هشدار در مورد رژیم‌های افراطی حذف چربی
بر اساس گزارشی از ایسنا به نقل از ایندیپندنت، کارشناسان بر این نکته تأکید دارند که چربی علاوه بر ذخیره‌سازی انرژی، در برخی عملکردهای ضروری بدن از جمله تنظیم هورمون‌ها، حفظ دمای بدن و فعالیت‌های ایمنی و باروری نیز تأثیرگذار است و کاهش شدید آن می‌تواند به مشکلاتی نظیر تحلیل عضلات، ضعف استخوان‌ها و اختلال در عملکرد اندام‌ها بینجامد.
«چربی بدن» در طول سال‌ها به عنوان یک واژه منفی شناخته شده است. فرهنگ رژیم غذایی به ما می‌آموزد که باید چربی‌ها را بسوزانیم، بعضی از برندهای غذایی محصولات کم‌چرب خود را تبلیغ می‌کنند و در بحث‌های اینترنتی ایده‌هایی برای کاهش میزان چربی بدن به حداقل ممکن به تبادل گذاشته می‌شود. تنها با یک جست‌وجو در شبکه‌های اجتماعی می‌توانید با نصیحت‌هایی درباره «کات کردن عضلات» که اصطلاحی در بدنسازی برای کاهش چربی و نمایان‌تر کردن عضلات و مرزهای آن‌هاست، مواجه شوید.
به گزارش بی‌بی‌سی، کارشناسان اکنون نگرانند که تمایل به لاغری مفرط دوباره در حال رشد باشد؛ تمایلی که افزایش محبوبیت داروهای کاهش وزن نیز به آن دامن زده است. در عین حال، درست همان‌طور که چربی بیش از حد می‌تواند به سلامت آسیب برساند و به چاقی منجر شود، کمبود ملموس آن نیز می‌تواند برای ما بیماری‌زا باشد. تلاش برای کاهش قابل توجه چربی بدن نه تنها از منظر زیستی بلکه از نظر اجتماعی نیز می‌تواند خطرناک باشد.
چرا چربی بدن اهمیت دارد؟
زمانی که غذایی مصرف می‌کنیم، چربی‌ها، کربوهیدرات‌ها و پروتئین‌های موجود در آن به مولکول‌های ساده‌تری تبدیل می‌شوند که بدن برای تأمین انرژی از آن‌ها بهره می‌برد. کربوهیدرات‌ها به گلوکز، پروتئین‌ها به اسید آمینه و چربی‌ها به اسیدهای چرب تبدیل می‌شوند. چنانچه به شکل مکرر بیش از توان سوزاندن کالری دریافت کنید، سلول‌های چربی، که به آن‌ها آدیپوسیت گفته می‌شود، این مواد مغذی اضافی را به صورت لیپید ذخیره می‌کنند و در نتیجه، اندازه این سلول‌ها بیشتر می‌شود.
اما اکنون متوجه شده‌ایم که چربی بدن صرفاً یک ذخیره‌گاه منفعل نیست، بلکه یک اندام فعال محسوب می‌شود که در تنظیم عملکردهای مختلف بدن فعالیت می‌کند. بدن در بهترین حالت خود قرار دارد زمانی که همه چیز در تعادل باشد. کمبود شدید چربی، درست به اندازه چربی زیاد، برای سلامت مضر است.
می‌توان چربی بدن را به عنوان یک مخزن تخصصی درنظر گرفت که در زمان فراوانی انرژی، مواد مغذی را ذخیره کرده و تنها در زمان نیاز، آن‌ها را آزاد می‌کند. این مکانیسم به اجداد ما کمک می‌کرده تا از عهده دوره‌های قحطی برآیند.
یکی دیگر از وظایف اساسی چربی، پیام‌رسانی است. سلول‌های چربی هورمون‌هایی تولید می‌کنند که به دیگر قسمت‌های بدن گزارش می‌دهند چه میزان انرژی در دسترس داریم و احساس سیری ما چقدر است. لپتین یکی از این هورمون‌ها است که بیشترین تحقیق را درباره‌اش انجام داده‌اند.
این هورمون به مغز اعلام می‌کند که ذخیره انرژی کافی است و در این حالت مغز می‌تواند به طور آرامتری کار کند. این شرایط به بدن این امکان را می‌دهد که بر فرایندهای حیاتی نظیر تولیدمثل و مقابله با عفونت تمرکز کند. در غیاب لپتین، مغز نسبت به میزان انرژی موجود نگران شده و در نتیجه، برخی از عملکردهای حیاتی تحت‌الشعاع قرار می‌گیرند.
چربی بدن همچنین برای حفظ گرما بسیار ضروری است. چربی سفید، علاوه بر ذخیره انرژی‌های اضافی، همچون عایق عمل می‌کند. از سوی دیگر، چربی‌های قهوه‌ای و بژ شامل سلول‌های تخصصی هستند که با سوزاندن انرژی، حرارت تولید می‌کنند و این فرآیند به تنظیم دمای بدن کمک می‌کند.
