‌دهنده جذابیت این بخش است.
مدیرعامل سبدگردان فارابی با استناد به محاسبات صورت پذیرفته برای صندوق خاطرنشان کرد: طبق برآوردها، بازدهی پیش‌بینی‌شده پروژه بین ۵۰ تا ۶۰ درصد ریالی و حدود ۲۰ درصد دلاری خواهد بود.
وی تأکید کرد: این بازدهی بر اساس محاسبات گزارش امکان‌سنجی که به سرمایه‌گذاران اعلام شده، مطرح شده و ارزیابی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که نسبت ریسک به بازدهی پروژه مناسب است و سرمایه‌گذاران می‌توانند با ریسک نسبتاً پایینی به این بازدهی برسند.
روش نقدشوندگی واحدهای سرمایه‌گذاری و نحوه خروج سرمایه‌گذاران از این پروژه
حسن‌پور همچنین در پاسخ به سؤالی درباره امکان خروج سرمایه‌گذاران از صندوق در طول پروژه بیان کرد: با توجه به ارکان صندوق و برنامه‌های بازارگردانی تعریف‌شده برای آن، سرمایه‌گذاران می‌توانند در هر زمان که بخواهند به سرمایه‌گذاری ادامه دهند یا از سرمایه‌گذاری خود خارج شوند.
وی افزود: در طول مدت اجرایی پروژه، تدابیر لازم برای نقدشوندگی واحدهای سرمایه‌گذاری اتخاذ شده است تا سرمایه‌گذاران بتوانند در صورت نیاز، واحدهای خود را در بازار معامله کنند.
مدیرعامل سبدگردان فارابی خاطرنشان کرد: با وجود این، بازدهی گزارش‌شده که درباره آن بحث می‌شود مربوط به پایان پروژه است؛ یعنی زمانی که نیروگاه‌ها به مرحله بهره‌برداری رسیده و فرآیند تحویل و فروش برق آغاز شده باشد.
وی همچنین درباره برنامه خروج نهایی سرمایه‌گذاران توضیح داد: پس از تکمیل پروژه و به بهره‌برداری رسیدن آن، برنامه خروج یا Exit Plan از طریق شرکت پروژه زیرمجموعه صندوق در نظر گرفته خواهد شد. در این مرحله، سرمایه‌گذاران خواهند توانست سهامدار شرکت پروژه شوند و در نهایت فرآیند پذیرش آن شرکت در بورس انجام شود.
حسن‌پور افزود: بعد از پذیرش و آغاز معاملات سهام شرکت پروژه در بورس، سرمایه‌گذاران به عنوان سهامدار آن شرکت می‌توانند سهام خود را بفروشند یا نگه دارند و از مزایای شرکت بهره‌مند شوند.
وی در پایان به زمان اجرای مرحله دوم تأمین مالی اشاره کرد و گفت: روز یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ سرمایه‌گذاران می‌توانند در پذیره‌نویسی و افزایش سرمایه صندوق مشارکت کنند.
نراقی: دو نیروگاه خورشیدی سولار در خرداد و مرداد سال آینده به بهره‌برداری می‌رسند
حسین نراقی، رئیس هیئت‌مدیره صندوق پروژه سولار نیز در ادامه نشست خبری افزایش سرمایه این صندوق به ارائه جزئیات بیشتری از موقعیت جغرافیایی نیروگاه‌ها، دلایل انتخاب مناطق خاش و میرجاوه، وضعیت اجرای پروژه‌ها، هزینه‌های ساخت، نحوه تأمین تجهیزات و ارز و معافیت‌های مالیاتی و برنامه فروش برق پرداخت.
نراقی اشاره کرد که صندوق سولار به‌عنوان نخستین صندوق پروژه خورشیدی در کشور به شمار می‌رود و دو طرح نیروگاهی مختلف در آن تعریف شده که هر دو در استان سیستان و بلوچستان و در نواحی میرجاوه و خاش، واقع در شمال این استان قرار دارند.
