بدین ترتیب، کاهش تولید در سالانه به ۴۰.۹ درصد رسید؛ در حالی که آمار مربوط به شهریور، نشان‌دهنده افت تولید نسبت به سال گذشته نیز بود. بررسی عملکرد ماهانه خودروسازان در شهریور ۱۴۰۵ بیانگر تولید ۶۲ هزار و ۳۹۹ دستگاه خودرو سواری بوده است.
با کاهش این تعداد به ۵۵ هزار و ۸۴۶ دستگاه در مهر، تولید ماهانه به ۶ هزار و ۵۵۳ دستگاه کاهش یافته و ۱۰.۵ درصد کمتر شد. بدین ترتیب، آمار مهرماه نه تنها کاهش تولید نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد، بلکه نشان‌دهنده پایین‌تر رفتن سطح تولید در مقایسه با ماه پیشین نیز هست.
کاهش قابل توجه تولید خودرو در بخش خصوصی
بررسی دقیق آمار تولید خودرو در مهرماه ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که این افت تیراژ هم در دو خودروساز بزرگ کشور و هم در شرکت‌های خصوصی ادامه دارد، اما به‌مراتب شدت این کاهش در بخش خصوصی بیشتر بوده است. شرکت‌های این بخش که در مهر ۱۴۰۴ در مجموع ۱۷ هزار و ۷۰۴ دستگاه خودرو سواری تولید کرده بودند، در مهر ۱۴۰۵ تنها ۵ هزار و ۲۲۶ دستگاه تولید کردند. بنابراین، تیراژ این بخش به‌طور قابل توجهی ۷۰.۵ درصد کاهش یافته است.
این افت کاهش فقط به تعداد خودروهای تولیدشده محدود نمانده و همچنین سهم این بخش از کل تولید سواری کشور نیز کاهش یافته است. در مهر سال گذشته، تقریباً ۱۸.۸ درصد از تولید کل خودروهای سواری کشور مربوط به شرکت‌های خصوصی بوده، در حالی که در مهر ۱۴۰۵ این سهم به ۹.۴ درصد کاهش یافته است.
در مهرماه سال جاری، تعداد خودروهای سواری تولیدشده نسبت به مهر سال گذشته ۳۸ هزار و ۵۷۴ دستگاه کاهش یافته که ۱۲ هزار و ۴۷۸ دستگاه از این افت مربوط به شرکت‌های خصوصی می‌باشد. این ارقام نشان‌دهنده این نکته است که تقریباً یک‌سوم کاهش تولید کشور مرتبط با بخشی است که سهمش از تولید این ماه به کمتر از ۱۰ درصد رسیده است.
به زبان دیگر، سهم کنونی خودروسازان خصوصی از تولید کل و سهم آنها در افت تیراژ، تفاوت معناداری با یکدیگر دارند. این شرکت‌ها در مهر امسال تنها ۹.۴ درصد از تولید خودروهای سواری را به خود اختصاص داده‌اند، اما کاهش تیراژ آنها به‌طور محسوسی بخش عمده‌ای از افت کلی صنعت را تشکیل داده است.
کاهش ۳۴ درصدی تولید مشترک ایران خودرو و سایپا
ایران خودرو و سایپا هم در مهرماه نتوانسته‌اند از کاهش حجم تولید خود نسبت به سال گذشته جلوگیری کنند. مجموع تولید این دو شرکت از ۷۶ هزار و ۷۱۶ دستگاه در مهر ۱۴۰۴ به ۵۰ هزار و ۶۲۰ دستگاه در مهر سال جاری رسیده است و این نشان‌دهنده افت ۳۴ درصدی تولید آنهاست. با این حال، شدت کاهش در این دو خودروساز از بخش خصوصی کمتر بوده است.
ایران خودرو در مهر ۱۴۰۵ با تولید ۳۸ هزار و ۵۱۸ دستگاه خودروی سواری، همچنان بیشترین سهم را از کل تولید کشور داراست. با این حال، حفظ این مقام به معنای پایدار بودن تیراژ این شرکت نیست. در مهر سال گذشته، این شرکت ۵۶ هزار و ۵۱۷ دستگاه خودرو سواری تولید کرده بود و تجزیه و تحلیل میان این دو عدد، نشان‌دهنده کاهش حدود ۳۱.۸ درصدی است.
سایپا نیز در این مدت با افت تولید روبه‌رو بوده است. تعداد تولید خودروهای سواری این شرکت از ۲۰ هزار و ۱۹۹ دستگاه در مهر ۱۴۰۴ به ۱۲ هزار و ۱۰۲ دستگاه در مهر ۱۴۰۵ کاهش پیدا کرده است. بنابراین، تیراژ سایپا نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۰.۱ درصد کاهش یافته است.
