کاسپیان، بهترین گزینه برای نام‌گذاری دریای شمال ایران
به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، اظهار نظرهای تازه محمدرضا عارف، معاون رئیس‌جمهور، مجدداً موضوع انتخاب یک نام مشترک برای دریای شمال ایران را به میان آورده است. نام‌های جغرافیایی صرفاً نتیجه تصمیمات ادارای نیستند، بلکه جنبه‌ای از تاریخ و هویت فرهنگی ملت‌ها را تشکیل می‌دهند. بنابراین، سؤال اصلی این است که چرا باید از میان عناوین مختلف، نامی را انتخاب کنیم که بیشترین هم‌خوانی را با پیشینه تاریخی و اعتبار بین‌المللی ایران داشته باشد؟
در بین نام‌های شناخته‌شده، «خزر» که در دوره‌های میانه به این دریا اطلاق شده، یادآور اقتدار سیاسی قوم ترک‌زبان خزر در شمال قفقاز است؛ در حالی که نام «مازندران» تنها به یک منطقه خاص در جنوب دریا اشاره می‌کند. از سوی دیگر، کاسپی‌ها قوم باستانی بودند که در اعصار گذشته در نواحی جنوبی و جنوب غربی این دریا سکونت داشته‌اند و نام آن‌ها در نوشته‌های تاریخ‌نگارانی چون هرودوت به ثبت رسیده است. نام قزوین نیز به نوعی بازنمایی از همین ریشه تاریخی در جغرافیای ایران است. ریشه نام بین‌المللی این پهنه آبی، یعنی Caspian Sea، در واقع به همین قوم باستانی مرتبط می‌شود و به هیچ وجه یک نام‌گذاری بیگانه که توسط غربی‌ها ایجاد شده نیست.
به این ترتیب، علی نیکویی، دکترای پژوهش هنر و کارشناس ارشد تاریخ ایران باستان، در یادداشتی تحت عنوان لزوم تغییر نام دریای شمال کشور، به‌ویژه «کاسپین»؛ نامی که جهان به آن آشنایی دارد و باید مورد توجه ایران قرار گیرد، پیشنهاد می‌دهد که در مناسبات رسمی، نقشه‌ها، کتاب‌های درسی و مکاتبات اداری، عنوان «دریای کاسپیان» به عنوان نام استاندارد فارسی انتخاب شود. این پیشنهاد به منظور احیای ارتباط میان نام دریا و پیشینه تاریخی‌اش است؛ نامی که همبا با واژه جهانی خود هم‌خوانی دارد و هم به میراث کهن ایرانی ادای احترام می‌کند.
۲۵۹