چرا برخی از سرطان‌ها به مراتب خطرناک‌تر و کشنده‌تر از انواع دیگر هستند؟
فرارو- فهم ویژگی‌های بیولوژیکی سلول‌های سرطانی همواره یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات در انکولوژی به شمار می‌آید و یک تحقیق جدید که به ابعاد فیزیکی این سلول‌ها پرداخته، علل مرگبارتر بودن برخی تومورها را روشن کرده است.
به گزارش فرارو به نقل از ایندیپندنت، یافته‌های تازه در پزشکی، رازهای جدیدی را نمایان کرده است: سرطان‌هایی که از سلول‌های کوچکتر با تراکم بالای مواد ژنتیکی شکل می‌گیرند، شدت بیماری را افزایش داده و به نتایج درمانی نامطلوب‌تری منجر می‌شوند. این یافته بسیاری از افق‌های جدید در درک دینامیک تومورهای بدخیم را برای پژوهشگران گشوده است.
سرطان عمدتاً ناشی از خطاهای در روند همانندسازی سلولی است که نهایتاً به تغییر در تعداد کروموزوم‌ها می‌انجامد. در بدن انسان، اکثریت سلول‌های سالم دیپلوئید هستند، به این معنا که دو نسخه از هر کروموزوم را که از والدین به ارث برده‌اند، در خود دارند. با این وجود، اشتباهات در تقسیم سلولی ممکن است منجر به تشکیل تعداد غیر طبیعی کروموزوم‌ها شود؛ این پدیده یکی از ویژگی‌های بارز سرطان تلقی می‌شود.
در طی این اختلالات، برخی سلول‌ها می‌توانند دارای چهار دسته کامل از کروموزوم‌ها شوند؛ وضعیتی ژنتیکی که به‌عنوان «تتراپلوئیدی» شناخته می‌شود. پژوهشگران دانشگاه ویرجینیا تک در ایالات متحده متوجه شدند که سلول‌های تتراپلوئید کوچکتر، موجب شکل‌گیری تومورهای بزرگ‌تری در موش‌ها شده و پیش‌آگهی درمانی نامساعدتری را به همراه دارند.
مگان سوئیت، یکی از نویسندگان این تحقیق که در نشریه معتبری به نام تحقیقات سرطان (Cancer Research) منتشر شده، بیان کرد: «حتی وجود تعداد کمی از این سلول‌های تتراپلوئید می‌تواند باعث جذب سلول‌های غیرسرطانی اضافی در بافت گردد؛ سلول‌هایی که به گسترش بیشتر تومور و تقویت ساختار آن یاری می‌رسانند.»
محققان در آزمایش‌های خود متوجه شدند که سلول‌های تتراپلوئید انسانی که بین بیست‌وپنج تا سی درصد کوچکتر از اندازه معمول بودند، نسبت به سلول‌های بزرگ‌تر، تمایل به تولید تومورهای سرطانی بیشتری داشتند. این آزمایش‌ها همچنین در مدل‌های حیوانی نیز نشان داد که سلول‌های کوچکتر دارای چهار نسخه ژنتیکی، در سرطان‌های پستان و روده بزرگ، رشد توموری تهاجمی‌تری را رقم می‌زنند.
دانیلا چیمینی، زیست‌شناس سلولی در این خصوص اظهار داشت: «تا به حال می‌دانستیم که تتراپلوئیدی، احتمال تومورزایی را افزایش می‌دهد، اما اکنون ثابت شده که در نظر گرفتن ابعاد سلول‌ها، دقت پیش‌بینی توان تومورزایی را بالاتر می‌برد.» مت بلومفیلد، دیگر نویسنده این تحقیق، یادآور شد: «کلون‌های کوچکتر به شدت تهاجمی‌تر هستند. آن‌ها با سرعت بیشتری رشد کرده و قابلیت نفوذ بیشتری دارند و در برابر داروهای متداول ضدسرطان نیز مقاومت بیشتری از خود نشان می‌دهند.»
این مشاهدات تایید می‌کند که ابعاد سلول و هسته آن، که حامل مواد ژنتیکی است، نشانه‌ای بسیار مؤثر در تهاجم تومورها محسوب می‌شود. دانشمندان بر این باورند که ساختار متراکم سلول‌های کوچکتر، فرآیندهایی مثل جذب مواد مغذی، بیان ژن‌ها و تعامل پروتئین‌ها را فعال‌تر می‌سازد؛ موضوعی که می‌تواند به کشف اهداف درمانی جدیدی بر مبنای ابعاد سلولی منجر شود.
محققان امید دارند که با ادامه این مطالعات، سازوکار دقیق این پدیده را بیشتر شفاف کنند. این پیشرفت علمی می‌تواند راه‌های نوینی برای ارزیابی شدت بیماری و انتخاب روش‌های درمانی مؤثر طبق ویژگی‌های فیزیکی تومور در آینده فراهم آورد.