کمبود چربی بدن چه عواقبی دارد؟
اثرات منفی چربی بیش‌ازحد بر سلامت به خوبی شناخته شده‌اند، از جمله افزایش ریسک بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت نوع ۲، برخی سرطان‌ها و آرتروز. اما از سوی دیگر، وجود چربی بسیار کم نیز به سلامتی آسیب می‌زند.
جسیکا ماونگ، متخصص بیماری‌های متابولیک در دانشگاه میشیگان، توضیح می‌دهد که کاهش افراطی چربی بدن به دلیل محدودیت شدید کالری می‌تواند تأثیرات عمیقی بر سلامت و عملکردهای فیزیولوژیک ما بگذارد و در نهایت، کارایی اندام‌ها و کل بدن را مختل کند.
زمانی که چربی بدن به حداقل می‌رسد، بدن به طور ناخواسته تلاش می‌کند تا در مصرف انرژی صرفه‌جویی کند و به حالت قحطی می‌رود؛ در این شرایط، عملکردهای مختلف بدن مانند سیستم ایمنی به حالت خواب می‌روند. وقتی که هیچ ذخیره‌ای برای استفاده وجود نداشته باشد، بدن به تجزیه عضلات روی می‌آورد و روند ساخت و ترمیم استخوان‌ها نیز متوقف می‌شود.
فردریک کارپه، استاد پزشکی متابولیک دانشگاه آکسفورد، اعلام می‌کند که نتیجه چنین وضعیتی، کاهش و ناتوانی جسمانی و افزایش خطر شکستگی استخوان خواهد بود. به علاوه، بدن دیگر ذخیره‌ای برای مواجهه با عفونت‌های حاد یا شرایط پزشکی بحرانی نخواهد داشت.
کاهش جدی چربی می‌تواند بر سطح هورمون‌ها و همچنین سلامت باروری تأثیر بگذارد. در مردانی که به خاطر کمبود مزمن انرژی چربی بدنشان به طرز خطرناکی کاهش یافته، ممکن است سطح تستوسترون کاهش یابد و انرژی و کارایی جسمانی آنان نیز به شدت پایین بیاید. برخی از ورزشکاران زن که دارای چربی بسیار کمی هستند ممکن است با ناهنجاری‌های قاعدگی روبه‌رو شوند یا قاعدگی آن‌ها به طور کامل متوقف شود.
تحقیقات متعدد نشان می‌دهند که اضافه وزن در میانسالی و سالمندی با احتمال بیشتری برای بقا در برابر بیماری‌های حاد همراه است. برای مثال، با اینکه افراد چاق بیشتر در معرض خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی هستند، اما احتمال مرگ آن‌ها به خاطر این بیماری‌ها کمتر از افراد لاغرتری است که به همین بیماری‌ها دچار هستند؛ این پدیده به عنوان «پارادوکس چاقی» شناخته می‌شود. در این موارد، ذخایر چربی به بدن کمک می‌کنند تا در برابر حملات قلبی شدید، سکته‌ها و سایر بیماری‌های جدی ایستادگی کند.
چقدر چربی برای بدن لازم است؟
نمی‌توان یک درصد مشخص و واحد از چربی بدن را به عنوان مقدار ایده‌آل برای همه افراد در نظر گرفت. میزان مطلوب چربی بسته به جنسیت، سن و ویژگی‌های فردی متغیر است. به طور کلی، چربی بدن در مردان بزرگسال سالم معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ درصد و در زنان بالغ سالم بین ۲۰ تا ۲۹ درصد در نظر گرفته می‌شود. در افرادی که دچار چاقی هستند، این مقدار معمولاً بیش از ۳۰ درصد است.
این ارقام نباید به عنوان معیار قطعی برای ارزیابی سلامت یا چاقی در نظر گرفته شوند و نمی‌توانند به طور عمومی برای همه افراد استفاده شوند، زیرا مقدار مناسب چربی می‌تواند به ویژگی‌های فردی، جنسیت و سابقه قومی وابسته باشد.
در ورزشکاران، درصد چربی بدن به طور معمول پایین‌تر است، اما حتی در این گروه نیز رسیدن به میزان بسیار کم چربی همواره ممکن یا ضرورت ندارد.
محل انباشت چربی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است. چربی احشایی، که به چربی شکمی نیز معروف است، اگر بیش از حد جمع شود، بسیار مضر خواهد بود. در مقایسه با چربی زیر پوست، چربی احشایی دور اندام‌های حیاتی داخلی را احاطه کرده و مواد شیمیایی التهابی را آزاد می‌کند که می‌تواند فشار خون را افزایش داده و در عملکرد انسولین اختلال ایجاد کند. به این ترتیب، کنترل قند خون برای بدن دشوارتر شده و خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ افزایش می‌یابد.
انتهای پیام