گام تازه دانشمندان برای ترمیم قلب آسیب‌دیده با فناوری mRNA
به گزارش دانشگاه کمبریج، دانشمندان روش آزمایشی جدیدی برای ترمیم بافت آسیب‌دیده قلب پس از حمله قلبی توسعه داده‌اند که در مطالعات حیوانی نتایج امیدوارکننده‌ای داشته است.
یکی از مشکلات مهم در درمان بیماری‌های قلبی این است که سلول‌های عضله قلب در بزرگسالان توانایی محدودی برای بازسازی و جایگزینی سلول‌های ازدست‌رفته دارند. پس از حمله قلبی، بخشی از این سلول‌ها از بین می‌روند و بافت آسیب‌دیده ممکن است با بافت اسکار یا جوشگاه جایگزین شود. این وضعیت می‌تواند قدرت پمپاژ قلب را کاهش دهد و به نارسایی قلبی منجر شود.
پژوهشگران برای مقابله با این مشکل از فناوری mRNA استفاده کردند. در این روش، مولکول‌های پیام‌رسان ژنتیکی به‌طور موقت دو پروتئین به نام‌های Myc و Cyclin T1 را در سلول‌های قلب فعال می‌کنند. این دو پروتئین در تنظیم فعالیت سلولی و تقسیم سلول‌ها نقش دارند.
هدف از این روش، تحریک سلول‌های عضله قلب برای ورود دوباره به چرخه تقسیم سلولی و کمک به جایگزینی سلول‌های آسیب‌دیده است.
در آزمایش انجام‌شده، پژوهشگران پس از ایجاد آسیب ناشی از حمله قلبی در موش‌ها، درمان مبتنی بر mRNA را مستقیماً به قلب آنها تزریق کردند. سپس عملکرد قلب با استفاده از روش اکوکاردیوگرافی بررسی شد.
نتایج نشان داد میزان خون پمپاژشده در هر ضربان قلب موش‌های دریافت‌کننده درمان، حدود ۱۰ درصد بیشتر از موش‌هایی بود که درمان ساختگی دریافت کرده بودند. بررسی‌های بعدی نیز نشان داد بهبود عملکرد قلب تا ۱۲ هفته پس از درمان قابل مشاهده بوده است.
یکی از ویژگی‌های این روش، موقتی بودن فعالیت mRNA است. این مولکول‌ها برای مدت محدودی پروتئین‌های مورد نظر را فعال می‌کنند و به همین دلیل قرار نیست تغییر دائمی در سلول‌های قلب ایجاد شود.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تحریک طولانی‌مدت تقسیم سلولی می‌تواند خطر رشد کنترل‌نشده سلول‌ها را افزایش دهد. در این مطالعه، پژوهشگران در موش‌های تحت درمان عارضه نامطلوبی مشاهده نکردند، اما بررسی ایمنی روش در مطالعات گسترده‌تر همچنان ضروری است.
دانشمندان تأکید می‌کنند که این یافته‌ها هنوز در مرحله آزمایش‌های حیوانی قرار دارند و نمی‌توان آنها را به‌عنوان یک درمان آماده برای بیماران قلبی معرفی کرد. پیش از استفاده از این روش در انسان، انجام مطالعات بیشتر و بررسی دقیق ایمنی و اثربخشی آن ضروری است.
این پژوهش با همکاری دانشگاه کمبریج و مؤسسات پژوهشی همکار انجام شده و نتایج آن در ۹ نوامبر ۲۰۲۶ در نشریه علمی Nature Cardiovascular Research منتشر شده است.
منبع: دانشگاه کمبریج و نشریه Nature Cardiovascular Research