نامه عراقچی به گوترش و گروسی: علیه اعلامیه نفرت‌انگیز آمریکا اعتراض کنید
طبق گزارشی از خبرگزاری مهر، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در نامه‌ای به «آنتونیو گوترش» دبیرکل سازمان ملل، «سانیتا پاولوتا-دسلاندس» رئیس شورای امنیت و «رافائل گروسی» مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره «بیانیه‌ای نفرت‌انگیز و دل‌خراش از سوی وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا که پاداشی به مبلغ ۲۰ میلیون دلار را برای اطلاعاتی در ارتباط با برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران اعلام کرده»، اظهار داشت: «جمهوری اسلامی ایران از دبیرکل سازمان ملل، شورای امنیت و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تقاضا دارد که این بیانیه نفرت‌انگیز را به‌وضوح و بدون هیچ‌گونه تردیدی محکوم نمایند.»
عراقچی به‌صراحت اشاره کرد: «همچنین از دبیرکل و شورای امنیت تقاضا می‌شود که فوراً توجه جامعه جهانی را به عواقب جدی این بیانیه آمریکا در راستای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی جلب کنند و در چارچوب مسئولیت‌های خود بر اساس منشور ملل متحد، به تهدیداتی که این اقدام آمریکا متوجه ایمنی و امنیت تأسیسات هسته‌ای، تجهیزات و کارکنان مرتبط با آنها می‌سازد، رسیدگی کرده و ایالات متحده را نسبت به اقدامات غیرقانونی مداومش مسئول بدانند.»
متن کامل نامه عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران به دبیرکل سازمان ملل، رئیس شورای امنیت و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در خصوص این بیانیه نفرت‌انگیز و تأسف‌بار ایالات متحده آمریکا که درباره پاداش ۲۰ میلیون دلاری برای اطلاعات مرتبط با برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران صادر شده، در تاریخ ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۹ آبان ۱۴۰۵) به شرح زیر است:
«بسم الله الرحمن الرحیم
عالیجناب،
می‌خواهم توجه شما را به اقدام اخیر دولت ایالات متحده آمریکا که به‌شدت مایه تأسف است، جلب کنم. آنها به‌منظور دریافت اطلاعات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران، شامل اطلاعات در مورد افراد مرتبط با این برنامه، اعضای جامعه علمی، تأسیسات و تجهیزات این حوزه، پیشنهاد پاداشی بالغ‌بر ۲۰ میلیون دلار را ارائه داده‌اند، بعلاوه این امکان را برای جابه‌جایی و انتقال به سایر نقاط فراهم کرده‌اند.
این بیانیه، که به‌وسیله برنامه‌ای با عنوان «پاداش برای عدالت» از سوی وزارت امور خارجه آمریکا در تاریخ‌های ۶ و ۷ نوامبر ۲۰۲۶ به‌صورت عمومی منتشر و توسط فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) مجدداً بازنشر شده، نگرانی‌های جدی در مورد پیامدهای آن بر امنیت و اعتبار برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز یکی از کشورهای عضو معاهده منع گسترش تسلیحات هسته‌ای (NPT) ایجاد می‌کند.
جمهوری اسلامی ایران به‌طور قاطع این عمل ناگوار و خطرناک را محکوم کرده و خصوصاً نگران‌کننده می‌داند چرا که به‌صراحت به جمع‌آوری مخفیانه اطلاعات و جاسوسی در مورد تأسیسات و مواد هسته‌ای، تجهیزات فنی، و دانشمندان و متخصصان این حوزه تشویق می‌کند. چنین روی‌کردی به‌عنوان خطرآفرین برای دانشمندان هسته‌ای و کارکنان فنی عمل خواهد کرد و همچنین باب نگرانی‌های جدی در خصوص ایمنی تأسیسات هسته‌ای و امنیت افرادی که در فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز مشارکت دارند، می‌گشاید.
حق کشورها برای توسعه تحقیق، تولید و بهره‌برداری از انرژی هسته‌ای به‌منظور مقاصد صلح‌آمیز، به‌گونه‌ای که در ماده چهارم معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) به‌وضوح بیان شده، حقی است که باید بدون تبعیض رعایت شود. هیچ دولتی نباید از طریق اقدامات قهری، مداخلات پنهانی یا اقداماتی که می‌تواند به ایمنی تأسیسات هسته‌ای و جامعه علمی کشور دیگری آسیب برساند، درصدد تضعیف فعالیت‌های قانونی هسته‌ای صلح‌آمیز آن کشور برآید.
