چرا دیوارهای بتنی میان بزرگراه‌ها به نام «نیوجرسی» شناخته می‌شوند؟ / از یک ایده در نیوجرسی تا اقداماتی در سطح جهانی
بر اساس گزارش خبرآنلاین و به نقل از زومیت، زمانی که در بزرگراه‌ها رانندگی می‌کنید، ممکن است بارها از کنار دیوارهای بتنی کوتاه و بلند عبور کرده باشید که وظیفه‌ی جداکردن مسیر رفت‌وآمد را بر عهده دارند. با وجود ظاهر ساده‌ی این موانع، طراحی شکل و ضخامت آن‌ها نتیجه‌ی چندین دهه تحقیق در زمینه‌ی تصادف‌ها و بهبود مهندسی است.
نیوجرسی از کجا آمده است؟
سرگذشت این مانع بتنی به سال‌های ۱۹۵۰ میلادی برمی‌گردد. در سال ۱۹۵۵، اداره‌ی حمل‌ونقل ایالت نیوجرسی ایالات متحده، نخستین نمونه‌های این دیوارها به ارتفاع تقریبی ۴۶ سانتی‌متر را نصب کرد تا مانع از ورود خودروهای کنترل‌نشده به سمت مسیر مخالف شود.
به تدریج، مهندسان دریافتند که ارتفاع و طراحی اولیه‌ی این مانع در برخی از تصادف‌ها کارایی لازم را ندارد. بنابراین، آن‌ها شروع به اصلاح طراحی کردند و بر پایه‌ی تحلیل تصادفات واقعی، در سال ۱۹۵۹، ارتفاع دیوار را به حدود ۸۱ سانتی‌متر افزایش دادند.
وزارت حمل‌ونقل ایالت نیوجرسی در مستندات تاریخی خود تأیید کرده است که این مانع در سال ۱۹۵۹ به عنوان یک طراحی مهندسی‌شده برای تفکیک مسیرهای متضاد و کاهش تصادف‌های رو در رو مورد استفاده قرار گرفت. نام «Jersey Barrier» نیز از همین ایالت سرچشمه می‌گیرد.
راز طراحی خاص دیوار نیوجرسی چیست؟
اگر از نمای روبه‌رو به مقطع یک نیوجرسی استاندارد نظر کنید، متوجه خواهید شد که سطح دیواره آن کاملاً صاف نیست. قسمت پایینی دیوار در ابتدا دارای بخشی عمودی به ارتفاع حدود ۷٫۶ سانتی‌متر است، و سپس شیب‌دار شده با زاویه ۵۵ درجه، در نهایت زاویه‌ی بدنه به حدود ۸۴ درجه نسبت به سطح زمین می‌رسد.
این طراحی خاص در هنگام برخورد با خودرو اهمیت زیادی پیدا می‌کند. زمانی که یک خودرو با زاویه‌ی کم به مانع می‌خورد، لاستیک‌ها ابتدا با قسمت شیب‌دار این مانع تماس پیدا می‌کنند و کمی بالاتر می‌روند. این اتفاق سبب می‌شود که بخشی از انرژی ناشی از برخورد به بالابردن خودرو اختصاص یابد و در نتیجه، ممکن است خودرو بدون اینکه بدنه‌اش به شدت با بتن برخورد کند، به مسیر قبلی‌اش بازگردد.
طبق گفته‌های اداره‌ی فدرال بزرگراه‌های ایالات متحده (FHWA)، این مکانیزم می‌تواند در تصادف‌های کم‌سرعت آسیب به بدنه خودرو را کاهش دهد؛ اما افزایش سرعت و شدت برخورد ممکن است خطر آسیب به خودرو و سرنشینان را افزایش دهد.
آیا دیوار نیوجرسی می‌تواند باعث واژگونی خودرو شود؟
هرچند نیوجرسی همیشه نتایج مطلوبی ندارد. در برخوردهای شدید، ممکن است بالا رفتن لاستیک از قسمت شیب‌دار سبب بلند شدن بیش‌ازحد خودرو و افزایش احتمال واژگونی شود. این خطر به ویژه برای خودروهای کوچک در هنگام برخورد با سرعت بالا جدی‌تر است.
به منظور کاهش این مشکل، طرح اصلاح‌شده‌ای تحت عنوان F-shape توسعه یافته است. نقطه‌ی اصلی تمایز آن با نیوجرسی استاندارد در ارتفاعی است که شیب تغییر می‌کند؛ این نقطه در نیوجرسی حدود ۳۳ سانتی‌متر از سطح زمین قرار دارد، در حالی که در مدل F-shape به تقریباً ۲۵ سانتی‌متر کاهش یافته است.
این تغییر کوچک موجب می‌شود که خودرو هنگام برخورد کمتر بالا برود و احتمال واژگونی کاهش یابد. بر اساس ارزیابی‌های FHWA، دیوارهای بتنی کاملاً عمودی نیز خطر واژگونی کمتری دارند، اما از آنجا که خودرو به سمت شیب حرکت نمی‌کند، معمولاً آسیب بیشتری به بدنه وارد می‌شود.
آیا نیوجرسی‌های پلاستیکی نیز کارایی مشابهی دارند؟
موانع پلاستیکی به رنگ‌های قرمز، زرد یا سفید که معمولاً در نقاط تعمیر جاده‌ها مشاهده می‌شوند، لزوماً عملکردی مشابه با نیوجرسی‌های بتنی ندارند. این تجهیزات غالباً برای مشخص‌کردن مسیر و تفکیک ناحیه‌های عملیات عمرانی استفاده می‌شوند.
هرچند برخی از مدل‌های پلاستیکی آب‌پرکن با سازه‌های تقویتی ویژه‌ای طراحی و آزمایش شده‌اند که می‌توانند در برابر برخورد خودروها مقاومت کنند. بنابراین نمی‌توان به تمامی موانع پلاستیکی به چشم خطر نگاه کرد؛ عملکرد آن‌ها به نوع محصول، شیوه‌ی نصب و نتایج آزمون تصادفی که گذرانده‌اند بستگی دارد.
برای خودروهای سنگین مانند کامیون و اتوبوس، ممکن است نیاز به استفاده از موانع بلندتر و مقاوم‌تر باشد. یک مانع مناسب برای خودروهای سواری ممکن است نتواند از عبور یک کامیون سنگین جلوگیری کند.
در واقع، هدف اصلی نیوجرسی جلوگیری از عبور کامل خودرو نیست؛ بلکه هدف آن هدایت کنترل‌شده خودرو در صورت بروز برخورد و ممانعت از ورود آن به مسیر مخالف است. طراحی ویژه این دیوارهای بتنی نتیجه‌ی تلاش مهندسان برای ایجاد تعادل میان کاهش شدت برخورد و جلوگیری از واژگونی خودرو است.
5858