اکونومیست: ترامپ ضرب‌الاجل‌های جدیدی برای ویتکاف و کوشنر در مورد جنگ اوکراین تعیین کرده است؛ شکست در انتخابات میان‌دوره‌ای، به مذاکرات ابعاد تازه‌ای بخشیده است/ به دیپلمات‌های اوکراینی توصیه شده که با ذهنی باز به مذاکرات وارد شوند/ هدف، رسیدن به نوعی آتش‌بس مشابه توافقی است که با واسطه‌گری همسر ترامپ حاصل شد؛ روس‌ها تمایل دارند از تلاش‌های ملانیا حمایت کنند، زیرا این امر برای حفظ
اکونومیست گزارش کرده است که این اولین بار نیست که دونالد ترامپ به دستیابی به یک «توافق بزرگ و زیبا» برای خاتمه یک جنگ اشاره می‌کند. او درباره تهاجم روسیه به اوکراین نیز حداقل سه بار نظرات مشابهی ابراز کرده است. با این حال، جدیدترین اظهارات او که تنها چند روز قبل از شروع نخستین دور مذاکرات سه‌جانبه بین روسیه، اوکراین و آمریکا از فوریه به بعد مطرح شد، زنگ خطر را در کی‌یف و برخی مناطق اروپا به صدا درآورده است. این مذاکرات قرار است در تاریخ ۱۰ نوامبر در ابوظبی آغاز گردد.
به نقل از انتخاب، در این رابطه آمده است: کمتر کسی بر این باور است که فرصتی برای دیپلماسی جدی فراهم شده است. با این وجود، منابع مطلع در آمریکا و اوکراین اعلام کرده‌اند که شکست ترامپ در انتخابات میان‌دوره‌ای، به روند مذاکرات نیروی تازه‌ای بخشیده است.
به قدرت رسیدن اکثریت دموکرات‌ها در هر دو مجلس کنگره در ژانویه، برای مذاکره‌کنندگان اصلی ترامپ، یعنی استیو ویتکاف و جرد کوشنر، ضرب‌الاجلی جدی ایجاد می‌کند. این دو ممکن است به‌زودی با بررسی‌هایی پیرامون اتهام تعارض منافع مواجه شوند.
مذاکره‌کنندگان اوکراینی در محافل خصوصی نسبت به دستیابی به توافقی معنادار شک دارند، اما به آنها دستور داده شده است که با ذهنی باز به مذاکرات وارد شوند؛ حتی اگر هدف نهایی تنها جلوگیری از ناراحتی ترامپ باشد.
افرادی که در جریان مذاکرات دو روزه قرار دارند، می‌گویند که روسیه نشانه‌هایی از انعطاف‌پذیری غیرمعمول نشان داده است؛ حتی در زمینه پایان دادن به درگیری‌ها در امتداد خطوط مقدم کنونی.
این انعطاف‌پذیری تنها پس از آن نمایان شد که مذاکره‌کنندگان آمریکایی پیشنهاد کردند دامنه مذاکرات گسترش یابد و موضوعات مرتبط با امنیت اروپا در آن لحاظ شود.
منتقدان بر این باورند که این اقدام مسیر را برای ارائه مطالبات جدید روسیه هموار کرده است؛ مطالباتی که به‌هیچ‌وجه قابل تحقق نیستند و به مسکو اجازه می‌دهند در حالی که به مذاکره برای صلح تظاهر می‌کند، جنگ را ادامه دهد.
مقام‌های آمریکایی تأکید می‌کنند که این پیشنهادات با حمایت شرکای اروپایی و ناتو همراه است.
مذاکرات روسیه و اوکراین در ابوظبی به کدام موضوعات رسیدگی خواهد کرد؟
اوکراین معتقد است ولادیمیر پوتین پیش از پایان کارزار زمستانی روسیه، آماده امضای یک توافق صلح جامع نیست.
یک مقام ارشد اوکراینی بیان می‌کند: «شاید این برنامه جایگزین آنها باشد، در حالی که برنامه اصلی خود را دنبال می‌کنند.»
با این حال، یکی از نتایج محتمل مذاکرات می‌تواند شامل تبادل‌های محدود و مرحله‌ای اسرا و همچنین آتش‌بس‌های محلی در نواحی کم‌اهمیت راهبردی باشد؛ مناطقی چون خرسون و سومی.