مجموع تولید ایران خودرو و سایپا در مهرماه، تقریباً ۹۰.۶ درصد از کل خودروهای سواری تولیدشده در کشور را تشکیل می‌دهد. افزایش نسبی سهم این دو شرکت در شرایطی رخ داده که هیچ‌کدام از آنها موفق به افزایش تولید نشده و تیراژ هر دو در مقایسه با مهر سال گذشته کاهش یافته است.
کرمان موتور به عنوان پیشتاز تولید بخش خصوصی
در میان شرکت‌های خصوصی، کرمان موتور با تولید ۲ هزار و ۲۲۱ دستگاه خودرو سواری، بالاترین تیراژ را در مهرماه به نام خود ثبت کرده است. با وجود این که این شرکت در مقام نخست بخش خصوصی قرار دارد، کاهش قابل توجهی در تولید نسبت به مهر سال گذشته داشته است. تیراژ این شرکت در مهر ۱۴۰۴ برابر با ۴ هزار و ۸۸۷ دستگاه بود که مقایسه آن با مهر امسال، کاهش حدود ۵۴.۶ درصدی را نشان می‌دهد.
بهمن موتور نیز در مهرماه با تولید یک هزار و ۵۵ دستگاه این ماه را پشت سر گذاشته است. تولید این شرکت با کاهشی معادل ۷۲.۴ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته همراه بوده و نشان می‌دهد افت تیراژ در این خودروساز نیز به شدت محسوس بوده است. در مکث موتور، تعداد خودروهای تولیدشده از یک هزار و ۳۱۶ دستگاه در مهر سال گذشته به تنها ۲۵۰ دستگاه در مهر امسال رسیده است.
تولید اندک در مدیران خودرو و فردا موتور
در بین آمار مربوط به شرکت‌های خصوصی، عملکرد مدیران خودرو یکی از شدیدترین کاهش‌ها را نشان می‌دهد. این شرکت در مهر سال گذشته ۴ هزار و ۷۲۶ دستگاه خودرو سواری تولید کرده بود، اما آمار ثبت‌شده برای مهر امسال تنها یک دستگاه است. فاصله بسیار زیاد این دو عدد نشان‌دهنده کاهش تقریبی کامل تولید ثبت‌شده این شرکت در مقایسه سالانه است.
فردا موتور نیز وضعیتی مشابه از نظر شدت افت تیراژ داشته است. تولید این شرکت از یک هزار و ۱۰۴ دستگاه در مهر ۱۴۰۴ به تنها ۷ دستگاه در مهر ۱۴۰۵ کاهش پیدا کرده که برابر با کاهش ۹۹.۴ درصدی است. خودروسازان بم نیز در مهر امسال فقط ۳ دستگاه تولید ثبت کرده و نسبت به مهر سال گذشته با افت ۹۹ درصدی روبه‌رو شده‌اند.
آمار این سه شرکت نشان‌دهنده کاهش تولیدی فراتر از افت معمول تیراژ بوده و تعداد خودروهای تولیدشده آنها در مهرماه به چند دستگاه محدود شده است. با این حال، این ارقام فقط نمایانگر عملکرد تولید همان ماه هستند و به‌تنهایی اطلاعاتی درباره دلایل کاهش یا وضعیت تولید در ماه‌های آینده ارائه نمی‌کنند.
افزایش تولید تیگارد موتور در خلاف جریان
با وجود افت گسترده تولید در صنعت خودرو، باید گفت که همه شرکت‌های خصوصی عملکرد یکسانی نداشته‌اند. تیگارد موتور از جمله خودروسازانی است که در مهرماه امسال نسبت به دوره مشابه سال گذشته افزایش تیراژ قابل توجهی را به ثبت رسانده است. این شرکت در مهر ۱۴۰۵ تعداد ۷۵۱ دستگاه تیسان S05 تولید کرده، در حالی که تعداد تولید آن در مهر سال گذشته ۴۶۲ دستگاه بوده است.
تجزیه و تحلیل این ارقام، رشد ۶۲.۶ درصدی تولید تیگارد موتور را عیان می‌کند. این افزایش در ماهی تحقق یافته که بخش عمده ای از خودروسازان خصوصی با کاهش تیراژ مواجه بوده‌اند. به همین دلیل، عملکرد تیگارد از نظر تحولات تولید با روند غالب در این بخش اختلاف‌نظر دارد.
