هشدار درباره عواقب جهانی ناشی از حمله هسته‌ای به ایران؛ آیا تابوهای هسته‌ای در حال شکستن هستند؟
به نقل از ایلنا، شبکه الجزیره در گزارشی به تحلیل آخرین تحولات میان تهران و واشنگتن پرداخته و از احتمال به‌کارگیری سلاح هسته‌ای یا تسلیحات مرتبط در صورت افزایش شدت درگیری‌ها خبر داده است؛ سناریویی که می‌تواند آثار این تقابل را فراتر از مرزهای خاورمیانه گسترش دهد.
محجوب الزویری، استادیار دانشگاه و کارشناس مسائل خاورمیانه، در گفت‌وگویی با شبکه الجزیره، مطرح شدن احتمال استفاده از تسلیحات هسته‌ای را یکی از عمده‌ترین تحولات اخیر خوانده و آن را به‌عنوان نشانه‌ای نگران‌کننده از افزایش تنش میان دو کشور توصیف کرد.
وی اظهار داشت که پیش از این، تهدید به استفاده از تسلیحات فوق‌مخرب از قبیل بمب معروف به «مادر همه بمب‌ها» به‌عنوان بالاترین مرحله ممکن از شدت درگیری‌ها تلقی می‌شد؛ اما ورود موضوع سلاح هسته‌ای به این سناریو، به‌طرز قابل‌توجهی خطر را افزایش می‌دهد.
الزویری هشدار داد که پیامدهای مطرح کردن چنین احتمالی مختص تقابل ایران و آمریکا نبوده و می‌تواند منجر به تضعیف ممنوعیت‌ها و ملاحظات جهانی درباره استفاده از سلاح هسته‌ای شود و به توجیه استفاده از این تسلیحات در دیگر منازعاتی همچون جنگ اوکراین یا بحران تایوان کمک کند.
این تحلیل‌گر ابراز کرد که ممکن است طرح این گزینه، بخشی از فشارهای واشنگتن بر تهران برای وادار کردن آن به امتیازدهی در مذاکرات باشد، اما تاکید کرد که صرف آوردن این موضوع خود بیانگر ورود تقابل دو کشور به مرحله‌ای نگران‌کننده است.
مذاکرات زیر سایه تهدیدهای نظامی
در عرصه دیپلماسی، تبادل پیام میان تهران و واشنگتن از طریق میانجی‌هایی نظیر قطر و پاکستان همچنان ادامه دارد و در این راستا، چین و عمان نیز در تلاش برای کاهش تنش‌ها و مساعدت به ازسرگیری مذاکرات هستند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از رایزنی‌های فشرده از طریق واسطه‌ها خبر داده و اعلام کرده است که تهران پیشنهادات و شرایط خود را ارائه کرده است. وی به اهمیت عقلانیت سیاسی آمریکا در موفقیت تلاش‌های دیپلماتیک اشاره کرده است.
از سوی دیگر، ایران قاطعانه اعلام کرده است که بازگشایی تنگه هرمز به تحقق خواسته‌های تهران بستگی دارد و اگر واشنگتن به این درخواست‌ها توجه نکند، تهران از مواضع خود عقب نخواهد نشست.
در مقابل، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، همچنان ایران را به تهدید به حمله‌ای شدید وادار می‌کند و ادعا دارد که واشنگتن به‌دلیل جستجو برای مذاکره، از وارد کردن ضربه نهایی خودداری کرده است، در حالی که گزینه نظامی را کاملاً کنار نگذاشته است.
الزویری با اشاره به مواضع واشنگتن می‌گوید که آمریکا هیچ نشانه‌ای از تغییر واقعی در رویکرد خود به سمت کاهش تنش نشان نمی‌دهد و بر مواضع تهدیدآمیز خود اصرار دارد. به اعتقاد وی، مسئله هسته‌ای ایران اولویت اصلی ترامپ است و او در پی دستیابی به نتیجه‌ای است که بتواند آن را به‌عنوان پیروزی ایالات متحده معرفی کند.
تنگه هرمز؛ اهرم فشار تهران در مذاکرات
در همزمان با تحولات دیپلماتیک، تنگه هرمز به‌عنوان یکی از کانون‌های اصلی تقابل ایران و آمریکا، همچنان به عنوان اهرم فشاری در معادلات سیاسی و امنیتی دو طرف به‌شمار می‌رود. این آبراه استراتژیک که حدود ۲۰ درصد از حجم عرضه جهانی نفت از آن عبور می‌کند، به ابزاری مهم در تلاش‌های سیاسی تبدیل شده است.
بر اساس گزارش الجزیره، ایران به‌خوبی از موقعیت استراتژیک این تنگه استفاده کرده و به‌عنوان اهرمی برای کسب امتیازات سیاسی و امنیتی در مذاکرات بهره می‌برد.
مطالبات تهران و واشنگتن؛ فاصله همچنان زیاد است
ایران در چارچوب خواسته‌های خویش به دنبال رفع محاصره دریایی بنادر، آزادسازی دارایی‌های مسدود شده، توقف جنگ‌ها در تمامی جبهه‌ها و کاهش تعداد نیروهای نظامی آمریکا در منطقه است.
در عوض، واشنگتن بر تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، توقف حملات به کشتی‌ها، دریافت تضمین‌هایی مبنی بر عدم دستیابی ایران به تسلیحات هسته‌ای و بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات هسته‌ای ایران تاکید دارد.
به اعتقاد الزویری، تشدید فشارهای اقتصادی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و فراهم آوردن شرایط فروش نفت، به اولویت‌های فوری تهران تبدیل شده است؛ درحالی‌که واشنگتن نیز به‌دنبال کسب پیشرفت قابل لمس در پرونده هسته‌ای ایران است.
در مجموع، تفاوت‌های عمیق در خواسته‌های دو طرف، ادامه فشارهای اقتصادی و همزمانی مذاکرات با تهدیدات نظامی، افق دستیابی به توافق را با ابهام روبه‌رو ساخته است؛ به‌ویژه که حالا موضوع احتمال به‌کارگیری سلاح هسته‌ای نیز نگرانی‌ها درباره آینده این تقابل را بیشتر کرده است.