از اختلال در ارتباطات تا آسیب‌های شنوایی؛ آلودگی صوتی چه تاثیری بر نهنگ‌ها و دلفین‌ها می‌گذارد؟

به گزارش بی‌بی‌سی، نهنگ‌ها، دلفین‌ها و گرازماهی‌ها در اکوسیستم زیر آب به شدت به صدا وابسته هستند. در حالی که محیط زیر آب با دید محدود مواجه است، این ذوات از صدا برای پیدا کردن مسیر، شکار کردن و برقراری ارتباط با یکدیگر استفاده می‌کنند. برخی نهنگ‌ها قادرند با تولید صداهای با فرکانس پایین، در شرایط ایده‌آل پیام‌هایشان را به فاصله‌های بسیار دوری، حتی تا هزاران کیلومتر، منتقل کنند.

اما امروز، اقیانوس‌ها دیگر مکانی آرام و بی‌صدا نیستند. فعالیت‌های انسانی نظیر حرکت کشتی‌ها، عملیات‌های ساخت‌وساز دریایی، به‌کارگیری تجهیزات سونار و تمرین‌های نظامی، حجم قابل توجهی از صدا را به این اکوسیستم وارد کرده‌اند. آلودگی صوتی ایجاد شده می‌تواند از برقراری ارتباط میان پستانداران دریایی جلوگیری کند، رفتار آنها را تغییر دهد و حتی سلامت و بقای آن‌ها را به خطر اندازد.

آلودگی صوتی تولید شده توسط انسان در اقیانوس به صداهایی اطلاق می‌شود که ناشی از فعالیت‌های انسانی بوده و می‌تواند محیط صوتی طبیعی دریا را مختل کند. منابع اصلی این آلودگی عبارتند از:

• کوبیدن پایه‌های فلزی به بستر دریا: برای نصب توربین‌های بادی دریایی، نیاز به کوبیدن ستون‌های فولادی به کف دریا است. این فرایند موجب ایجاد امواج صوتی عمیق و قدرتمندی در آب می‌شود.
• عملیات ساخت‌وساز و حمل‌ونقل دریایی: کشتی‌های بزرگ، کارهای لایروبی و ماشین‌آلات صنعتی موجب تولید صداهای دائمی و کم‌فرکانس می‌شوند.
• سونار و تجهیزات نقشه‌برداری: دستگاه‌های بررسی بستر دریا و سونارهای نظامی ممکن است پالس‌های صوتی شدیدی تولید کنند که حتی صدها کیلومتر به پیش بروند.

نهنگ‌ها و دلفین‌ها برای پیدا کردن غذا، مسیریابی و ارتباط برقرار کردن با یکدیگر به حس شنوایی خود وابسته هستند. در آب‌های تاریک و کدر، محدودیت بینایی باعث می‌شود که صدا تبدیل به حس اصلی آن‌ها برای درک محیط شود.

هرگونه صدای اضافه می‌تواند پیام‌هایی که این جانوران به آنها برای بقای خود نیاز دارند، مختل کند. در شرایطی که صداهای ناشی از کشتی‌ها و فعالیت‌های صنعتی محیط صوتی اقیانوس را پر می‌کند، نهنگ‌ها و دلفین‌ها ممکن است نتوانند پیام‌های یکدیگر را به‌درستی شناسایی کنند یا مسیر خود را بیابند.

هر نوع نهنگ و دلفین از مجموعه‌ای صدا، شامل کلیک، سوت و آواز برای برقراری ارتباط بهره می‌برد. به عنوان مثال، نهنگ‌های گوژپشت نر در زمان جفت‌گیری آوازهای پیچیده‌ای اجرا می‌کنند و نهنگ‌های قاتل از صداهای خاصی برای هماهنگی با اعضای گروه خود استفاده می‌کنند.

چنانچه صداهای مصنوعی در اقیانوس بلند و پیوسته شوند، انتقال پیام‌های این جانوران به مقصد میسر نخواهد بود. این امر باعث می‌شود که پیدا کردن جفت، هشدار درباره وجود شکارچیان و حفظ ارتباط میان اعضای گروه با دشواری مواجه شود.

تأثیرات ناشی از آلودگی صوتی تنها به تغییر رفتار این جانوران محدود نمی‌شود. قرارگیری مداوم در معرض صداهای شدید ممکن است به ایجاد استرس، کاهش شنوایی و حتی صدمات به ساختارهای حساس گوش منجر شود.

برای نمونه، سونارهای نظامی قوی با موارد به‌گل‌نشینی گروهی نهنگ‌ها مرتبط بوده‌اند. تحقیقات علمی درباره یکی از بزرگ‌ترین حوادث به‌گل‌نشینی دلفین‌های معمولی در سواحل بریتانیا، در سال ۲۰۱۳ در کورنوال، نشان داده است که احتمالاً دلیل آن تمرینات نظامی در آن منطقه بوده است.

صداهای ناگهانی و بسیار قوی ممکن است منجر به سردرگمی و آسیب داخلی شوند. از سوی دیگر، قرارگیری مداوم در معرض صداهای ضعیف‌تر نیز ضررهایی به همراه دارد. مطالعات نشان داده‌اند که افزایش هورمون‌های استرس در نهنگ‌های راست اقیانوس اطلس شمالی نزدیک به سواحل شلوغ شرقی ایالات متحده وجود دارد. استرس مداوم ممکن است سیستم ایمنی این جانوران را تضعیف کرده و قابلیت تولید مثل آن‌ها را به خطر اندازد.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که گونه‌هایی نظیر نهنگ سفید، نهنگ خاکستری و نهنگ سرکمانی عموماً از مناطقی با آلودگی صوتی بالا دوری می‌کنند یا آن‌ها را ترک می‌کنند.

این اختلال ممکن است زیستگاه‌های مهم تغذیه و جفت‌گیری نهنگ‌ها و دلفین‌ها را تحت تأثیر قرار دهد. ترک این زیستگاه‌ها و تغییر در مسیرهای مهاجرت به جانوران انرژی بیشتری می‌طلبد و دسترسی آنها به غذا را کاهش می‌دهد. در نتیجه، هم بقای فردی و هم وضعیت جمعیتی آن‌ها دستخوش تغییرات منفی خواهد شد.

افزایش آگاهی درباره آثار منفی ناشی از آلودگی صوتی به شرکت‌ها و نهادهای مختلف انگیزه‌ای برای جستجوی راه‌های کاهش آن بخشیده است. برخی از شرکت‌های کشتیرانی در حال تحقیق بر روی طراحی ملخ‌ها و بدنه‌های کم‌صدا هستند. سازمان بین‌المللی دریانوردی نیز با ارائه راهنماهایی به تشویق استفاده از فناوری‌های کم‌صداتر پرداخته است.

نیروهای دریایی همچنین در حال آزمایش روش‌های کم‌ضررتری برای بهره‌برداری از سونار هستند. پژوهشگران در حال شناسایی مناطق موسوم به پناهگاه‌های صوتی هستند تا پستانداران دریایی بتوانند در آن مناطق با کمترین مزاحمت صوتی زیست کنند.

در بعضی کشورها، توسعه‌دهندگان مزارع بادی دریایی ملزم به کاهش صداهای ناشی از عملیات ساخت‌وساز هستند. یکی از راه‌هایی که به‌کار گرفته می‌شود، ایجاد پرده‌های حبابی در اطراف محل ساخت‌وساز است. این حباب‌ها بخشی از امواج صوتی را جذب کرده و از گسترش آن‌ها در محیط اطراف جلوگیری می‌نمایند.