دخالت مستقیم ونس در گفتوگوها با ایران
اکسیوس گزارش داد: معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، در دو هفته اخیر بهطور مستقیم در گفتوگوهای غیررسمی با ایران شرکت کرده است تا زمینه را برای یک آتشبس جدید و از سرگیری مذاکرات هستهای فراهم کند. این اطلاعات توسط دو منبع مطلع از نحوه پیشبرد این فرآیند به دست آمده است.
بر اساس گزارش انتخاب، در ادامه این متن آمده است: اهمیت این موضوع در چیست؟ مشارکت فعال ونس نشاندهنده این است که او بهطور شخصی در تلاش است تا آمریکا را ازاین منازعه خارج سازد؛ جنگی که به اعتقاد او دلیل اصلی شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات اخیر بوده است. علاوه بر این، این تحولات جایگاه مذاکرات غیرمستقیم را در سطوح عالی دولت آمریکا به شدت بالا میبرد.
تصویر کلی: مقامهای آمریکایی و منابع منطقهای بیان کردهاند که ترامپ در حال حاضر مایل است به تلاشهای دیپلماتیک فرصت دهد تا مشخص شود آیا راهی برای دستیابی به توافق وجود دارد یا خیر.
ترامپ در پاسخ به سوالی درباره پیامش به ایران به خبرنگاران گفت: «ما در حال مکالمه با آنها هستیم.»
با این وجود، او اگر نظرش را تغییر دهد و دستور حملات را صادر کند، ارتش امریکا آماده است در زمان کوتاهی عملیات را آغاز کند.
پشت پرده ماجرا: منابع معتبر در مذاکرات میگویند ونس تقریباً بهصورت روزانه با شیخ محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان و دیگر واسطهها درباره مذاکرات با ایران گفتوگو داشته است.
استیو ویتکاف، نماینده کاخ سفید و جرد کوشنر، مشاور و داماد ترامپ، نیز از جمله افرادی هستند که در این فرآیند حضور دارند.
طبق گفته منابع، ونس و میانجیهای قطری و پاکستانی در حال بررسی امکان برگزاری یک نشست فنی در سطح کارشناسی میان آمریکا و ایران در روزهای آتی بودهاند؛ اما این نشست هنوز به مرحله اجرا نرسیده است.
دفتر معاون رئیسجمهور آمریکا از ارائه هر گونه نظری در این باره خودداری کرده است.
بررسی اجمالی سوابق: پیش از شروع جنگ در اواخر فوریه، ونس یکی از منتقدترین چهرهها در حلقه مشاوران ترامپ نسبت به جنگ بود و تأکید بر راهحلهای دیپلماتیک داشت.
او ریاست هیئت مذاکرهکننده آمریکایی را در نشست ماه آوریل در اسلامآباد درباره ایران بر عهده داشت و شخصاً در مذاکراتی که به امضای تفاهمنامه میان آمریکا و ایران در ماه ژوئن انجامید، شرکت کرد.
سپس او ریاست هیئت آمریکایی را در دوری از مذاکرات مستقیم با ایران در سوئیس عهدهدار شد؛ تلاشهایی که منجر به تعهد ایران برای دعوت از بازرسان سازمان ملل به منظور بازدید از تأسیسات هستهای این کشور گردید.
تحولات جدید: دو هفته پیش، ونس نامهای به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، ارسال کرد و پیشنهاد انجام مذاکره مستقیم را مطرح کرد.
مقامهای ایرانی اعلام کردند که این نامه موجی مثبت را در راستای از سرگیری مذاکرات بهوجود آورده است.
ونس روز چهارشنبه اظهار داشت که جنگ دلیل اصلی نارضایتی رأیدهندگان از جمهوریخواهان در انتخابات بوده است.
وضعیت کنونی: منابعی که در فرآیندهای میانجیگری دخالت دارند، میگویند که علیرغم حصول برخی پیشرفتها، این پیشرفتها با سرعت بسیار کمی صورت گرفته است.
نخستوزیر قطر در شب جمعه بیان کرد: «طی دو هفته گذشته، ما با همکاران خود در دولت آمریکا هماهنگی داشتهایم و برخی از آنها تمایل واقعی برای یافتن راهحلی به منظور کنترل اوضاع و کاهش تنشها دارند. به لطف تلاشها و صداهای معقول در تهران، ما از تبدیل اوضاع به بحران جلوگیری کردهایم.»
او افزود که مذاکرات با دولت ترامپ بعد از انتخابات میاندورهای به روال خود ادامه یافته، اگرچه به اندازه زمان قبل از انتخابات فعال نبوده است، چرا که طرف آمریکایی «مسائل دیگری» را مدنظر قرار داده بود.
با این وجود، او تأکید کرد که اراده آمریکا برای کشف یک راهحل دیپلماتیک «هنوز هم وجود دارد» و دستیابی به توافق ممکن است.
صبح روز جمعه، ترامپ در مکالمهای با شیخ تمیم بن حمد آلثانی، امیر قطر، درباره تلاشهای دوحه برای کاهش تنشها میان آمریکا و ایران صحبت کرد.
بر اساس بیانیه دفتر امیر قطر، شیخ تمیم بر ضرورت «تداوم گفتوگو و جستجوی راهکارهای دیپلماتیک برای حل اختلافات، جلوگیری از تشدید بیشتر تنشها در منطقه و تأمین آزادی کشتیرانی دریایی و امنیت تأمین انرژی» تأکید کرد.
اما نکتهای که نباید فراموش کرد: روز جمعه ارتش آمریکا یک سکوی پرتاب موشک ضدهوایی را در جزیره قشم واقع در تنگه هرمز هدف قرار داد؛ بعد از اینکه این سامانه موشکی، موشکی را به سمت یک جنگنده آمریکایی شلیک کرد. ترامپ این حمله را تأیید کرد.