مدل مورد نظر در این زمینه، آتش‌بسی است که به تازگی برای تخلیه ساکنان شهر اولشکی در منطقه خرسون اوکراین برقرار شده است. این توافق به کمک ملانیا ترامپ، بانوی اول آمریکا، میانجی‌گری شده بود.
یک مقام دیگر اوکراینی می‌گوید: «به نظر می‌رسد روس‌ها تمایل دارند از تلاش‌های ملانیا ترامپ حمایت کنند. این مسئله برای حفظ رابطه آنها با آقای ترامپ سودمند است.»
آمریکایی‌ها تا کنون چندین پیشنهاد بحث‌برانگیز به روسیه ارائه کرده‌اند تا پوتین را به توافق تشویق کنند.
یکی از این پیشنهادات، بازگرداندن روسیه به بازارهای انرژی اروپا است؛ اقدامی که با قوانین جدید اتحادیه اروپا مغایر است.
اوکراین و شرکای اروپایی‌اش با این پیشنهاد مخالفت کرده‌اند.
یک مقام اوکراینی اظهار می‌کند: «تا زمانی که جنگ ادامه دارد، به هیچ‌وجه با چنین چیزی موافقت نخواهیم کرد.»
به گفته افراد درگیر در مذاکرات، یک ایده دیگر نیز مطرح شده که می‌توان آن را نوعی دستکاری در نقشه جغرافیایی توصیف کرد: تغییر مرزهای اداری اوکراین به‌گونه‌ای که روسیه بتواند ادعای کنترل کامل بر مناطق لوهانسک و دونتسک را مطرح کند؛ مناطقی که درصدد تصرف آنهاست، بدون آنکه اوکراین متحمل واگذاری شهرهای تحت کنترلش شود.
تضمین‌های امنیتی؛ سخت‌ترین موانع برای توافق
همچون گذشته، مورد دشوارترین، تضمین‌های امنیتی است؛ موضوعی که اوکراین می‌گوید بدون حل‌وفصل آن قادر به توقف جنگ نخواهد بود.
در حال حاضر، هیچ سازش روشنی وجود ندارد که به روسیه اجازه دهد پیروزی خود را اعلام کند و در عین حال، اوکراین بتواند حاکمیت کامل خود را برای باقی‌مانده سرزمینش حفظ کند.
مذاکره‌کنندگان آمریکایی معتقدند پوتین ممکن است با اعطای تضمین‌هایی مشابه ماده ۴ یا ماده ۵ پیمان ناتو از سوی آمریکا موافقت کند؛ به این معنا که واشنگتن در صورت تهدید اوکراین، متعهد به رایزنی با این کشور شود یا در صورت حمله به آن، از اوکراین دفاع کند.
اما اوکراینی‌ها نسبت به توانایی ترامپ در ارائه چنین تضمین‌هایی تردید دارند.
از سوی دیگر، روسیه نیز هیچ نشانه‌ای از پذیرش استقرار یک نیروی چندملیتی برای تأمین امنیت در اوکراین از خود بروز نداده است.
مسکو همچنین بر درخواست‌های خود مبنی بر این که اوکراین باید بی‌طرفی خود را اعلام کند و اندازه ارتش خود را کاهش دهد، پافشاری کرده است.
مقام‌های اوکراینی و اروپایی نگرانند که پیشنهاد آمریکا برای گنجاندن مذاکرات درباره ترتیبات امنیتی اروپا، ابزارهای جدیدی در اختیار روسیه قرار دهد تا پذیرش آتش‌بس را به تأخیر بیندازد.
آنها اعتقاد دارند آتش‌بس باید قبل از هر گونه گفت‌وگو درباره آینده امنیتی اروپا برقرار شود.
اما آمریکایی‌ها با این دیدگاه هم‌نظر نیستند و به نظر می‌رسد موضعی مشابه آنچه که پوتین از آستانه آغاز تهاجم در سال ۲۰۲۲ بر آن اصرار داشته، اتخاذ کرده‌اند: اینکه جنگ اوکراین بدون مذاکره درباره ترتیبات امنیتی آینده اروپا نمی‌تواند پایان یابد.