نراقی درباره ویژگی‌های جغرافیایی این مناطق برای احداث نیروگاه خورشیدی توضیح داد: شمال استان سیستان و بلوچستان از نظر تابش خورشید و بازده پنل‌های خورشیدی موقعیتی ممتاز دارد و به‌طور خاص می‌توان گفت این منطقه در کنار شمال استان کرمان، از نظر برخورداری همزمان از چند عامل مثبت، در نخستین رده‌های کشور قرار دارد.
وی افزود: این مناطق علاوه بر تابش مناسب خورشید، تعداد روزهای ابری کمی داشته و ارتفاع آنها نیز شرایط مطلوبی برای ساخت نیروگاه خورشیدی فراهم کرده است. این عوامل برکیفیت عملکرد پنل‌های خورشیدی در این نواحی تاثیرگذار خواهد بود.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار یکی دیگر از مزایای اجرای پروژه در شمال سیستان و بلوچستان را پوشش معافیت‌های مالیاتی برای مناطق کمترتوسعه‌یافته دانست و اظهار کرد: معافیت‌های مالیاتی ۱۳ ساله در این مناطق به افزایش بازدهی طرح‌های نیروگاهی کمک شایانی خواهد کرد.
وی همچنین در مورد ظرفیت طرح‌های نیروگاهی در صندوق گفت: این پروژه شامل دو نیروگاه ۲۰ مگاواتی است که برای نخستین‌بار از طریق صندوق پروژه در بازار سرمایه تأمین مالی خواهند شد. این تجربه، پیشینه‌ای نداشته و صندوق سولار به عنوان اولین تجربه در این حوزه محسوب می‌شود.
نراقی افزود: پس از اجرای این پروژه، دو صندوق دیگر نیز وارد این عرصه شدند و امیدواریم این اتفاق به عنوان نقطه عطفی برای تسهیل تأمین مالی پروژه‌های زیرساختی کشور از طریق بازار سرمایه و صندوق‌های پروژه گردد.
زمینه‌سازی یک‌ساله پیش از تأسیس صندوق
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار در توضیح اقدامات صورت‌گرفته پیش از آغاز پذیره‌نویسی گفت: هر دو پروژه قبل از ورود به ساختار صندوق، مراحل ابتدایی را طی کرده بودند. مجوزهای لازم به‌دست آمده، قراردادهای ضروری منعقد شده و فرآیند ثبت سفارش تجهیزات انجام شده است.
وی ادامه داد: از یک سال قبل، کارهای مربوط به دریافت مجوزها و انعقاد قراردادها برای هر دو پروژه آغاز شده و پرونده اصلی وام‌ها و تأمین ارز آنها نیز در بانک مرکزی قرار داشته است.
نراقی همچنین به هم‌زمانی تأمین منابع مالی مرحله نخست با تخصیص ارز اشاره کرده و گفت: یک موضوع قابل توجه این است که در زمانی که پذیره‌نویسی صندوق با تخصیص هزار میلیارد تومان منابع آغاز شد، تخصیص ارز مربوط به هر دو نیروگاه نیز همزمان انجام شد که از سرعت آن تعجب کردیم.
وی افزود: تخصیص ارز برای پنل‌های خورشیدی و اینورترهای موردنیاز هر دو پروژه انجام شده و این روند به گونه‌ای بود که منابع مالی جذب‌شده و توانایی خرید تجهیزات کلیدی پروژه تقریباً همزمان با هم فراهم شد.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار همچنین به درخواست از گروه مالی فارابی و شرکت بورس برای آغاز مرحله دوم تأمین مالی اشاره کرد و گفت: این درخواست به‌منظور جلوگیری از تأخیر در پروژه‌ها و ادامه عملیات اجرایی آنها بود.
پیشرفت پروژه‌ها فراتر از برنامه زمان‌بندی
نراقی با توجه به آخرین وضعیت اجرای نیروگاه‌های خاش و میرجاوه، عنوان کرد که هر دو پروژه در حال حاضر از نظر برنامه زمان‌بندی پیش‌بینی شده در طرح توجیهی جلوتر هستند و دلیل این مسئله نیز سفارش‌گذاری به‌موقع و خرید تجهیزات کلیدی پروژه‌هاست.
