واشنگتن تأکید کرد که راستی‌آزمایی هسته‌ای پیش‌نیاز کاهش تحریم‌های ایران است
به نقل از ایلنا، جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور ایالات متحده، فعالیت‌های خود را با میانجی‌های قطری و پاکستانی افزایش داده است تا امکان ازسرگیری مذاکرات با ایران را بررسی کند. این تلاش‌ها در حالی صورت می‌گیرد که دو طرف در مورد ترتیب انجام تعهدات، وضعیت اورانیوم غنی‌شده و روند پیشبرد مذاکرات به توافق نرسیده‌اند.
بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، دولت ایالات متحده به تازگی پیشنهادی از ایران در زمینه هسته‌ای را از طریق قطر دریافت کرده است. در عین حال، میانجی‌ها طرحی تدریجی را ارائه کرده‌اند که بر اساس آن، دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات آسیب‌دیده ایران در مقابل برخی اقدامات اقتصادی و دریایی از سوی آمریکا تضمین می‌شود؛ با این حال، طرفین هنوز در خصوص نحوه اجرای این پیشنهاد به توافق قاطع نرسیده‌اند.
یک منبع دیپلماتیک آمریکایی در شورای امنیت ملی به ارم‌نیوز بیان کرده است که اولویت اصلی واشنگتن، جلوگیری از اعطای امتیازات اقتصادی قبل از حصول اطمینان از پایبندی به تعهدات هسته‌ای ایران است؛ خصوصاً که وضعیت ذخایر اورانیوم غنی‌شده همچنان مبهم باقی مانده است.
این منبع افزود که رایزنی‌های ونس با هدف ارزیابی آمادگی تهران برای تبدیل خواسته‌های سیاسی به تعهدات اجرایی انجام می‌شود. لازم به ذکر است که تصمیم نهایی در خصوص هرگونه تعهد آمریکا پیرامون تحریم‌ها یا اقدامات نظامی هنوز به دونالد ترامپ واگذار شده است.
در این میان، استیو ویتکاف و جرد کوشنر به عنوان نمایندگان ایالات متحده نیز در فعالیت‌های دیپلماتیک مشغول به کار هستند؛ اگرچه ونس مسئولیت اصلی برقراری ارتباط با نخست‌وزیر قطر و فرمانده ارتش پاکستان را بر عهده گرفته است.
اختلافات در زمینه بازرسی‌ها و ذخایر اورانیوم
بر اساس گزارش ارم‌نیوز، واشنگتن و میانجی‌ها در حال بررسی امکان برگزاری نشستی فنی و مستقیم با ایران هستند، اما هنوز زمان مشخصی برای آن تعیین نشده است. ایالات متحده در این نشست به دنبال دریافت پاسخ‌های دقیق در خصوص وضعیت تأسیسات هسته‌ای و میزان اورانیوم ایران است تا پیش از ورود به مذاکرات مفصل‌تر اقتصادی، ارزیابی دقیقی از وضعیت برنامه هسته‌ای تهران به دست آورد.
یکی از پیشنهادات طرح‌شده در این گفتگوها، رفع محدودیت‌های دریایی آمریکا و آزادسازی بخشی از دارایی‌های مسدودشده ایران در برابر اجازه بازرسی آژانس از تأسیساتی است که طی حملات اخیر آسیب دیده‌اند.
با این حال، موضوع اصلی اختلاف مربوط به سرنوشت اورانیوم غنی‌شده است. در یکی از طرح‌های مطرح شده، نگهداری این مواد در داخل ایران و کاهش سطح غنی‌سازی آنها مورد بحث قرار گرفته و رسیدگی به سایر ابعاد برنامه هسته‌ای به مراحل بعدی مذاکرات موکول گردیده است.
یک منبع دیپلماتیک در وزارت امور خارجه آمریکا ادعا کرده است که صرف بازدید بازرسان از تأسیسات هسته‌ای برای ارزیابی تعهدات ایران کافی نخواهد بود و لازم است امکان بررسی مستندات، تعیین میزان و محل نگهداری مواد هسته‌ای و اطمینان از توقف فعالیت‌های غنی‌سازی خارج از نظارت آژانس فراهم شود.
بر همین اساس، چگونگی تعیین تکلیف اورانیوم غنی‌شده، زمان اجرای تعهدات اقتصادی آمریکا و مرجع تأیید پایبندی طرف‌ها به توافق، همچنان از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث باقی مانده است.
گزینه نظامی در کنار تلاش‌های دیپلماتیک
این تحولات در عرصه دیپلماسی همزمان با حمله‌ای محدود که آمریکا به سیستم‌های پدافند هوایی ایران در نزدیکی جزیره قشم انجام داد، پدید آمده است. واشنگتن ادعا می‌کند که این حمله در پاسخ به شلیک به سوی یک هواپیمای آمریکایی صورت گرفته است.
بر اساس گزارش ارم‌نیوز، هم‌زمانی این عملیات با ادامه تماس‌های دیپلماتیک نشان می‌دهد که واشنگتن مذاکرات را به معنای توقف اقدامات نظامی برای حفاظت از نیروهایش و تأمین امنیت کشتیرانی در منطقه نمی‌داند.
منابع آمریکایی همچنین تأکید کرده‌اند که هرگونه توافق احتمالی باید شامل ضمانت‌های روشنی برای جلوگیری از تکرار تهدیدات امنیتی باشد.
در نهایت، بر اساس آنچه که این رسانه گزارش کرده، تعیین زمان نشست فنی، روشن کردن موضع ایران درباره بازرسی‌های آژانس و توافق بر سر سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده از عوامل کلیدی در پیشبرد مذاکرات خواهد بود؛ مذاکراتی که هنوز با اختلاف نظر در مورد تقدم برطرف‌سازی تحریم‌ها یا راستی‌آزمایی تعهدات هسته‌ای مواجه است.