شلیک موشک کروز از هلی‌کوپتر تهاجمی / تبدیل Mi-28 روسیه به سکوی پرتاب موشک‌های دوربرد

طبق گزارش خبرآنلاین، وزارت دفاع روسیه ویدئویی را به انتشار رسانده که در آن یک بالگرد تهاجمی Mi-۲۸NM پس از بلند شدن، موشکی کوچک را از زیر بال خود شلیک می‌کند. این بالگرد بعدها به پایگاه خود بازمی‌گردد و یک موشک دیگر همچنان زیر بال راست آن موجود است.

این تصاویر که در تاریخ ۶ نوامبر ۲۰۲۶ به نمایش درآمد، نشان‌دهنده تلاش‌های روسیه برای تبدیل بالگردهای تهاجمی به سکوی پرتاب موشک‌های کروز با قابلیت پرواز دوربرد است. با این حال، وزارت دفاع روسیه هنوز جزئیات دقیقی از زمان و مکان فیلم‌برداری، هدف مورد حمله و نوع موشک منتشر نکرده است.

وب‌سایت تخصصی نظامی The War Zone در تحلیل این تصاویر مدعی است که موشک شلیک شده احتمالاً یکی از دو نوع موشک روسی S۸۰۰۰ Banderol یا Dan-T است. این دو نوع موشک از لحاظ ظاهری شباهت‌های قابل توجهی دارند و به همین دلیل هنوز نمی‌توان با قطعیت نوع موشک را شناسایی کرد.

موشکی کوچک با بردی حدود ۵۰۰ کیلومتر

موشک Banderol توسط شرکت روسی کرونشتات طراحی و تولید شده و به موتور توربوجت کوچکی مجهز است. بر اساس اطلاعات ارائه شده از سوی سازمان اطلاعات نظامی اوکراین، این موشک توانایی پرواز با سرعتی نزدیک به ۵۰۰ کیلومتر بر ساعت را دارد. همچنین برد آن به حدود ۵۰۰ کیلومتر می‌رسد و وزن سرجنگی آن طبق گزارش‌ها حدود ۵۰ کیلوگرم است.

مدل دیگر این موشک، Dan-T نام دارد که به نظر می‌رسد از پهپاد هدف Dan-M مشتق شده است. بر اساس اطلاعات موجود، این موشک نیز دامنه‌ای به اندازه ۵۰۰ کیلومتر دارد، اما با سرجنگی سنگین‌تری طراحی شده است. همچنین برخی منابع اوکراینی ادعا کرده‌اند که هزینه تولید این مدل در حدود ۳۵ درصد کمتر از Banderol است.

چرا روسیه به استفاده از بالگرد برای شلیک موشک کروز روی می‌آورد؟

استفاده از بالگردها برای شلیک موشک‌های کروز با دامنه بلند، در واقع یک تاکتیک غیرمعمول به شمار می‌رود. بالگردها به طور کلی در ارتفاع و سرعتی پایین‌تر از هواپیماهای جنگنده پرواز می‌کنند و به همین دلیل در صورت نزدیک شدن به مناطق مورد پوشش سامانه‌های پدافند هوایی، آسیب‌پذیری بیشتری دارند.

اما اگر اطلاعات مربوط به برد ادعایی این موشک‌ها صحیح باشد، بالگرد Mi-۲۸NM قادر خواهد بود از فاصله‌ای بسیار بیشتر از خط مقدم موشک‌های خود را شلیک کند و به این ترتیب برای حمله به اهداف اوکراینی نیازی به ورود به مناطق خطرناک پدافند هوایی نخواهد داشت.

برای مقایسه، برد موشک Kh-۳۸ که یکی از دوربردترین سلاح‌های متعارف قابل استفاده برای Mi-۲۸ محسوب می‌شود، کمی بیشتر از ۱۵ کیلومتر است. اما این موشک‌های جدید با برد ادعایی در حدود ۵۰۰ کیلومتر، قابلیت‌های متفاوتی را برای این بالگرد فراهم می‌آورند.

روسیه در طول جنگ اوکراین به دنبال افزایش استفاده از سلاح‌های با قابلیت پرتاب دوربرد است. این نوع سلاح‌ها به هواگردها این امکان را می‌دهند که بدون نیاز به نزدیک شدن به هدف، موشک یا بمب‌های هدایت‌شونده‌ خود را پرتاب نمایند. افزایش تلفات هواپیماهای روسی در برابر سامانه‌های پدافند هوایی اوکراین، نیاز به چنین قابلیتی را مهم‌تر کرده است.

موشک‌های با هزینه پایین‌تر برای حملات بیشتر

یکی دیگر از جنبه‌های مهم Banderol و Dan-T، هزینه نسبتاً پایین آن‌ها در مقایسه با موشک‌های کروز پیشرفته‌تر است. روسیه به دنبال تولید تسلیحاتی کوچک‌تر و ارزان‌تر است تا بتواند تعداد بیشتری موشک دوربرد در اختیار داشته باشد و بر سامانه‌های پدافندی اوکراین فشار بیشتری وارد نماید.

این موشک‌ها در گذشته نیز برای استفاده در پهپادهای روسی مطرح شده بودند. در ژوئیه ۲۰۲۶، تلویزیون دولتی روسیه تصاویری از موشک Banderol را در زیر بال پهپاد اوریون به نمایش گذاشت.

کاربرد بالگردها، پهپادها و احتمالاً سکوهای زمینی برای پرتاب این موشک‌ها می‌تواند انعطاف‌پذیری عملیاتی روسیه را گسترش دهد. به این ترتیب، مسکو برای حملات دوربرد تنها به بمب‌افکن‌ها و جنگنده‌ها وابسته نخواهد بود.

البته این روش بدون ریسک نیست. بالگردها همچنان در معرض شناسایی و هدف قرار گرفتن قرار دارند و موفقیت چنین راهبردی به برد واقعی موشک، دقت سامانه‌های هدایت و توانایی آن در مقابله با جنگ الکترونیک بستگی دارد.

بر اساس تحلیل وب‌سایت The War Zone، تصاویر جدید نشان می‌دهد که روسیه در حال گسترش گزینه‌های پرتاب موشک‌های دوربرد و استفاده از سکوهای غیرمعمول برای انجام حملات دورایستا است. این رویکرد می‌تواند به یکی از ارکان مهم تحولات تسلیحاتی روسیه در ادامه جنگ اوکراین تبدیل گردد.

۵۸۵۸