وی درباره نیروگاه میرجاوه اظهار داشت: عملیات ساخت این پروژه آغاز شده و هم‌اکنون نصب استراکچرها و سازه‌های موردنیاز نیروگاه در حال انجام است. با ورود پنل‌ها و تجهیزات اصلی به کشور، برنامه داریم که نیروگاه میرجاوه در خردادماه سال آتی به بهره‌برداری برسد.
نراقی همچنین درباره وضعیت نیروگاه خاش بیان کرد: پروژه خاش کمی عقب‌تر از میرجاوه قرار دارد و تقریباً یک تا دو ماه اختلاف زمانی دارد، اما با تأمین مالی مرحله دوم، عملیات اجرایی این پروژه نیز با سرعت بیشتری آغاز می‌شود و راهبرد ما این است که نیروگاه خاش نیز در مردادماه سال آینده به بهره‌برداری برسد.
او در ادامه احتمال تغییر در زمان‌بندی پروژه‌ها را مطرح کرد و افزود: در بخش‌هایی ممکن است زمان‌بندی کمی تغییر کند. در ارائه برنامه‌ها با احتیاط عمل کرده‌ام و اگر شرایط کشور فراهم باشد، ممکن است پروژه‌ها حتی زودتر از پیش‌بینی‌ها به بهره‌برداری برسند.
نراقی همچنین به برنامه ورود تجهیزات به محوطه پروژه‌ها اشاره کرد و توضیح داد که از دی‌ماه به‌تدریج تجهیزات اصلی در محل پروژه‌ها مستقر خواهند شد و برای بخش‌های اجرایی و دیگر تجهیزاتی که امکان تأمین آنها از داخل کشور وجود دارد، با استفاده از منابع مالی جذب‌شده، هدف‌گذاری کرده‌ایم تا خرید را زودتر انجام دهیم و عملیات اجرایی ادامه یابد.
معافیت مالیاتی ۱۳ ساله و صفر بودن مالیات بر درآمد نیروگاه‌ها
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار به مزایای مالیاتی متوجه هر دو پروژه اشاره کرد و گفت: هر دو نیروگاه به دلیل موقعیت‌گیری در مناطق محروم و کمترتوسعه‌یافته، معافیت مالیاتی برخوردار خواهند بود.
وی افزود: بر اساس قوانین، این پروژه‌ها به مدت ۱۰ سال معاف از مالیات هستند و به‌عنوان مشوق، سه سال دیگر تسهیل برای فعالیت در این مناطق مشمول می‌شوند. به این ترتیب، تا ۱۳ سال پس از آغاز بهره‌برداری، مالیات بر درآمد این نیروگاه‌ها به صفر خواهد رسید.
نراقی با تأکید بر اهمیت این نکته در اقتصاد نیروگاه‌های خورشیدی یادآور شد: معافیت مالیاتی برای پروژه‌های خورشیدی بسیار پراهمیت است؛ زیرا در این پروژه‌ها بخش زیادی از درآمد می‌تواند به سود خالص تبدیل شود. لذا برخورداری از معافیت مالیاتی می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر بازدهی نهایی سرمایه‌گذاری داشته باشد.
نراقی با توضیح دلیل جلو افتادن پروژه‌ها از برنامه زمانی، تصریح کرد: دلیل این امر اینست که تخصیص ارز تقریباً همزمان با تأمین منابع مالی شروع شده است. معمولاً برای انتقال پول، خرید تجهیزات و انجام مراحل مربوط به واردات، زمان بیشتری نیاز است، اما در این پروژه فاصله بین تأمین منابع و تخصیص ارز بسیار کوتاه بوده است.
هزینه ساخت هر مگاوات نیروگاه خورشیدی چقدر است؟
نراقی در ادامه به هزینه اجرای دو نیروگاه ۴۰ مگاواتی سولار اشاره کرد و گفت: با در نظرگیری ارزی که به این پروژه اختصاص یافت، هزینه ساخت هر مگاوات از این نیروگاه‌ها تقریباً ۳۸۰ هزار دلار برآورد می‌شود.
