طبق مصوبه جدید، سازندگان خودرو در اروپا از آزادی بیشتری برای عرضه خودروهای بنزینی و دیزلی پس از سال ۲۰۳۵ برخوردار خواهند بود. اما این مزیت بدون قید و شرط به آن‌ها اعطا نمی‌شود و تداوم فعالیتشان الزامی به رعایت مجموعه‌ای از مقررات بازنگری شده برای کنترل آلودگی محیط‌زیست دارد.

در این نظام جدید، خودروسازانی که به تولید خودروهای برقی می‌پردازند از حمایت‌های ویژه‌ای برخوردار می‌شوند. به کارگیری فولاد تولید شده در اروپا نیز می‌تواند امتیازاتی را برای سازندگان به همراه داشته باشد. از این رو، تصمیم نمایندگان اروپا نه تنها بر تبادل و فروش خودروهای درون‌سوز تأثیر گذاشته، بلکه شرکت‌ها را به تولید خودروهای برقی و استفاده از فولاد اروپایی تشویق می‌کند.

گام‌های نوین اروپا در خصوص ادامه‌ی فروش خودروهای درون‌سوز

اروپا در رویکرد خود نسبت به عرضه خودروهای درون‌سوز پس از سال ۲۰۳۵ تغییرات قابل توجهی ایجاد کرده است. طرح جدیدی که با پیشنهاد کمیته محیط‌زیست پارلمان اروپا مطرح شد، با ۴۸ رأی موافق، ۳۰ رأی مخالف و ۲ رأی ممتنع به تصویب رسید. این تصمیم نشان‌دهنده‌ آن است که هدف کلی کاهش انتشار دی‌اکسید کربن به کلی کنار گذاشته نشده، بلکه بخش‌هایی از محاسبات و راهکارهای دستیابی خودروسازان به استانداردهای آلایندگی دستخوش تغییر قرار گرفته است.

کمیسیون اروپا از دسامبر ۲۰۲۵ به بازنگری و تسهیل مقررات سخت‌گیرانه مربوط به آلایندگی پرداخته بود. ورود کمیته محیط‌زیست پارلمان به این عرصه، موجب شده است مفاد قوانین بیش از پیش تعدیل و اصلاحات لازم برای بهبود شرایط خودروسازان اروپایی حاصل شود.

قوانین قبلی خودروسازان را موظف می‌کرد تا میانگین انتشار دی‌اکسید کربن خودروهای تولیدی خود را تا سال ۲۰۳۵ به‌طور کامل و به میزان ۱۰۰ درصد کاهش دهند. کمیسیون اروپا در گام اول این هدف را به ۹۰ درصد کاهش داده و اکنون کمیته محیط‌زیست برای خودروهای سواری، نسبت الزامی کاهش را به ۸۷.۵ درصد تغییر داده است.

اهمیت فولاد کم‌کربن در ارزیابی آلایندگی

یکی از تغییرات کلیدی فراهم شدن امکان استفاده از فولاد کم‌کربن جهت کاهش بخشی از آلودگی محاسبه شده است. این اعتبار می‌تواند تا ۷.۵ درصد از میزان کل آلایندگی خودروسازان را کاهش دهد و به آن‌ها این امکان را می‌دهد که به جای کاهش مستقیم تمام آلایندگی و تغییر خط تولید به سمت خودروهای برقی، از این ابزار برای رعایت استانداردها بهره‌برداری کنند.

با این تمهید، خودروسازان عملاً می‌توانند به کاهش ۹۵ درصدی آلایندگی دست یابند، بدون اینکه نیازمند تبدیل تمامی تولیدات خود به مدل‌های برقی شوند. چنین تغییری فضای لازم برای تداوم تولید و فروش خودروهای بنزینی و دیزلی بعد از سال ۲۰۳۵ را فراهم می‌کند.

