شهاب‌سنگ مرموز ۱۹۹۸ KY۲۶ در حال شتاب‌گیری در فضا/ دانشمندان به‌دنبال تبیین این پدیده

تینا مزدکی_ بسیاری از سیارک‌های موجود در فضا تحت تأثیر نیروهای شناخته‌شده‌ای نظیر گرانش و فشار تابشی خورشید به حرکت درمی‌آیند. با این حال، جرم فضایی ۱۹۹۸ KY۲۶ رفتار متفاوتی از خود نشان می‌دهد و حرکت آن همراه با شتابی غیرمنتظره است. محققان قبلاً گمان کرده بودند که این جرم ممکن است یک دنباله‌دار تاریک باشد، اما بررسی‌های جدید نشان داده است که این فرضیه با چالش‌های جدی روبه‌روست. دمای سطح و نواحی داخلی این جرم به میزانی نیست که بتواند یخ را برای مدت طولانی حفظ کند.

• قطر این جرم فضایی به‌طور تقریبی ۱۱ متر می‌باشد.
• سرعت چرخش آن بسیار بالاست و هر ۵.۳۵ دقیقه یک دور کامل می‌زند.
• مسیر حرکت آن با شتابی غیرعادی در جهت عمود بر صفحه مداری مشخص شده است.
• پژوهشگران احتمال داده بودند که این جسم یک دنباله‌دار تاریک باشد.
• تحقیقات جدید نمایانگر این واقعیت است که حتی سردترین نواحی آن نیز برای حفظ یخ آب مدت‌زمان طولانی خیلی گرم هستند.
• فضاپیمای ژاپنی هایابوسا ۲ قرار است در ژوئیه ۲۰۳۱ به این جرم فضایی برسد.

علت رفتار غیرعادی سیارک ۱۹۹۸ KY۲۶ چیست؟

اجرام سنگی که در فضای میان سیاره‌ای حضور دارند، به طور کلی به دو دسته اصلی سیارک‌ها و دنباله‌دارها تقسیم می‌شوند. سیارک‌ها عمدتاً ناشی از سنگ هستند، در حالی که دنباله‌دارها حاوی یخ می‌باشند. زمانی که یخ موجود در دنباله‌دارها به خاطر گرمای خورشید تصعید شده و به حالت گاز درمی‌آید، خروج مواد از سطح دنباله‌دار می‌تواند نیروی اضافی را به آن وارد کند و در نتیجه مسیر حرکتش را تغییر دهد.

تصور عمومی از دنباله‌دارها معمولاً شامل یک جرم نورانی با دنباله‌ای درخشان است، اما همگی دنباله‌دارها این‌گونه نیستند.

برخی از این دنباله‌دارها که به دنباله‌دارهای تاریک معروفند، گازهایی را به فضا پراکنده می‌سازند، اما این فعالیت به حدی نیست که دنباله‌ای درخشان و قابل مشاهده تولید کند. به همین خاطر، ظاهری مشابه با سیارک‌های معمولی دارند، با این حال حرکت آن‌ها تحت تأثیر خروج گاز از سطح قرار می‌گیرد. رفتار جرم ۱۹۹۸ KY۲۶ هم موجب شده بود فرضیاتی مبنی بر وجود چنین دنباله‌دارهایی بوجود آید.

دمای سیارک مرموز با نظریه دنباله‌دار تاریک تطابق ندارد

کوربین هانسن و ماساتوشی هیرابایاشی، مهندسان حوزه هوافضا در مؤسسه فناوری جورجیا، برای ارزیابی این فرضیه مدلی از دمای سطح و نواحی داخلی این جرم فضایی ایجاد کردند. آن‌ها با اتکا به اطلاعات موجود از جمله اندازه، مدار، میزان بازتاب نور و ترکیب‌های محتمل ۱۹۹۸ KY۲۶، دماهای متفاوت این جسم را محاسبه کردند.

نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که برای اینکه یخ آب مدفون زیر سطح یک جرم فضایی بتواند برای مدت‌زمان طولانی حفظ شود، دما باید کمتر از حدود ۱۴۵ کلوین (معادل منفی ۱۲۸ درجه سانتی‌گراد) باشد. اما حتی سردترین نقاط ۱۹۹۸ KY۲۶ نیز در طول گردش حول خورشید، دمایی حداقل معادل ۲۱۲ کلوین (معادل منفی ۶۱ درجه سانتی‌گراد) دارند. این دما ممکن است برای انسان بسیار سرد به نظر برسد، اما برای ماندگاری یخ دنباله‌دارها به‌اندازه کافی پایین نیست.

محققان بیان کرده‌اند که نرخ انتشار بخار آب از این جرم به اندازه‌ای بالا است که احتمال حفظ یخ‌های مدفون در آن را با تردید مواجه می‌کند.

چقدر می‌توان به ذخایر یخ این جرم فضایی اعتماد کرد؟

محاسبات محققان نشان می‌دهد که حتی در صورتی که یک درصد از جرم ۱۹۹۸ KY۲۶ از یخ آب تشکیل شده باشد، این ذخایر در شرایط فعلی طی مدت‌زمانی بیش از ۲۰۰۰ سال به‌طور کامل از بین می‌روند. اما اگر خروج همین یخ دلیلی برای شتاب غیرعادی این جرم فضایی باشد، تمام ذخایر یخ مورد نیاز برای ایجاد چنین پدیده‌ای ممکن است تنها در ظرف ۶۲ سال مصرف شوند.

اما یک نکته کلیدی همچنان نامشخص باقی مانده است. دانشمندان نمی‌دانند این جرم فضایی از چه زمان در مدار کنونی خود قرار دارد. بنابراین نمی‌توان به‌طور قطع وجود یخ در آن را رد کرد. با این حال، نتایج تحقیق جدید هم‌چنان فرضیه دنباله‌دار تاریک بودن آن را ضعیف‌تر کرده است.

نقش فشار تابشی خورشید به‌عنوان توضیح ممکن برای شتاب سیارک

اگر خروج گاز از سطح ۱۹۹۸ KY۲۶ به‌عنوان عامل شتاب غیرعادی آن در نظر گرفته نشود، دانشمندان باید به دنبال دلایل دیگری باشند. یکی از گزینه‌های محتمل، فشار تابشی خورشید است. نور خورشید علاوه بر حمل انرژی، نیرویی بسیار کوچک نیز به اجرام فضایی وارد می‌کند. این نیرو در شرایط خاصی می‌تواند بر حرکت اجرام کوچک تأثیرگذار باشد و مسیر یا شتاب آن‌ها را تغییر دهد.

به دلیل اینکه ۱۹۹۸ KY۲۶ یک جرم نسبتاً کوچک با قطر حدود ۱۱ متر به شمار می‌آید، احتمال دارد فشار تابشی خورشید بر رفتار غیرعادی آن تأثیرگذار باشد.

مأموریت هایابوسا ۲ برای کشف راز سیارک مرموز

شاید پاسخ‌های قاطع به معمای ۱۹۹۸ KY۲۶ در سال‌های آتی به‌دست آید. فضاپیمای ژاپنی هایابوسا ۲ که تحت هدایت آژانس اکتشافات فضایی ژاپن قرار دارد، در مسیر ملاقات با این جرم فضایی است. براساس برنامه‌ریزی‌های صورت‌گرفته، این فضاپیما در ژوئیه ۲۰۳۱ به ۱۹۹۸ KY۲۶ خواهد رسید. بررسی مستقیم این جرم می‌تواند داده‌های باارزشی درباره ترکیب‌ها، ساختار و علت شتاب غیرعادی آن به دانشمندان ارائه دهد.

تا آن زمان، ۱۹۹۸ KY۲۶ به‌عنوان یکی از اجرام فضایی مرموزی باقی خواهد ماند که رفتار آن به سادگی با توجیهات رایج درباره سیارک‌ها و دنباله‌دارها سازگار نیست.

منبع: ScienceAlert

۲۲۷۳۲۳