وی افزود: با توجه به مجموع منابع مالی جذب‌شده در دو مرحله، یعنی هزار میلیارد تومان در مرحله اول و دو هزار میلیارد تومان در مرحله دوم، پیش‌بینی ما این است که دو پروژه با همین دقت ۳ هزار میلیارد تومان به بهره‌برداری برسند.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار بار دیگر به برنامه زمان‌بندی پروژه‌ها اشاره کرد و گفت: بر اساس طرح کنونی، نیروگاه میرجاوه در خردادماه سال آینده و نیروگاه خاش در مردادماه سال آینده به مرحله بهره‌برداری خواهد رسید.
وی همچنین درباره نرخ ارز مورد استفاده در تأمین تجهیزات توضیح داد: بخشی از ارز تخصیص‌شده برای این پروژه با نرخ ۱۵۶ هزار تومان تأمین شده‌است. به واقع، حدود ۶۰ درصد از کل ارزی که برای پروژه پیش‌بینی شده بود، با همین نرخ خریداری شده است.
نراقی ادامه داد: ۴۰ درصد باقی‌مانده یا به‌صورت ریالی پوشش داده می‌شود، یا هزینه آن به نرخ ارز آزاد وابسته است، گرچه این بخش شامل تجهیزاتی نیست که نیاز به واردات داشته باشند. بنابراین در حال حاضر با ریسک واردات تجهیزات و مشکلات تخصیص ارز مواجه نخواهیم بود.
وی با تأکید بر اینکه بخش عمده هزینه‌های اجرایی پروژه، ریالی خواهد بود، گفت: مجموع منابع لازم برای اجرایی کردن این دو نیروگاه همان طور که گفته شد، حدود سه هزار میلیارد تومان است که از محل هزار میلیارد تومان مرحله اول و دو هزار میلیارد تومان مرحله دوم تأمین خواهد شد تا این پروژه با ظرفیت ۴۰ مگاوات به بهره‌برداری برسد.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار در مقایسه هزینه‌های اجرای این پروژه با هزینه‌های احداث نیروگاه‌های جدید بیان کرد: در حال حاضر اگر شخصی بخواهد از صفر اقدام به تأسیس یک نیروگاه خورشیدی نماید، هزینه ساخت هر مگاوات آن تقریباً ۱۱۰ میلیارد تومان خواهد بود، اما هزینه ساخت نیروگاه‌های سولار به حدود ۷۰ تا ۷۵ میلیارد تومان برای هر مگاوات می‌رسد.
تأمین ۶.۳ میلیون دلار از هزینه‌های ارزی با نرخ ۱۵۶ هزار تومان
نراقی در تشریح جزئیات بیشتر از هزینه‌های ارزی پروژه گفت: مجموع هزینه‌های دلاری این دو نیروگاه بالغ بر ۱۱ میلیون دلار برآورد شده است، که از این مقدار، ۶ میلیون و ۳۰۰ هزار دلار با ارز ۱۵۶ هزار تومانی تهیه شده است.
وی افزود: این میزان ارز به بخشی از هزینه‌ها اختصاص یافته است که از قبل برای آن ثبت سفارش انجام‌شده و امکان تخصیص ارز وجود داشته است. بنابراین، صندوق از این فرصت استفاده کرده و ارز مورد نیاز را با نرخ تخصیصی تأمین نموده است.
برنامه حمل تجهیزات از چین و انتخاب مسیر امن
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار در ادامه به وضعیت حمل‌ونقل تجهیزات اصلی نیروگاه‌ها و تأثیر شرایط کشور بر این فرایند اشاره نمود و خاطرنشان کرد: با توجه به اوضاع فعلی، ضروری است تجهیزات اصلی پروژه با استفاده از امن‌ترین مسیرهای ممکن به کشور منتقل شوند و در این زمینه برنامه‌ریزی‌های لازم انجام شده است.
وی افزود: بخشی از کالاها در یک تا دو هفته آینده آماده خواهند شد و قسمت عمده پنل‌های خورشیدی نیز در مرحله آماده‌سازی برای حمل به ایران قرار دارد.
نراقی یادآور شد: تجهیزات در چین تولید شده و چندین مسیر برای انتقال کالا از چین به ایران وجود دارد که برخی از آنها از لحاظ امنیتی در وضعیت بهتری قرار دارند، در حالی که بعضی دیگر ممکن است با مشکلاتی مواجه شوند.