افزایش تیراژ آرین پارس موتور و ثبت تولید آرتابان موتور
آرین پارس موتور هم در مهرماه با عملکردی افزایشی مواجه بوده است. تولید این شرکت از ۳۸۷ دستگاه در مهر سال گذشته به ۵۰۵ دستگاه در مهر امسال رسیده و رشد ۳۰.۵ درصدی را به ثبت رسانده است. آرتابان موتور نیز در مهر ۱۴۰۵ تعداد ۹۰ دستگاه خودرو تولید کرده است. برای این شرکت در مهر سال گذشته تولیدی ثبت نشده بود و به همین خاطر، عملکرد مهر امسال آن در مقایسه با عدم تولید در دوره مشابه قبلی قرار دارد.
اگرچه افزایش تولید این شرکت‌ها در مقایسه با وضعیت عمومی صنعت، قابل تعریف است، اما مجموع افزایش تیراژ آنها برای جبران افت سایر خودروسازان خصوصی کافی نبوده است.
کاهش تولید دیار خودرو و مانیان خودرو
دیار خودرو نیز در مهرماه در زمره شرکت‌هایی قرار گرفته که تولید کمتری در مقایسه با سال گذشته داشته‌اند. این خودروساز با ثبت تیراژ ۲۵۳ دستگاه، کاهش ۴۳.۳ درصدی تولید را در مقایسه با مهر ۱۴۰۴ تجربه کرده است. مانیان خودرو نیز در همین ماه با تولید ۹۰ دستگاه روبه‌رو شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، نشان‌دهنده افت ۳۶.۶ درصدی است.
اگرچه شدت کاهش تولید در این دو شرکت از برخی دیگر از خودروسازان خصوصی کمتر بوده، اما عملکرد آنها نیز در همان مسیر نزولی قرار دارد. به این ترتیب، افت تیراژ در بخش خصوصی به شرکت‌هایی با کاهش نزدیک به ۱۰۰ درصد محدود نمی‌شود و دیگر خودروسازان نیز با درصدهای متفاوتی به این وضعیت دچار شده‌اند.
- اجرای طرح تعویض پلاک سیار خودرو در چندین استان کشور
- ویدا موتورز مجوز واردات تویوتا راو 4 مدل 2026 را دریافت نمود
- پرادو ۲۰۲۷ به ایران می‌آید + مقایسه تیپ آفرود و لاکچری
- ایکس پنگ P7 وارد ایران شد؛ سدان برقی پیشرفته چینی با طراحی آینده‌نگر و شتاب 3.7 ثانیه‌ای
پيامدهای محتمل برای عرضه و قیمت خودرو
آمار مهرماه ادامه‌دهنده روندی است که در ماه‌های اخیر در صنعت خودرو مشاهده شده است. کاهش همزمان تولید در ایران خودرو، سایپا و بخش بزرگی از شرکت‌های خصوصی گویای این مطلب است که افت تیراژ مسئله‌ای محدود به یک یا چند خودروساز نمی‌باشد و بخش‌های مختلف تولید خودروهای سواری را در بر گرفته است. در این میان، دو خودروساز بزرگ در مجموع با افت ۳۴ درصدی مواجه شده‌اند، در حالی که کاهش تولید در بخش خصوصی به ۷۰.۵ درصد رسیده است.
ادامه این روند کاهشی می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر عرضه خودرو در ماه‌های آتی داشته باشد. اگر تعداد خودروهای تولیدشده همچنان پایین بماند و تقاضا هم نسبت به آن کاهش نیابد، فشار بیشتری بر قیمت‌های بازار ممکن است ایجاد شود. در این سناریو، فاصله میان قیمت کارخانه و قیمت بازار آزاد نیز می‌تواند افزایش یابد.
با این حال، این پیامد هنوز قطعی نیست و به وضعیت تقاضا و میزان عرضه بستگی دارد. آنچه آمار مهرماه نمایان می‌کند، افت محسوس تولید است؛ اما برای ارزیابی تأثیر این کاهش بر بازار، لازم است به تغییرات تقاضای خرید خودرو در همان دوره توجه شود و اینکه آیا کاهش عرضه همزمان با افت تقاضا رخ خواهد داد یا خیر.
کاهش ظرفیت تولید ممکن است بر زمان اجرای تعهدات فروش خودروسازان نیز تأثیر بگذارد. اگر تولید شرکت‌ها به اندازه کافی برای پاسخگویی به تعهدات آنها کافی نباشد، احتمال تغییر در زمان تحویل خودروها پیش می‌آید. به صرفاً کاهش تیراژ یک ماه نمی‌توان به‌عنوان یک عامل قاطع برای ارزیابی وضعیت تحویل تمام شرکت‌ها استناد کرد.