جریان نفت در خاورمیانه همچنان بی‌ثبات است

بر اساس گزارش ایسنا، مدت زمانی بیش از یک ماه است که سامانه‌های ردیابی کشتی‌ها نشان‌دهنده این هستند که جریان نفت خام از طریق تنگه هرمز و در سطح منطقه خاورمیانه به سطح‌هایی بازگشته که به دوران پیش از شروع اقدامات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نزدیک است.

کاهش قیمت‌های شاخص نفت خاورمیانه در چند هفته اخیر، به احتمال شکل‌گیری مازاد عرضه نفت اشاره دارد که ناشی از افزایش صادرات کشورهایی در حوزه خلیج فارس و در عین حال کاهش تقاضای جهانی به دلیل قیمت‌های بالا می‌باشد.

اگرچه به ظاهر، فضای مازاد عرضه نفت خام در حال شکل‌گیری است، اما هزینه‌ها برای پالایشگاه‌ها و مصرف‌کنندگان همچنان کاهش نیافته است. وضعیت جنگ و نرخ ریسک‌های اضافی، به همراه اجاره‌های بی‌سابقه نفتکش، هزینه حمل و نقل هر بشکه نفت خام را از حدود ۵ دلار در دوران قبل از جنگ به ۳۰ دلار و گاهی بالاتر از آن رسانده است.

تولیدکنندگان خاورمیانه ناگزیرند برای جذب مشتریان، قیمت‌های رسمی فروش خود را به شدت کاهش دهند، زیرا افزایش صادرات از خلیج فارس منجر به ضعف قیمت‌های نقدی نفت‌های این منطقه شده است. به علاوه، با لحاظ کردن هزینه‌های بالای حمل و نقل دریایی، نفت خام خاورمیانه تنها در صورتی می‌تواند خریداران آسیایی که به قیمت‌ها حساس‌اند را به خود جلب کند که با قیمت‌های پایین‌تری عرضه شود.

شوک هنوز به پایان نرسیده است

روش قیمت‌گذاری نفت‌های خاورمیانه و تضعیف ساختار بازار نفت‌های شاخص این منطقه، همگی گویای شکل‌گیری یک مازاد عرضه نفت هستند. اما شوک ناشی از آن بر بازارهای جهانی نفت و سوخت هنوز پایان نیافته است، زیرا افزایش حجم جریان نفت، به معنای کاستن از ریسک‌های حمل‌ونقل نیست.

به احتمال زیاد الگوهای عادی تجارت نفت که پیش از بروز جنگ در ایران وجود داشت، هرگز به حالت اولیه بازنخواهند گشت. تا زمانی که بازار خودش را با شرایط تازه وفق دهد، ریسک‌های جنگ و نرخ‌های ریسک اضافی همچنان بر روند جریان نفت خام سایه خواهند افکند.

در پنج روز معاملاتی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که امید به پایان جنگ در خاورمیانه را تشدید کرد، قیمت نفت خام برنت تا حدود ۱۷ درصد کاهش یافت و در اوایل روز سه‌شنبه به کمی بیش از ۹۱ دلار در هر بشکه رسید. اما بازار که در هشت ماه گذشته به دفعات به دلیل ناامیدی از مذاکرات صلح غافلگیر شده است، همچنان نگران و محتاط باقی مانده است.

کاهش قیمت نفت خاورمیانه نتیجه عادی شدن اوضاع نیست

با این حال، مازاد عرضه که به‌طور موقت حس می‌شود، بر قیمت نفت خام خاورمیانه فشار وارد می‌آورد.

منحنی قیمت شاخص نفت دبی در هفته گذشته نشان داد که برای نخستین بار از اوایل ژوئیه که آتش‌بس سه‌هفته‌ای بین ایران و آمریکا اجازه صادرات میلیون‌ها بشکه نفت بدون هیچ مانعی از تنگه هرمز را فراهم کرد، سطح عرضه نفت از خاورمیانه از تقاضا پیشی گرفته است.

غول نفتی «آرامکو» عربستان، هفته گذشته قیمت نفت خام شاخص خود — نفت سبک عربی (Arab Light) — را برای محموله‌هایی که در دسامبر به مقصد آسیا بارگیری می‌شود، ۲ دلار در هر بشکه کاهش داده است. این نفت هم‌اکنون با تخفیف ۶.۵۰ دلاری نسبت به میانگین قیمت نفت عمان/دبی عرضه می‌شود، که این پدیده بالاترین میزان تخفیف از ماه مه ۲۰۲۰ به شمار می‌آید، یعنی در اوج همه‌گیری کووید-۱۹.

اما به رغم کمبود نفتکش‌ها و نرخ‌های اضافی سنگین ناشی از ریسک جنگ، هزینه انتقال نفت خام از این منطقه همچنان به شدت بالا است و بازگشت صادرات فرآورده‌های نفتی از خاورمیانه به روال عادی هنوز دور از ذهن به نظر می‌رسد.

مسیر طولانی برای احیای ذخایر نفت

حتی اگر جنگ تحمیلی علیه ایران و جنگ روسیه و اوکراین تا پایان سال با توافق‌های صلح پایدار خاتمه یابد، فرضیه «مازاد عرضه» ممکن است به واقعیت نپیوندد، چرا که ذخایر جهانی به حدی کاهش یافته‌اند که بازگرداندن آنها به سطوح مناسب، نیازمند ماه‌ها و شاید سال‌ها زمان باشد.

امین ناصر، مدیرعامل شرکت «آرامکو»، در کنفرانسی در یکی از عرصه‌های انرژی در ریاض، اظهار داشت: «پر کردن ذخایر دوباره، در کنار پاسخگویی به تقاضا، ممکن است حتی تا دو سال به طول بینجامد.»

مدیرعامل شرکت ملی نفت ابوظبی «ادنوک» (ADNOC)، هفته گذشته اعلام کرد که ذخایر گازوئیل در برخی بازارها به پایین‌ترین سطح فصلی خود در طی ۳۵ سال اخیر رسیده است.

بر اساس گزارش اویل پرایس، سلطان الجابر، مدیرعامل ادنوک، در کنفرانس انرژی «ادیپک ۲۰۲۶» (ADIPEC ۲۰۲۶) که در ابوظبی برگزار شد، تصریح کرد که به خاطر بحران خاورمیانه، نزدیک به یک میلیارد بشکه نفت خام از ذخایر برداشت شده است و لذا سیستم جهانی انرژی به تاب‌آوری بیشتری نیاز دارد.

انتهای پیام