وی تأکید کرد: اولویت ما انتخاب امن‌ترین مسیر برای انتقال تجهیزات خواهد بود و حتی اگر این مسیر هزینه بیشتری برای پروژه در پی داشته باشد، این انتخاب در اولویت ماست. احتمالاً تجهیزات از طریق قطار به ایران منتقل خواهند شد، هرچند جزئیات مسیر حمل ممکن است با توجه به شرایط موجود تغییر کند، اما انتخاب امن‌ترین مسیر برای انتقال کالا به طور قطع مدنظر قرار خواهد گرفت.
سوابق شرکت مجری در احداث نیروگاه‌های خورشیدی سیستان و بلوچستان
نراقی در بخش دیگری از اظهارات خود به تجربیات شرکت مجری پروژه‌ها در استان سیستان و بلوچستان پرداخت و اشاره کرد: این تشکیلات از طریق شرکت گسترش انرژی نوآتیه راهبرد در زمینه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی فعالیت می‌کند.
وی افزود: اولین نیروگاه خورشیدی این مجموعه در استان سیستان و بلوچستان در سال ۱۳۹۶ به بهره‌برداری رسید. بعد از آن نیز دومین نیروگاه با همکاری سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، از جمله راهبرد، گروه مالی فارابی و مادیران، در سال ۱۴۰۴ در منطقه گراغه به فعالیت درآمد.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار همچنین خاطرنشان کرد: سومین نیروگاه این مجموعه نیز در شهریورماه سال جاری در منطقه گوهرکوه و نزدیک خاش با ظرفیت ۲۰ مگاوات به بهره‌برداری رسیده است.
وی تأکید کرد که این مجموعه به طور خاص بر توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در استان سیستان و بلوچستان متمرکز شده و در حال حاضر تنها بهره‌بردار نیروگاه‌های خورشیدی در این استان محسوب می‌شود.
نقش نیروهای بومی در اجرای پروژه‌ها و تأمین امنیت نیروگاه‌ها
نراقی همچنین درباره شرایط فعالیت در سیستان و بلوچستان و تأمین امنیت پروژه‌ها تشریح کرد: مردم این استان در کل بسیار مهمان‌نواز و مهربان هستند و تجربه ما در سال‌های فعالیت نشان داده است که اگر آنها احساس کنند یک مجموعه برای کمک و توسعه به منطقه آمده، به‌طور چشمگیری با آن همکاری خواهند کرد.
وی افزود: شیوه کاری ما چنین نیست که ابتدا نیروگاه را بسازیم و سپس به فکر برقراری ارتباط با مردم محلی بیفتیم. از آغاز، با بزرگان و افراد قابل‌اعتماد منطقه نشست‌هایی برگزار کرده و درباره اجرای پروژه مذاکره کرده‌ایم.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار ادامه داد: در واقع، تأمین امنیت پروژه‌ها نیز به صورت مشترک با همکاری مردم محلی صورت می‌گیرد و ما از ابتدای فعالیت سعی کرده‌ایم ارتباط مؤثری با جامعه محلی برقرار کنیم.
وی با اشاره به تجربیات این شرکت در استان اعلام کرد: تا به امروز حتی یک کابل از پروژه‌های ما در سیستان و بلوچستان به سرقت نرفته‌است.
نراقی درباره مسائل امنیتی در برخی مناطق این استان تأکید کرد که این مسائل به آن شدت نیست که در برخی اوقات به نظر می‌رسد. از طرف دیگر، اگر مسیر فعالیت به درستی انتخاب گردد و ارتباط مناسبی با مردم و بزرگان منطقه برقرار شود، شرایط انجام کار بهتر خواهد بود.
وی همچنین تأکید کرد که تمام نیروهایی که ممکن است در پروژه به کار گرفته شوند از افراد محلی انتخاب می‌شوند و این انتخاب یکی از عوامل مهم در تأمین امنیت پروژه‌ها است. افرادی که با ما همکاری می‌کنند نیز در راستای اجرای پروژه همراهی بسیار خوبی دارند.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار درباره استفاده از مهندسان محلی نیز تصریح کرد: در بعضی مناطق نزدیک زاهدان، تا حد امکان از مهندسان همان منطقه استفاده شده، اما در برخی مناطق روستایی که نیروی مهندسی متخصص در دسترس نبوده، از نیروهای محلی در فعالیت‌های اجرایی و کارگری استفاده شده است.