درخواست علنی برای دریافت اطلاعات محرمانه در مورد تأسیسات هسته‌ای، تجهیزات و کارکنان مرتبط با یک کشور مستقل، به‌ویژه در شرایطی که این تأسیسات تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارند، زمانی که اعتبار، تمامیت و قابلیت اتکای نظام نظارتی آژانس را به چالش می‌کشد، مسئله‌ای جدی است.
یکی از پیامدهای فوری این اقدام نگران‌کننده آمریكا این است كه نمی‌توان انتظار داشت كه اجرای عادی تعهدات پادمانی در شرایطی كه تأسیسات، کارکنان و اطلاعات حساس نظام پادمان تحت تهدیدهایی چون ترور، خرابکاری و تهاجم قرار دارند، به‌درستی انجام پذیرد. تأسیسات هسته‌ای که تحت رژیم پادمان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارند، از شمول حقوق بین‌الملل خارج نیستند و قرارگیری آنها تحت پادمان به‌هیچ‌وجه از حقوق حاکمیتی کشور مربوطه کاسته نمی‌شود. دادن درخواست اطلاعات در مورد تأسیسات زیر پادمان، ساختارها و مشخصات فنی، تجهیزات، عملیات و کارکنان مرتبط، این خطر را در پی دارد که اطلاعات مربوط به پادمان‌ها برای مقاصد کاملاً ناهمسو با مأموریت راستی‌آزمایی آژانس مورد سوءاستفاده قرار گیرد. ضروری است نظام پادمان‌های آژانس در این مورد خاص به ابزاری برای فعالیت‌های اطلاعاتی و جاسوسی ایالات متحده تبدیل نشود و اعتبار و کارآمدی آن حفظ گردد.
گنجاندن صریح نام دانشمندان هسته‌ای و کارکنان فنی در فهرست افراد مشمول این بیانیه شرم‌آور که به‌دست ایالات متحده تهیه شده، به‌شدت نگران‌کننده است. دانشمندان و متخصصان فعال در حوزه هسته‌ای صلح‌آمیز باید امکان انجام وظایف خود را بدون ترس از ارعاب، تهدید، اجبار یا خطر ناشی از فعالیت‌هایی که جان و امنیت آنها را مورد تهدید قرار می‌دهد، داشته باشند. جامعه جهانی مسئولیت مشترکی در راستای ارتقای ایمنی و امنیت تأسیسات هسته‌ای و کارکنان آنها و نیز جلوگیری از اقداماتی که ممکن است خطراتی جدی نظیر خرابکاری یا حوادث عامدانه با پیامدهای وخیم پرتوی و انسانی به جود آورد، دارد.
با توجه به مطالب فوق، جمهوری اسلامی ایران از دبیرکل سازمان ملل، شورای امنیت و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درخواست می‌کند که این بیانیه نفرت‌انگیز را به‌صراحت و بدون هیچ شک و تردیدی محکوم نمایند. همچنین از دبیرکل و شورای امنیت خواسته می‌شود:
۱. به‌سرعت توجه جامعه جهانی را به عواقب جدی بیانیه آمریکا برای حفظ صلح و امنیت جهانی جلب نمایند؛
۲. در چارچوب مسئولیت‌های خود بر اساس منشور ملل متحد، به تهدیداتی که اقدامات آمریکا متوجه ایمنی و امنیت تأسیسات هسته‌ای، تجهیزات و کارکنان مرتبط با آنها می‌سازد، رسیدگی کرده و ایالات متحده را در قبال اقدامات غیرقانونی مکرر خود مسئول نمایند.
علاوه بر این، به‌طور خاص از مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواسته می‌شود که:
۱. بر لزوم حفظ محرمانگی، بی‌طرفی و استقلال نهادی در فعالیت‌های پادمانی آژانس تأکید ورزد و آن را به‌وضوح دوباره یادآوری نماید؛
۲. در چارچوب اختیارات و مأموریت قانونی آژانس، هر تدبیری را اتخاذ کند تا اطمینان حاصل شود که اطلاعات و داده‌های مرتبط با پادمان‌ها که در حین فعالیت‌های آژانس گردآوری می‌شوند، به هیچ عنوان افشا نشوند و برای مقاصد متضادی با مأموریت آژانس سوءاستفاده یا بهره‌برداری نگردند. در این زمینه، باید به‌طور ویژه بر حفظ ایمنی و امنیت دانشمندان هسته‌ای و کارکنان مربوطه تأکید شود؛
۳. این موضوع را به اطلاع شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسانده و تدابیر لازم را برای رسیدگی به پیامدهای آن بررسی نماید.
بسیار خوب خواهد بود اگر اجازه فرمایید این نامه به‌عنوان سند رسمی شورای امنیت و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی توزیع گردد.»