رهبر شهید، معمار سلطه‌زدایی از ایران، منطقه و جهان بود/استقلال به معنای انزوا نیست
به گزارش گروه علمی ایرنا، حجت‌الاسلام سید سعیدرضا عاملی روز چهارشنبه در نشست «تبیین استقلال ملی در سیطره حکمرانی امام مجاهد شهید» به تبیین شخصیت‌نگاری رهبر شهید پرداخت و گفت: فراتر از رویکردهای صرفاً روندی، تاریخی یا گفتمانی، باید با یک شخصیت‌نگاری راهبردی، کلیدهای اصلی تفکر ایشان در زمینه استقلال و آزادی ملی را برجسته کنیم. برای این منظور باید به اصل پژوهشیِ ترکیب نگاه کلان به سیره نظری و عملی و نگاه خُرد به موضوعات و مسائل توجه داشت؛ چرا که بحث استقلال و آزادی را نمی‌توان خارج از حلقه کلان گفتمانی ایشان تحلیل کرد.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، اندیشه‌های کلان رهبر شهید را در پنج قلمرو دسته‌بندی کرد و افزود: محور کانونی اندیشه‌های ایشان را استقلال، عزت ملی و مقاومت، تشکیل می‌دهد و رکن دوم نیز به پیشرفت علمی، اقتصادی و اقتدار ملی ایران، مربوط می شود.
وی ادامه داد: رکن سوم اندیشه‌های حضرت آقا، توجه به هویت اسلامی-انقلابی و تمدن نوین اسلامی است که در بیانیه فاخر گام دوم انقلاب نیز به صورت برجسته بر آن تمرکز شده است.
عاملی چهارمین رکن اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب را عدالت اجتماعی، معنویت و تقویت تدین، عنوان کرد و گفت: رکن پنجم نیز مردم‌سالاری دینی، مشارکت و حکمرانی اسلامی را در بر می‌گیرد.
وی با تأکید بر اینکه معنای استقلال ملی در نظام فکری جمهوری اسلامی با نظام‌های سیاسی دیگر متفاوت است، تصریح کرد: استقلال ملی در نگاه رهبری، «سلطه‌زدایی از ایران، منطقه و جهان» بود و ایشان مفهوم آزادی را نیز در همین راستا و به عنوان رهایی انسان از سلطه غربی و بندگی غیرخدا تعریف می‌کردند. ایشان معمار سلطه‌زدایی بودند و به صراحت در بیانات خود (۳ شهریور ۱۳۹۵) تأکید داشتند که «استقلال، عزت و اقتدار ملی خط قرمز جمهوری اسلامی ایران است»؛ خط قرمزی که هیچ‌کس نمی‌تواند از آن عبور کند، ولو به جنگ یا مشکلات عظیم منجر شود.
مبانی فکری رهبر شهید مبتنی بر ثبات اندیشه و قاعده نفی سبیل بود
استاد دانشگاه تهران با اشاره به استمرار، ثبات کلام و دوری از هرگونه اعوجاج و تناقض در اندیشه‌های رهبر شهید گفت: مبنای سخنان و اندیشه‌های ایشان، قرآن کریم، سیره پیامبر (ص) و ائمه اطهار (علیهم‌السلام) و برآمده از «قاعده نفی سبیل» بود؛ قاعده‌ای که بر مبنای آن، جهاد و استقلال علمی کشور مطرح می‌شد.
وی افزود: ایشان قائل به علم وارداتی و ترجمه‌ای نبودند؛ بلکه بر علم ریشه‌دار و اصیلی تأکید داشتند که بتواند مشکلات کشور را حل کند. همچنین با استناد به آیه «لا ترکنوا الی الذین ظلموا»، بر عدم کرنش در برابر ظالمان تأکید داشتند و خود ایشان هم تا پای جان و در سخت‌ترین شرایط تهدید، بر این صراط مستقیم استوار ماندند.
عاملی با اشاره به ابعاد گسترده پیشرفت علمی ایران تحت راهبری رهبر شهید گفت: مهمترین رکن پیشرفت ایران از نظر ایشان، تأمین استقلال کشور از طریق علم بود. ایشان همواره در حوزه‌های مختلف از جمله هوش مصنوعی مرزگذاری می‌کردند؛ چنان‌که در علم هوش مصنوعی جزء ۱۲ کشور اول و در شبکه عصبی جزء ۶ کشور اول جهان هستیم، اما در زمینه به‌کارگیری و استفاده از هوش مصنوعی، رتبه مناسبی (۸۸ جهان) نداریم و نیازمند تلاش بیشتر هستیم.
سه رکن اصلی آزادی و سه قلمرو آزادی ملی
این استاد دانشگاه با اشاره به نگاه ویژه رهبر شهید به مقوله آزادی، آن را در سه رکن خلاصه کرد: آزادی به مثابه حق الهی و طبیعی انسان، آزادی به مثابه رهایی از بندگی غیر خدا (توحید)، و آزادی همراه با مسئولیت اخلاقی و اجتماعی؛ در چارچوب احکام الهی، حقوق دیگران و اخلاق عمومی، و نه ولنگاری.
وی یادآور شد: در حوزه آزادی ملی و حقوق شهروندان نیز ایشان بر سه مؤلفه «آدم حساب کردن شهروندان و رعایت حقوق آنها»، «تأمین استقلال اراده و عمل در تشخیص منافع ملی» (مورد تأکید در دیدار مسئولان در سال ۱۳۹۳) و «دوری از انزواگرایی» تأکید داشتند. استقلال‌گرایی به معنای زندان کردن سیاست و اقتصاد کشور در میان مرزها نیست، بلکه به معنای تحکیم روابط بین‌المللی، ارتباطات بین‌فرهنگی و پیوند با پویش‌های جهانیِ حق‌طلبانه و ضدجنگ در سراسر جهان است.
عاملی تصریح کرد: بر همین مبنا ما باید تلاش کنیم با پویش‌های جهانی پیوند بخوریم، پویش‌های زیادی امروز در جهان با ما هم عقیده‌اند، ۷۰ درصد جامعه امریکا و بیش از ۶۵ درصد مردم جامعه اروپا، جزء فرهنگ مخالفت هستند، بزرگ‌ترین پویش‌های اجتماعی در غرب، پویش‌های ضد جنگ و طرفدار صلح هستند که ما باید با آنها ارتباط داشته باشیم.
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی با این تذکر که دشمن به دنبال منزوی کردن ایران است، گفت: استقلال‌گرایی به هیچ وجه به معنای انزواگرایی نیست، همچنان که رهبر شهید می‌فرمودند: استقلال نباید به معنی زندان کردن سیاست و اقتصاد کشور در میان مرزهای خود باشد، بنابراین صاحبان اندیشه و نظر می‌توانند آزادسازی اقتصاد و سیاست را با همین ملاحظاتی که ایشان بیان می‌فرمودند، دنبال کنند.