وی همچنین به تجربه آموزش نیروهای بومی در پروژه‌های قبلی اشاره کرد و گفت: نخستین نیروگاه خورشیدی این مجموعه در سال ۱۳۹۷ به بهره‌برداری رسید و در آن زمان یک گروه آلمانی مسئول اجرای عملیات EPC بودند. این گروه حدود ۱۰۰ نفر از نیروهای محلی را مورد آموزش قرار داد و آنها را با نحوه نصب سازه‌ها و پنل‌های خورشیدی آشنا کردند.
نراقی افزود: این نیروهای آموزش‌دیده سپس در پروژه‌های مختلف و در مناطق دیگر نیز به فعالیت مشغول شدند. در نتیجه، نیروهای محلی نه تنها در کارهای عمومی از جمله نگهبانی و کارگری، بلکه در بخش‌های تخصصی اجرای نیروگاه هم مهارت پیدا کردند.
ظرفیت صادرات برق به پاکستان؛ فرصت‌های فعال نشده
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار در ادامه به یکی از ظرفیت‌های بالقوه نیروگاه‌های خاش و میرجاوه اشاره کرد و گفت: قراردادهای فروش برق این پروژه‌ها بر مبنای فروش به صنایع تعریف گردیده و در حال حاضر در این زمینه وابستگی به دولت برای خرید برق نداریم.
وی افزود: با این وجود، هر دو نیروگاه از نظر موقعیت جغرافیایی به پاکستان نزدیک هستند و این امر می‌تواند ظرفیت دیگری برای فروش برق ایجاد کند.
نراقی اشاره کرد که پاکستان یکی از خریداران کلان برق ایران به شمار می‌آید و در منطقه میرجاوه حتی در حال حاضر یک فیدر صادراتی به کشور پاکستان در پست برق وجود دارد.
وی ادامه داد: تاکنون نتوانسته‌ایم این موضوع را به‌طور جدی دنبال کنیم، اما به نظر می‌رسد که قانون، امکان صادرات برق را برای ما فراهم می‌آورد و نرخ صادرات نیز می‌تواند جذاب باشد.
نراقی یادآور شد که این مسأله یکی از ظرفیت‌هایی است که باید در ماه‌های آتی مورد بررسی و پیگیری قرار گیرد تا در صورت وجود امکان قانونی و اجرایی، برای نخستین‌بار بخش خصوصی بتواند در این حوزه صادرات برق انجام دهد.
وی تأکید کرد: در حال حاضر هیچ تعهد یا پیش‌بینی روشنی درباره صادرات برق لحاظ نشده و برنامه حال حاضر تنها فروش برق به صنایع می‌باشد، ولی اگر ظرفیت صادرات به وجود آید، می‌تواند وضعیت اقتصادی این پروژه‌ها را بهبود بخشد.
سه معیار اصلی انتخاب محل احداث نیروگاه خورشیدی
نراقی درباره معیارهای انتخاب محل احداث نیروگاه‌های خورشیدی توضیح داد و گفت: برای مکان‌یابی این پروژه‌ها، سه نکته اهمیت بسیار بالایی دارد؛ اول میزان تابش خورشید.
وی ادامه داد: جهت بررسی میزان تابش در هر منطقه، اطلاعات آن باید با استفاده از نرم‌افزار PVsyst مورد ارزیابی قرار گیرد. این نرم‌افزار به‌طور دقیق نشان می‌دهد که هر نقطه از نظر تابش و عملکرد احتمالی نیروگاه چه شرایطی دارد.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار تصریح کرد: طبق بررسی‌های انجام‌شده، دو منطقه‌ای که برای این پروژه‌ها انتخاب شدند، از لحاظ تابش خورشید وضعیت بسیار مطلوبی دارند.
