در ماه‌های اخیر، بازار خودرو ایران شاهد افزایش بی‌سابقه‌ای در قیمت‌ها بوده است. این رشد قیمتی فراتر از سطح عمومی تورم بوده و نگرانی‌های عمیقی را در میان مصرف‌کنندگان ایجاد کرده است. عواملی نظیر کاهش تولید و مشکلات در واردات، به این وضعیت دامن زده‌اند. برآوردها حکایت از این دارند که این روند صعودی همچنان ادامه خواهد داشت.
تورم بی‌سابقه: قیمت خودرو ۲.۵ برابر شده است
طبق آخرین اطلاعات منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، شاخص قیمت خودرو در مهرماه ۱۴۰۵ در مقایسه با سال گذشته حدود ۲.۵ برابر شده است. در این ماه، تورم ماهانه خودرو به ۱۴.۵ درصد رسید که بیش از سه برابر تورم ماهانه عمومی با رقم ۴.۳ درصد است. نرخ تورم نقطه‌ای خودرو نیز به یک عدد نگران‌کننده ۱۴۹.۱ درصد رسیده، در حالی‌که این رقم برای تورم نقطه‌ای عمومی ۸۵.۵ درصد و برای موارد غیر از اجاره مسکن ۱۱۰.۱ درصد بوده است.
| شاخص تورم در مهر ۱۴۰۵ | خودرو | تورم عمومی | بدون اجاره |
|---|---|---|---|
| ماهانه | ۱۴.۵ درصد | ۴.۳ درصد | ۴.۶ درصد |
| نقطه‌ای | ۱۴۹.۱ درصد | ۸۵.۵ درصد | ۱۱۰.۱ درصد |
| ۱۲ ماهه | ۹۷.۷ درصد | ۷۴.۱ درصد | ۹۵.۸ درصد |
روند صعودی بی‌وقفه: سه موج گرانی در ۱۹ ماه
بررسی آمارها گویای این است که سرعت افزایش قیمت خودرو در سال ۱۴۰۵ به شکل چشمگیری در حال افزایش است. از فروردین ۱۴۰۴ تا مهر ۱۴۰۵، شاخص قیمت خودرو به میزان تقریباً ۲.۹ برابر افزایش یافته، در حالی‌که شاخص کلی قیمت‌ها حدود ۲.۳ برابر افزایش داشته‌اند.
طی ۱۹ ماه اخیر، بازار خودرو سه موج اصلی افزایش قیمت را تجربه کرده است: موج اول از آذر تا بهمن ۱۴۰۴ که با ۴۰ درصد رشد همراه بود، موج دوم در اردیبهشت ۱۴۰۵ با ۲۷.۸ درصد رشد ماهانه و موج سوم که از شهریور آغاز شده و مجموع تورم در شهریور و مهر به ۲۷.۶ درصد رسید.
| ماه | تورم ماهانه خودرو | تورم ماهانه عمومی |
|---|---|---|
| فروردین ۱۴۰۵ | ۲.۴ درصد | ۴.۹ درصد |
| اردیبهشت ۱۴۰۵ | ۲۷.۸ درصد | ۸.۷ درصد |
| خرداد ۱۴۰۵ | ۱.۶ درصد | ۵.۸ درصد |
| تیر ۱۴۰۵ | منفی ۰.۷ درصد | ۳.۱ درصد |
| مرداد ۱۴۰۵ | ۰.۲ درصد | ۳.۴ درصد |
| شهریور ۱۴۰۵ | ۱۱.۵ درصد | ۴.۲ درصد |
| مهر ۱۴۰۵ | ۱۴.۵ درصد | ۴.۳ درصد |
چالش‌های پیش‌رو: از کاهش تولید تا درخواست افزایش قیمت
بررسی‌های میدانی حاکی از آن است که روند افزایش قیمت خودرو در بازار پس از مهرماه نیز متوقف نشده و تا تاریخ ۱۹ آبان ۱۴۰۵، خودروهای داخلی و سایر محصولات با قیمت ۵ تا ۱۰ درصد بالاتر به فروش می‌رسند. به علاوه، شرکت ایران خودرو در تاریخ ۱۰ آبان ۱۴۰۵ درخواست افزایش قیمت محصولات خود را به میزان ۵۵ درصد به مراجع مربوطه ارائه کرده که در صورت تأیید ممکن است بازار را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.
علاوه بر این، چالش‌های جدی در حوزه واردات خودرو وجود دارد، از جمله تعیین حداقل حقوق ورودی ۱۰۰ درصدی و محدودیت‌های تخصیص ارز که فشار بر بازار را افزوده است. آمارها نشان می‌دهند که تولید خودروی سواری در ۷ ماه نخست سال ۱۴۰۵ به ۳۵۱ هزار و ۲۰۹ دستگاه رسیده که در مقایسه با مدت مشابه در سال ۱۴۰۴ (۵۵۶ هزار و ۴۱۱ دستگاه) کاهش نزدیک به ۳۷ درصدی را نشان می‌دهد. تمام این عوامل بیانگر تداوم روند گرانی در بازار خودرو هستند.