یک منبع نزدیک به کاخ سفید اعلام کرده است که الگوی این معماری امنیتی جدید می‌تواند نسخه‌ای بازطراحی شده از شورای ناتو ـ روسیه باشد.
این منبع اضافه کرد که تلاش برای تصور آنچه پس از جنگ رخ خواهد داد، اشتباه نیست: «هیچ‌کس نتوانسته این نزاع را حل کند، در حالی که همه به آمریکا می‌گویند چگونه باید این کار را انجام دهند.»
یک مقام آمریکایی نیز در نشست توجیهی پیش از مذاکرات یادآور شد که هرگونه ترتیبات جدید، حاکمیت ملی کشورهای مربوطه را محترم خواهد شمرد و ناتو هنوز هم «نقش محوری در دفاع جمعی اروپا» ایفا خواهد کرد.
با این وجود، دشوار است تصور کنیم که تنها اصلاح ساختار شورای ناتو بتواند به رضایت پوتین منجر شود؛ پوتینی که تمایل خود را برای سلطه روسیه بر اروپای شرقی به شیوه‌ای مشابه دوران اتحاد جماهیر شوروی بارها نمایان کرده است.
اختلافات بر سر هزینه‌های مالی بازسازی اوکراین
موضوع مالی نیز یکی دیگر از حوزه‌های مناقشه است.
موضع اوکراین این است که اگر قرار باشد خطر خلع سلاح نیروهای خود و ادغام مجدد روسیه در اقتصاد جهانی را بپذیرد، به کمک‌های امنیتی و مالی چشمگیری برای دست‌کم یک دهه نیاز خواهد داشت.
این کمک‌ها باید شامل هزینه‌های خسارت‌های جنگی، حمایت از کهنه‌سربازان و خانواده‌های آنان و همچنین حفظ یک ارتش توانا با حداقل ۸۰۰ هزار نیروی نظامی پوشش دهد.
آمریکایی‌ها بر این باورند که تأمین چنین هزینه‌هایی برای حامیان اوکراین بیش از حد زیاد است و تأکید می‌کنند که تضمین‌های امنیتی پیشنهادی آنها باید کافی باشد.
همچنین هنوز مشخص نیست که آیا اروپایی‌ها بعد از پایان جنگ توان تأمین این سطح هزینه‌های نظامی برای اوکراین را دارند یا خیر.
روابط سرد میان ترامپ و ولودیمیر زلنسکی نیز احتمالاً راه‌حلی برای این اختلافات پیش نخواهد آورد.
زمستانی سخت در انتظار اوکراین
با وجود فعالیت‌های دیپلماتیک اخیر، ارزیابی عمده در اوکراین همچنان این است که وضعیت پیش از بهتر شدن، بدتر خواهد شد.
اوکراین به فصل زمستان وارد می‌شود در حالی که زیرساخت‌های آن از زمان آغاز جنگ تا کنون در بدترین وضعیت قرار دارند.
این کشور تقریباً ذخایر موشک‌های پاتریوت خود را که برای رهگیری و انهدام موشک‌های بالستیک به کار می‌روند، به پایان رسانده است.
توافق با آمریکا برای تأمین موشک‌های جدید نیز تاکنون منجر به تحویل محموله‌های جدید نشده است.
در مقابل، روسیه همچنان حدود ۷۰۰ موشک از این نوع را در اختیار دارد، ماهانه ۱۱۰ موشک دیگر تولید می‌کند و در میانه‌ی کارزاری است که هدف آن غیرقابل سکونت کردن شهرهای اوکراین، به‌خصوص کی‌یف، است.
روسیه در حال تخریب پل‌ها، سیستم‌های آبرسانی و شبکه‌های برق اوکراین است و ذخایر و قطعات یدکی نیز در حال کاهش است.
در چنین وضعیتی، بعید به نظر می‌رسد که پوتین در حال حاضر جنگ را متوقف کند.
آن مقام ارشد اوکراینی می‌گوید: «دوستان آمریکایی ما به دنبال یک پیشرفت در مذاکرات هستند، اما وقتی می‌بینیم روس‌ها با زیرساخت‌های ما چه می‌کنند، باور اینکه چنین پیشرفتی در پیش باشد، دشوار است.»