یک زندگی و دو آمار تورم
آمارهای تازه بانک مرکزی و مرکز آمار ایران دو تصویر متفاوت از تورم مهرماه ارائه می‌کنند. بااین‌حال، هر دو گزارش از ادامه افزایش شدید هزینه‌های زندگی حکایت دارند؛ به‌ویژه قیمت مواد غذایی که بسیار سریع‌تر از متوسط قیمت‌ها افزایش یافته و فشار سنگین‌تری بر خانوارهای کم‌درآمد وارد کرده است.
بانک مرکزی ایران روز سه‌شنبه ۱۹ آبان اعلام کرد تورم سالانه منتهی به مهر ۱۴۰۵ به ۷۱.۴ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه به ۸۳.۵ درصد رسیده است. این در حالی است که مرکز آمار ایران پیش‌تر تورم سالانه کل کشور را ۷۶.۸ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه را ۸۸.۷ درصد گزارش کرده بود.
بانک مرکزی و مرکز آمار ایران ارقام متفاوتی از تورم مهرماه منتشر کرده‌اند. دو نهاد علاوه بر تفاوت پوشش جغرافیایی، از سبدهای مصرفی و ضرایب اهمیت متفاوتی استفاده می‌کنند.
بااین‌حال، حتی در مقایسه آمار مناطق شهری نیز اختلاف پابرجاست: تورم سالانه شهری از نگاه مرکز آمار ۷۴.۱ درصد و از نگاه بانک مرکزی ۷۱.۴ درصد است. سهم دقیق عوامل روش‌شناختی در این اختلاف مشخص نیست.
بر اساس گزارش مرکز آمار، تورم ماهانه از ۴.۲ درصد در شهریور به ۴.۴ درصد در مهر افزایش یافت. بنابراین، کاهش جزئی تورم نقطه‌به‌نقطه به معنای ارزان‌شدن کالاها یا توقف افزایش قیمت‌ها نیست.
خوراکی‌ها؛ کانون اصلی فشار معیشتی
به گزارش مرکز آمار ایران، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات به ۱۱۳.۴ درصد رسید و برای نهمین ماه متوالی سه‌رقمی باقی ماند.
قیمت روغن‌ها و چربی‌ها نسبت به مهر سال گذشته ۲۵۵.۷ درصد و شیر، پنیر و تخم‌مرغ ۱۵۴.۶ درصد افزایش یافت. در میان اقلام منتخب، روغن جامد با رشد ۳۶۴.۹ درصدی و روغن مایع با ۳۳۷.۹ درصدی، بیشترین جهش قیمت را ثبت کردند.
افزایش قیمت‌ها به مواد غذایی محدود نبود. هزینه آموزش تنها در مهرماه ۲۳.۵ درصد، حمل‌ونقل ۱۰.۷ درصد و تفریح و فرهنگ ۹.۸ درصد افزایش یافت.
شکاف عمیق‌تر میان شهر و روستا
تورم نقطه‌به‌نقطه خانوارهای روستایی به ۱۰۷ درصد رسید، در حالی که این رقم برای شهرنشینان ۸۵.۵ درصد بود. تورم سالانه دهک دوم هزینه‌ای نیز با ۸۵.۸ درصد، از دهک دهم با ۷۴.۸ درصد بالاتر قرار گرفت.
کاهش ارزش ریال، کسری بودجه، رشد نقدینگی و فشار تحریم‌ها از عوامل ساختاری تورم ایران به شمار می‌روند. کارشناسان معتقدند که با توجه به تداوم فشارهای ارزی و تحریم‌های اقتصادی و بدون کاهش پایدار رشد نقدینگی و ثبات نرخ ارز، افت محسوس و ماندگار تورم دشوار خواهد بود.