وی دومین عامل تأثیرگذار را برخورداری از معافیت مالیاتی عنوان کرد و اظهار داشت: هر مکانی که برای نصب نیروگاه خورشیدی انتخاب شود، باید از حیث مشوق‌های مالیاتی مورد بررسی قرار گیرد؛ چراکه معافیت مالیاتی می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر بازدهی نهایی پروژه داشته باشد.
نراقی معیار سوم را نزدیکی به پست برق و برخورداری از ظرفیت مناسب شبکه برای اتصال نیروگاه ذکر کرد و افزود: محل اجرای نیروگاه باید به پست برقی نزدیک باشد که می‌تواند به انرژی نیروگاه متصل گردد.
وی توضیح داد که صرف نزدیک بودن به یک پست برق کافی نیست و ممکن است پست در نزدیکی محل نیروگاه باشد اما ظرفیت لازم را برای اتصال نداشته باشد. در این صورت، سرمایه‌گذار ملزم می‌شود تا هزینه‌ای نیز برای توسعه یا تقویت پست برق بپردازد که ممکن است بازدهی طرح را تحت تأثیر قرار دهد.
ظرفیت سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های بادی میل نادر
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار همچنین بر گنجایش دیگر انرژی‌های تجدیدپذیر در استان سیستان و بلوچستان تأکید کرد و گفت: به نظرم، علاوه بر نیروگاه‌های خورشیدی، امکان سرمایه‌گذاری در سایر انرژی‌های تجدیدپذیر در این استان نیز باید مورد بررسی قرار گیرد.
وی افزود: در ناحیه سیستان و بلوچستان، کریدور میل نادر قرار دارد که یکی از مهمترین کریدورهای بادی کشور محسوب می‌شود. قبلاً مجموعه مپنا در این منطقه فعالیت کرده و زیرساخت‌هایی در آن ایجاد شده است.
نراقی ادامه داد: با توجه به وجود این زیرساخت‌ها، پروژه‌های جدید نیروگاه بادی در منطقه میل نادر می‌توانند تعریف شوند، اما هر پروژه باید به‌صورت جداگانه مورد تحلیل قرار گیرد و طرح امکان‌سنجی آن نیز آماده شود.
نراقی در ادامه درباره مدل درآمدی نیروگاه‌های سولار توضیح داد: فروش برق این پروژه‌ها بر مبنای فروش مستمر به صنایع تعریف شده و به معنای وابستگی به خرید تضمینی برق از دولت نیست.
وی افزود: در این مدل، پروژه به دولت برای خرید برق وابسته نیست و عرضه برق از طریق بازار برق مالی انجام می‌شود.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار در توضیح سازوکار تسویه معاملات برق در بورس انرژی گفت: زمانی که برق در بورس فروخته می‌شود، هیچ‌گاه بیشتر از سه روز بعد وجه معامله به طور خودکار به حساب فروشنده واریز می‌شود. پس از این دلیل، ریسک کمتری نسبت به مدل‌های قدیمی برای پروژه در این روش فروش وجود دارد.
سرعت بادهای ۱۲۰ روزه بر عملکرد نیروگاه‌های خورشیدی و بادی
در پایان نراقی درباره تأثیر بادهای ۱۲۰ روزه سیستان و بلوچستان بر عملکرد نیروگاه‌های خورشیدی توضیحات بیشتری ارائه داد و گفت: به‌طور کلی، بادهای ۱۲۰ روزه سیستان و بلوچستان برای پروژه‌های خورشیدی مطلوب نیستند؛ اما نیروگاه‌های خاش و میرجاوه در مسیر این بادها قرار ندارند.
وی افزود: بادهای ۱۲۰ روزه به‌طور عمده در منطقه زابل جریان دارند و به سمت زاهدان نیز ادامه پیدا می‌کنند، در حالی که محل اجرای این دو پروژه در این کریدور واقع نشده است.
رئیس هیئت‌مدیره صندوق سولار همچنین تأکید کرد: در مقابل، کریدورهای باد ۱۲۰ روزه برای اجرای نیروگاه‌های بادی بهترین شرایط را فراهم می‌آورند و می‌توان در این نواحی پروژه‌های دیگری برای تولید برق از منابع بادی تعریف کرد.