شمارش حیوانات با هوش مصنوعی؛ از ۹ ماه به چند ساعت
سازمان‌های فعال در حوزه محیط زیست و حفاظت از طبیعت به‌طور فزاینده‌ای از هوش مصنوعی برای انجام مأموریت‌های خود استفاده می‌کنند. این فناوری به پژوهشگران امکان می‌دهد حجم زیادی از اطلاعات را در مدت‌زمان کوتاهی بررسی کنند و فعالیت‌هایی را که پیش‌تر دشوار، پرهزینه یا زمان‌بر بود، با سرعت بیشتری انجام دهند.
بررسی رویترز از ۱۵ سازمان بزرگ فعال در حوزه محیط زیست، حفاظت از طبیعت و توسعه نشان می‌دهد که همه این سازمان‌ها به نوعی از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند؛ با این حال، هم‌زمان درباره پیامدهای زیست‌محیطی مراکز داده‌ای که زیرساخت این فناوری را تأمین می‌کنند، ابراز نگرانی کرده‌اند.
شمارش دقیق‌تر حیوانات با کمک هوش مصنوعی
یکی از نمونه‌های قابل توجه استفاده از این فناوری در کنیا و در سازمان «نجات فیل‌ها» دیده می‌شود. این سازمان که در زمینه حفاظت از فیل‌ها فعالیت می‌کند، از یادگیری ماشینی برای بهبود سرشماری حیات وحش و مطالعه ارتباطات میان فیل‌ها بهره می‌گیرد.
فرانک پوپ، مدیر اجرایی این سازمان، می‌گوید در یک بررسی هوایی از بزرگ‌ترین منطقه حفاظت‌شده کنیا، حدود ۲۰۰ هزار تصویر تهیه شد که بررسی دستی آن‌ها به ۹ نفر نیروی انسانی و ۹ ماه زمان نیاز داشت. اکنون مدل‌های هوش مصنوعی می‌توانند تحلیل مشابهی را تنها در چند ساعت انجام دهند.
نتایج این بررسی‌ها نشان داده است که شمارش‌های انسانی پیشین حدود یک‌سوم فیل‌ها، نیمی از گورخرها و زرافه‌ها و سه‌چهارم جمعیت اوریکس‌ها را شناسایی نکرده بودند.
به گفته پوپ، اطلاعات دقیق‌تر درباره جمعیت حیوانات می‌تواند به تأمین منابع مالی برای برنامه‌های حفاظت از گونه‌های مختلف کمک کند.
تسریع پژوهش‌های جین گودال درباره شامپانزه‌ها
نمونه دیگر به مؤسسه جین گودال مربوط می‌شود؛ مرکزی که پژوهشگران آن با کمک هوش مصنوعی در حال دیجیتالی کردن یادداشت‌های دست‌نویس چندین دهه تحقیق درباره رفتار شامپانزه‌ها در پارک ملی گومبه تانزانیا هستند.
این یادداشت‌ها به زبان محلی کیها و با استفاده از اصطلاحات تخصصی علمی نوشته شده‌اند. پیش از استفاده از فناوری جدید، تکمیل این پروژه حدود ۱۳ تا ۱۵ سال زمان می‌برد، اما اکنون با کمک ابزاری که با همکاری شرکت آمازون وب سرویسز توسعه یافته، قرار است این زمان به حدود دو سال کاهش یابد.
لیلیان پینتیا، معاون علوم حفاظت از طبیعت در مؤسسه جین گودال، می‌گوید این ابزار می‌تواند اسناد را اسکن، ترجمه و سازمان‌دهی کند و روند بررسی اطلاعات را به میزان قابل توجهی سرعت ببخشد.
روی دیگر هوش مصنوعی؛ مصرف انرژی و آب
با وجود این دستاوردها، استفاده گسترده از هوش مصنوعی بدون هزینه زیست‌محیطی نیست. مراکز داده‌ای که سرورها و تجهیزات پردازشی را در خود جای می‌دهند، برای فعالیت به مقادیر زیادی برق و آب، به‌ویژه برای خنک‌سازی تجهیزات، نیاز دارند.
برآوردهای آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد مصرف برق مراکز داده جهان ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۹۴۵ تراوات‌ساعت در سال برسد؛ رقمی که افزایش چشمگیری نسبت به سطح کنونی محسوب می‌شود.
برخی سازمان‌های محیط‌زیستی برای کاهش این پیامدها، روش‌هایی را در پیش گرفته‌اند. مؤسسه منابع جهانی تلاش می‌کند استفاده از برنامه‌های پرمصرف، مانند تولید تصاویر و ویدئو، را محدود کند و نتایج جست‌وجوهای تکراری هوش مصنوعی را ذخیره کند تا برای درخواست‌های مشابه، پردازش دوباره انجام نشود.
سازمان حفاظت از طبیعت نیز برای بررسی تصاویر ویدئویی مربوط به فعالیت کشتی‌های ماهیگیری، از دوربین‌های مجهز به هوش مصنوعی استفاده می‌کند که اطلاعات را در همان کشتی پردازش می‌کنند. این روش نیاز به ارسال حجم زیادی از فایل‌های ویدئویی به مراکز داده مرکزی را کاهش می‌دهد.
در مقابل، سازمان صلح سبز نسبت به گسترش بی‌رویه مراکز داده موضع انتقادی‌تری دارد و معتقد است باید پیش از توسعه بیشتر این زیرساخت‌ها، ضرورت و پیامدهای آن‌ها بررسی شود.
به این ترتیب، هوش مصنوعی برای سازمان‌های محیط‌زیستی به ابزاری دووجهی تبدیل شده است؛ فناوری‌ای که از یک سو می‌تواند حفاظت از گونه‌های جانوری و منابع طبیعی را مؤثرتر کند و از سوی دیگر، با افزایش مصرف انرژی و آب، فشار تازه‌ای بر محیط زیست وارد آورد.
منبع: Reuters