افزایش آمار «شپش» در میان کودکان و دانش‌آموزان/ علامت اصلی ابتلا، خارش شدید سر و راه‌های درمان آن
بر اساس گزارش ایسنا، دکتر محمد مرادی تأکید کرد که شپش سر مربوط به یک گروه یا طبقه اجتماعی خاص نیست و این آلودگی ممکن است هر فردی را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین نباید ابتلا به آن را نشان‌دهنده ضعف در رعایت بهداشت فردی یا مختص خانواده‌هایی با شرایط اجتماعی خاص قلمداد کرد.
خارش شدید سر؛ نشانه اصلی ابتلا به شپش
مرادی در مورد نشانه‌های ابتلا به شپش سر توضیح داد که اصلی‌ترین علامت آن، خارش شدید پوست سر است که می‌تواند خستگی، بی‌قراری و اختلال در خواب دانش‌آموزان را به دنبال داشته باشد و در نتیجه روی تمرکز و عملکرد تحصیلی آنان تأثیر بگذارد.
وی ادامه داد: شپش سر حشره‌ای ریز، فاقد بال و خون‌خوار است که در بین موها و بر روی پوست سر زندگی می‌کند. تخم شپش، که به نام «رشک» شناخته می‌شود، به ساقه مو چسبیده و به راحتی جدا نمی‌شود. رشک‌ها و شپش‌ها عمدتاً در نواحی پشت گوش و پایه سر یافت می‌شوند و لازم است هنگام بررسی موها به این مناطق توجه ویژه‌ای شود.
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس در وزارت بهداشت خاطرنشان کرد که گاهی پوسته‌های ناشی از شوره سر با رشک اشتباه گرفته می‌شوند. از آنجا که رشک به ساقه مو چسبندگی بالایی دارد، به آسانی جدا نمی‌شود؛ بنابراین تشخیص دقیق آلودگی و انتخاب روش درمانی مناسب از اهمیت بالایی برخوردار است.
انتقال شپش از طریق تماس مستقیم و استفاده از وسایل مشترک
به نقل از وبدا، دکتر مرادی بیان کرد که نقل و انتقال شپش سر عمدتاً از طریق تماس مستقیم بین سر فرد آلوده و دیگران صورت می‌گیرد. استفاده مشترک از لوازمی نظیر شانه، برس، کلاه، روسری، حوله، بالش و لباس خواب نیز می‌تواند در گسترش آلودگی مؤثر باشد. به همین دلیل، در محیط‌هایی مانند مدارس که کودکان به‌طور نزدیک‌تری با یکدیگر در تعامل هستند، آموزش نکات پیشگیرانه و توجه به علائم ابتلا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
این پزشک توصیه کرد که دانش‌آموزان از به‌اشتراک‌گذاری وسایل شخصی یکدیگر خودداری کنند و خانواده‌ها به محض مشاهده خارش مداوم سر یا نشانه‌های مشکوک، موهای فرزندان خود را، به‌خصوص در نواحی پشت گوش و پایه سر، بررسی کنند.
درمان شپش سر با استفاده از محصولات مناسب و تکرار به‌موقع
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت در رابطه با روش‌های درمان شپش سر بیان کرد: مصرف محصولات ضد شپش، طبق دستورالعمل و با در نظر گرفتن وضعیت فرد، از روش‌های مؤثر برای درمان این آلودگی است. شامپوی پرمترین یک درصد و لوسیون دایمتیکون چهار درصد از جمله محصولات مورد استفاده در این حوزه هستند.
مرادی افزود: اگر از شامپوی پرمترین یک درصد استفاده شود، طبق دستورالعمل، ابتدا موها با شامپوی معمولی شسته می‌شود و پس از گرفتن آب اضافی، در حالی که موها مرطوب هستند، باید محصول به تمامی موها و پوست سر مالیده شود. بعد از ۱۰ دقیقه، موها باید با آب فراوان شسته شوند و تکرار درمان یک هفته بعد نیز پیشنهاد می‌شود.
وی ادامه داد: در استفاده از لوسیون دایمتیکون چهار درصد، محصول باید بر روی موهای خشک از ریشه تا نوک مو به‌طور کامل استفاده شود. بعد از ۸ ساعت، موها با شامپوی معمولی باید شسته شوند و برای اطمینان از اثربخشی درمان، استفاده مجدد از لوسیون یک هفته بعد توصیه می‌شود.
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت تأکید کرد که انتخاب محصول و نحوه استفاده از آن باید بر اساس دستورالعمل محصول و شرایط فرد انجام گردد و در مورد کودکان خردسال، زنان باردار یا افراد با وضعیت خاص، رعایت توصیه‌های تخصصی مرتبط ضروری است.
ضرورت بررسی هم‌زمان اعضای خانواده و جدا کردن رشک‌ها
وی اشاره کرد که اقدامات تکمیلی پس از درمان فوق‌العاده اهمیت دارد؛ چرا که در حین شست‌وشوی موها، استفاده از شانه دندانه‌ریز می‌تواند به خارج کردن شپش‌های مرده و رشک‌های چسبیده به مو کمک کند. همچنین، در صورت ابتلای سایر اعضای خانواده، بررسی و درمان هم‌زمان افراد در معرض خطر از ضروریات است تا احتمال انتقال مجدد آلودگی کاهش یابد.
مرادی افزود: شانه‌کردن دقیق موها و همچنین جداسازی دستی رشک‌ها می‌تواند به تمیز کردن موها کمک کند. برای این هدف، استفاده از شانه خاص شپش و مرطوب کردن موها می‌تواند روند جداسازی را تسهیل کند.
کوتاه کردن مو برای درمان شپش الزامی نیست
مرادی در پایان با تأکید بر لزوم رعایت نکات بهداشتی به‌منظور پیشگیری از ابتلا به شپش سر، یادآور شد: استحمام منظم، بازبینی و شانه‌کردن موها، شست‌وشوی برس و شانه و حفظ تمیزی لباس‌ها، روسری، کلاه و سایر وسایل شخصی از جمله اقدامات مؤثری در کنترل آلودگی به شمار می‌رود.
رئیس گروه سلامت نوجوانان، جوانان و مدارس وزارت بهداشت عنوان کرد: طول مو به‌تنهایی نمی‌تواند عامل ابتلا به شپش سر محسوب شود و در صورت دسترسی به درمان مناسب و رعایت اصول بهداشتی، کوتاه کردن مو ضرورتی ندارد. بنابراین، خانواده‌ها و مدارس باید بجای ایجاد اضطراب یا برخوردهای غیرمنصفانه با دانش‌آموزان مبتلا، به شناسایی به‌موقع، درمان صحیح و پیشگیری از انتقال آلودگی توجه کنند.
انتهای پیام