با این حال، اعتبار فولاد سبز با محدودیت‌هایی مواجه است: فولاد کم‌کربن تولید شده در اروپا حداکثر می‌تواند ۳ درصد از اهداف آلایندگی خودروهای سواری و ون‌ها را پوشش دهد. بنابراین این سازوکار به تنهایی نمی‌تواند به جای کاهش انتشار ناشی از تولید خودروها عمل کند، اما به سازندگان یک ابزار قانونی دیگر را ارائه می‌دهد.

تعمیم تعریف خودروهای پاک

در قانون جدید، مفهوم خودروهای بدون آلودگی نیز گسترش یافته است. از این پس، خودروهایی که فقط از سوخت‌های کم‌کربن و تجدیدپذیر بهره می‌برند، در کنار خودروهای تمام برقی، جزء دسته خودروهای پاک محسوب می‌شوند. البته این سوخت‌ها باید استانداردهای کیفی سختگیرانه‌ای را احراز نمایند.

ماسیمیلیانو سالینی، نماینده ایتالیایی حزب مردم اروپا از این رویکرد حمایت کرده و اظهار داشته که روند کربن‌زدایی نباید خودروسازان را مجبور به پیروی از یک الگوی واحد، که در واقع تولید خودروهای برقی است، کند. او بر این باور است که ارائه اعتبار برای فولاد سبز می‌تواند هم به پشتیبانی از صنایع اروپایی کمک کند و هم وابستگی آن‌ها به تأمین‌کنندگان خارجی را کاهش دهد.

مشوق‌های محاسباتی برای خودروهای برقی

قوانین جدید برای برخی از خودروهای برقی مشوق‌هایی定 به منظور تأثیرگذاری بر میانگین آلایندگی ناوگان هر خودروساز مقرر کرده‌اند. خودروهای برقی با طول کمتر از ۴.۲ متر در محاسبات ناوگان معادل ۱.۴ خودرو به حساب می‌آیند؛ بدین ترتیب، سهم آن‌ها در این محاسبه بیشتر از یک خودرو خواهد بود. همچنین، خودروهای برقی تولید شده در اتحادیه اروپا در صورتی که معیارهای مصرف انرژی را رعایت نمایند، ضریب ۱.۲ خواهند داشت.

برای ون‌های برقی نیز ضرایب جداگانه‌ای پیش‌بینی شده است. از زمان اجرای قوانین جدید تا پایان سال ۲۰۳۴، هر ون برقی با ضریب ۱.۲ در محاسبات آلایندگی ناوگان محاسبه خواهد شد و از سال ۲۰۳۵ این ضریب به ۱.۴ افزایش خواهد یافت.

کاهش سخت‌گیری‌ها در مورد ون‌ها

کمیته محیط‌زیست برای خودروهای تجاری سبک، شامل ون‌ها، تسهیلات جدیدی فراهم کرده است. طبق قانون قبلی، هدف کاهش آلایندگی دی‌اکسید کربن ون‌های جدید تا سال ۲۰۳۰ به میزان ۵۰ درصد بود؛ کمیسیون اروپا پیشنهاد داده بود که این هدف به ۴۰ درصد کاهش یابد، اما کمیته محیط‌زیست هدف نهایی را ۳۵ درصد تعیین کرده است.

برای سال ۲۰۳۵، هدف کاهش آلایندگی ون‌ها از ۱۰۰ درصد به ۸۰ درصد کاهش یافته است. بعلاوه، ون‌ها امکان استفاده از اعتبار ۷.۵ درصدی فولاد کم‌کربن را خواهند داشت. در کل، تغییرات جدید با کاهش سطح الزام‌ها و ایجاد روش‌های جایگزین برای محاسبه آلایندگی، انعطاف‌پذیری بیشتری را برای خودروسازان فراهم می‌آورد؛ اگرچه هدف‌گذاری کاهش آلایندگی دی‌اکسید کربن به‌طور کامل کنار گذاشته نشده است.