تحلیل جدید پنتاگون درباره وضعیت صنایع فضایی ایران به دنبال جنگ چهل روزه
طبق اظهار نظر فرارو به نقل از آکسیوس، تحقیقات اخیر آژانس اطلاعات دفاعی پنتاگون نشان میدهد که ارزیابی تواناییهای فضایی ایران نمیتواند صرفاً بر مبنای تعداد ماهوارهها و تجهیزات فضایی این کشور انجام شود؛ زیرا تهران از قابلیتهای جنگ الکترونیک و همچنین دادههای ماهوارهای کشورهایی دیگر برای مقاومت در برابر عملیات نظامی آمریکا بهره میبرد.
قدرت ایران در جنگ الکترونیک و اختلال سامانههای ماهوارهای
این گزارش میافزاید که ایران چندین دستگاه اخلالگر زمینی در اختیار دارد که توانایی تضعیف یا مختل کردن سیگنالهای GPS را دارند. آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا همچنین اعلام کرده است که ایران در خلال عملیات «خشم حماسی» اقداماتی تهاجمی علیه قابلیتهای فضایی ایالات متحده انجام داده است.
این تواناییها تنها به میدان نبرد محدود نمیشود. وزارت حملونقل آمریکا در ماه سپتامبر در مورد اختلالهای جدی در سامانههای ناوبری جهانی در منطقه تنگه هرمز هشدار داده بود. چنین اختلالهایی میتوانند بر کارایی سیستمهای موقعیتیابی و ناوبری ناوها و دیگر تجهیزات نظامی اثر بگذارند.
همکاری فضایی ایران با چین و روسیه
یکی دیگر از نکات قابل توجه در گزارش پنتاگون، استفاده ایران از دادههای ماهوارهای کشورهای دیگر برای شناسایی اهداف نظامی است. ایران یک ماهواره جاسوسی از چین خریداری نموده که به بهبود قابلیتهای شناسایی و هدفگذاری در سطح زمین کمک شایانی کرده است.
وزارت خارجه آمریکا نیز در ماه مه، سه شرکت چینی را به دلیل ارائه تصاویر ماهوارهای که به عملیات نظامی ایران یاری رسانده، تحت تحریم قرار داد. این مسئله نشاندهنده آن است که همکاریهای تجاری و اطلاعاتی فضایی میتواند حتی بدون یک ناوگان بزرگ ماهوارهای، تواناییهای شناسایی و هدایت هدفگذاری یک کشور را به طرز قابلتوجهی ارتقاء دهد.
روسیه نیز در گسترش برنامه فضایی ایران نقش مهمی ایفا کرده است. به گفته آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، روسیه در سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۴ دو ماهواره سنجش از راه دور برای ایران به مدار پرتاب کرده است. همچنین شایعاتی در مورد پرتابهای بیشتر با حمایت روسیه در سال ۲۰۲۵ وجود دارد.
ایران چند ماهواره فعال دارد؟
بر اساس اطلاعات مؤسسه امریکن انترپرایز، ایران در حال حاضر حدود ۱۲ ماهواره عملیاتی دارد.
آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا همچنین به پیشرفتهای برنامه فضایی ایران در سال ۲۰۲۴ اشاره کرده است. در آن سال، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران توانست سه ماهواره را به مدار پایین زمین پرتاب کند. این پرتاب به دلیل اینکه نخستین پرواز موفق موشک ماهوارهبر سیمرغ محسوب میشد، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
با این حال، کارشناسان آمریکایی نسبت به ادعای برتری کامل واشنگتن در عرصه فضایی تردید دارند. برد هریسون، کارشناس حوزه هوافضا در مؤسسه امریکن انترپرایز، بیان میکند که اگر ایران بتواند قابلیتهای فضایی آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد، نمیتوان از برتری کامل این کشور در این زمینه صحبت کرد.
کاری بینگن، پژوهشگر ارشد در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی آمریکا نیز به آکسیوس اعلام کرده است که ایران دارای قابلیتهایی است که استفاده ایالات متحده از فضا را با چالشهایی روبرو میسازد، هرچند که امکانات فضایی تهران نسبت به آمریکا، چین و حتی روسیه به مراتب محدودتر است.
در قسمت پایانی گزارش آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا آمده که ایران همچنان در حال پیگیری برنامههای فضایی نظامی و غیرنظامی خود به منظور تقویت اعتبار ملی، توسعه اقتصادی و نوسازی توان نظامی است. این کشور همچنین بر بهبود سامانههای هدایت و ناوبری خود در برابر حملات الکترونیکی تمرکز دارد.
بنابراین، ارزیابی کارشناسان این است که علیرغم برتری قابلتوجه ایالات متحده در فضا، توانایی ایران در بهرهمندی از سامانههای زمینی جنگ الکترونیک و دسترسی به اطلاعات ماهوارهای خارجی میتواند بخشی از این برتری را در میدان جنگ تضعیف نماید.