هوای پاک‌تر، مرگ‌ومیر کمتر؛ کاهش آلودگی هوا می‌تواند سالانه جان ۹٫۴ میلیون نفر را در جهان نجات دهد

به نقل از یورونیوز، کاهش غلظت ذرات معلق ریز در هوا تا سطح توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت می‌تواند سالانه جان بیش از ۹ میلیون نفر را نجات دهد. گزارش تازه‌ای که ۱۰ نوامبر منتشر شد، نشان می‌دهد رعایت این استانداردها فقط از مرگ‌ومیر زودرس جلوگیری نمی‌کند؛ بلکه می‌تواند شمار زیادی از بیماری‌های قلبی و ریوی را نیز کاهش دهد. انتشار این گزارش هم‌زمان با نشست COP31 در ترکیه صورت گرفت؛ جایی که رهبران جهان درباره پیامدهای تغییرات اقلیمی بر سلامت انسان گفت‌وگو می‌کنند.

پژوهشگران دانشگاه کمبریج در بریتانیا برآورد کرده‌اند که رساندن میزان ذرات معلق ریز با قطر کمتر از ۲٫۵ میکرومتر (PM2.5) به سطح توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت، می‌تواند از ۹٫۴ میلیون مرگ در یک سال جلوگیری کند. کاهش غلظت دی‌اکسید نیتروژن (NO2) نیز می‌تواند از وقوع یا دست‌کم از به‌تعویق‌انداختن حدود ۱٫۱ میلیون مرگ جلوگیری کند.

آلودگی هوای بیرون یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای محیط‌زیستی برای سلامت انسان در سراسر جهان به شمار می‌رود. این آلودگی با طیف گسترده‌ای از بیماری‌ها، از مشکلات قلبی و ریوی تا زوال عقل، ارتباط دارد.

سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۱ دستورالعمل‌های کیفیت هوا را به‌روزرسانی کرد و حد مجاز توصیه‌شده سالانه برای چند آلاینده را کاهش داد. بر اساس این دستورالعمل‌ها، سقف غلظت سالانه ذرات معلق ریز از ۱۰ به ۵ میکروگرم در هر مترمکعب رسید. این سازمان همچنین حد توصیه‌شده دی‌اکسید نیتروژن را از ۴۰ به ۱۰ میکروگرم در هر مترمکعب کاهش داد.

بااین‌حال، بسیاری از کشورها، به‌ویژه کشورهای با درآمد کم و متوسط، هنوز فاصله زیادی با این اهداف دارند. میانگین غلظت سالانه ذرات معلق ریز در ۱۳۶ کشور بررسی‌شده در این مطالعه، ۳۰٫۴۴ میکروگرم در هر مترمکعب بود؛ رقمی که بیش از ۶ برابر حد توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت است.

پژوهشگران می‌گویند بیشترین منفعت کاهش این دو آلاینده نصیب کشورهای با درآمد کم و متوسط می‌شود؛ کشورهایی که در حال حاضر بار سنگین‌تری از آلودگی هوا را تحمل می‌کنند. در این کشورها، گسترش شهرنشینی، توسعه اقتصادی و افزایش استفاده از خودروها و دیگر وسایل نقلیه موتوری معمولا با افت کیفیت هوا همراه بوده است.

حَنین خُریس، یکی از نویسندگان مسئول این پژوهش در دانشگاه کمبریج، می‌گوید رسیدن به استانداردهای کیفیت هوای سازمان جهانی بهداشت کار ساده‌ای نخواهد بود؛ اما کشورهای با درآمد کم و متوسط فرصت مهمی دارند تا هم‌زمان با رشد جمعیت و گسترش شهرهایشان، آینده‌ای سالم‌تر بسازند.

کاهش آلودگی هوا فقط به پیشگیری از مرگ زودرس محدود نمی‌شود. این اقدام می‌تواند شمار مبتلایان به بیماری‌های قلبی و ریوی، ازجمله بیماری عروق کرونر قلب، سکته مغزی، آسم، بیماری انسدادی مزمن ریه و زوال عقل را نیز کاهش دهد.

بر اساس یافته‌های مطالعه، اگر غلظت ذرات معلق ریز به سطح توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت برسد، هر سال می‌توان از بروز حدود ۲٫۸ میلیون مورد بیماری انسدادی مزمن ریه و ۱٫۱ میلیون مورد زوال عقل جلوگیری کرد. همچنین شمار موارد بیماری عروق کرونر قلب ۷٫۳ میلیون و موارد سکته مغزی ۲٫۳ میلیون کاهش می‌یابد.

از آنجا که حمله‌های قلبی و سکته مغزی بخش عمده مرگ‌های قابل‌پیشگیری ناشی از آلودگی هوا را تشکیل می‌دهند، پژوهشگران بر اهمیت مقابله با آلودگی برای کاهش بار بیماری‌های قلبی‌عروقی تأکید کرده‌اند.

پیامدهای مثبت کاهش آلودگی هوا به حوزه سلامت محدود نمی‌شود و می‌تواند دستاوردهای اقتصادی چشمگیری نیز به همراه داشته باشد. برآورد پژوهشگران نشان می‌دهد رعایت توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت می‌تواند از طریق کاهش خطر مرگ‌ومیر، سالانه ۸٫۴ تریلیون دلار بین‌المللی (Int$) منفعت برای رفاه اجتماعی ایجاد کند. دلار بین‌المللی واحدی است که تفاوت قدرت خرید میان کشورها را در نظر می‌گیرد.

این رقم با ۱۰٫۷ درصد از مجموع تولید ناخالص داخلی ۱۳۶ کشور بررسی‌شده برابری می‌کند. به‌بیان دیگر، کاهش آلودگی هوا می‌تواند منافعی اقتصادی در مقیاسی بزرگ ایجاد کند که فقط به هزینه‌های مستقیم درمان محدود نیست.

هوای پاک‌تر همچنین هزینه‌های درمان را کاهش می‌دهد و با حفظ سلامت نیروی کار، از افت بهره‌وری شغلی جلوگیری می‌کند. بر اساس برآورد مطالعه، رعایت دستورالعمل‌های سازمان جهانی بهداشت می‌تواند سالانه هزینه‌های مستقیم درمان بیماری عروق کرونر قلب را ۱۱٫۸ میلیارد دلار بین‌المللی، سکته مغزی را ۵٫۹ میلیارد دلار و زوال عقل را ۸٫۶ میلیارد دلار کاهش دهد.

پژوهشگران علاوه‌بر این، از حفظ ده‌ها میلیارد دلار در بهره‌وری نیروی کار سخن می‌گویند. بنابراین، کاهش آلودگی هوا هم‌زمان می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد، فشار بر نظام سلامت را کمتر کند و از زیان‌های اقتصادی ناشی از بیماری و مرگ زودرس بکاهد.