صدای هواپیما موقعیت تصویربرداری را فاش می‌کند؛ تکنیک نوین مکان‌یابی با تکیه بر اثر داپلر
مطابق با گزارشی از خبرآنلاین، صداهای ناشی از پرواز هواپیماهایی که با گوش انسان به‌راحتی قابل تشخیص نیستند، می‌توانند اطلاعات مفیدی برای تحلیلگران در خصوص محل ضبط یک ویدئو فراهم سازند. کولستو (Colsto)، که فعالیت‌های خود را در زمینه اطلاعات منبع‌باز (OSINT) به‌عنوان یک یوتیوبر انجام می‌دهد، روشی را معرفی کرده است که به‌وسیله تجزیه و تحلیل صدای هواپیماهای در حال پرواز و تطبیق آن با اطلاعات موجود از پروازها، قادر به تخمین موقعیت دوربین ضبط‌کننده می‌باشد.
این روش بر مبنای پدیده داپلر عمل می‌کند. این واقعیت فیزیکی سبب می‌شود تا فرکانس صدای یک منبع در حال حرکت در هنگام نزدیک‌شدن به شنونده افزایش و در زمان دور شدن از او کاهش یابد. تغییر صدای آژیر آمبولانس در زمان عبور از کنار مردم نمونه‌ای ملموس از این پدیده است.
کولستو از همین ویژگی برای شناسایی ردپای صوتی هواپیماها استفاده کرده است. این ردپاها در نموداری به نام طیف‌نگار صوتی (Spectrogram) قابل مشاهده‌اند. حتی در شرایطی که صدای هواپیما در پخش عادی قابل شنیدن نباشد، ممکن است الگوی تغییر فرکانس آن هنوز در فایل صوتی باقی‌مانده باشد.
مرحله بعدی، تطبیق این الگوها با داده‌های پروازی است. هواپیماهای مجهز به سامانه ADS-B اطلاعاتی شامل موقعیت، سرعت و ارتفاع خود را به‌طور مداوم ارسال می‌کنند. بخشی از این داده‌ها از طریق خدمات عمومی ردیابی پرواز در دسترس قرار دارد.
کولستو با مقایسه منحنی‌های داپلر موجود در فایل صوتی با مسیرهای واقعی پروازها، توانست دسته‌ای از موقعیت‌های ممکن را بررسی نماید. او در نمونه مورد نظر خود از ویدئویی با کیفیت پایین که چند درخت را به تصویر می‌کشید، بهره گرفت؛ زیرا اطلاعات بصری واضحی از محل ضبط ارائه نمی‌داد. با ارزیابی صدای پس‌زمینه و شناسایی دو عبور هواپیما، موفق به محدود کردن گزینه‌های ممکن شده و در نهایت به محل دوربین دست یافت.
طبق گزارش تک‌رادار (TechRadar)، این روش در آزمایش کولستو توانسته است موقعیت دوربین را با دقتی در حدود ۱۰۰ متر شناسایی کند. او همچنین نشان داده که تحلیل داده‌ها با استفاده از یک ضبط صوتی به مدت ۶۰ ثانیه، به همراه اطلاعات مربوط به زمان دقیق ضبط، برای انجام این تحلیل کافی است.
با این وجود، دقت ۱۰۰ متری نباید به‌عنوان یک قابلیت قابل تضمین برای تمام ویدئوها در نظر گرفته شود. این نتیجه‌گیری به شرایط آزمایش، وجود صداهای قابل تشخیص از هواپیما، دسترسی به اطلاعات پروازی و محدودیت در محدوده جست‌وجو وابسته است. ضمن این‌که نتایج حاصل از آزمایش اولیه هنوز به‌طور مستقل مورد تأیید قرار نگرفته و کولستو نیز نرم‌افزار یا ابزاری برای پیاده‌سازی این روش منتشر نکرده است.
این فناوری از جنبه حریم خصوصی حائز اهمیت است، زیرا حذف اطلاعات مکانی از فراداده‌های یک فایل یا پنهان‌سازی نشانه‌های تصویری، همواره تمام سرنخ‌های محیطی را محو نمی‌کند. صدای محیط نیز امکان دارد اطلاعاتی را در خود ثبت کرده باشد که سازنده ویدئو هرگز نخواسته است منتشر کند.
کولستو تأکید کرده که هدف او از این آزمایش، نشان دادن قابلیت‌های اطلاعات منبع‌باز است. به گفته او، روش‌های ساده‌تری برای شناسایی موقعیت اشخاص وجود دارد و استفاده عملی از این تکنیک احتمالاً به‌طور گسترده‌ای رایج نخواهد بود.
۵۸۵۸