برای کارایی مطلوب، موتورها نیاز به دمای خاصی دارند. با این حال، ممکن است به دلایلی دما از حد مجاز فراتر رود. این افزایش دما میتواند به تدریج آسیبهایی به قطعات داخلی موتور وارد کرده و در صورت عدم توجه، موجب خرابی کامل یا حتی نیاز به تعویض آن گردد. شناخت درست علل و روشهای مدیریت این مشکل، از گامهای کلیدی برای پیشگیری از خسارات جدی به شمار میرود.
نشانهها و پیامدهای داغ شدن موتور؛ از آسیبهای جزئی تا بحرانهای جدی
موتورهای بنزینی برای تولید قدرت نیاز به سوخت، اکسیژن و جرقه دارند که در فرایند احتراق حرارت زیادی را ایجاد میکند. دمای بهینه کار اکثر موتورها در محدوده ۹۰ تا ۱۰۵ درجه سانتیگراد میباشد. در صورت داغ شدن موتور خودرو، ممکن است مشکلات جدی پیش آید، اما این موضوع همیشه به معنی خرابی کلی آن نیست. اگر در زمان مشاهده اولین نشانههای مشکل، موتور خاموش شود، معمولاً امکان تعمیر آن وجود دارد و معمولاً تعمیرات به سادگی تعویض یک قطعه معیوب نظیر شلنگ نشتی یا ترموستات خراب انجام میشود.
با این حال، ادامه رانندگی با موتور داغ ممکن است پیامدهای بسیار وخیمتری را به همراه داشته باشد. به گفته یک تکنسین خبره ASE، در دماهای بالا، سرسیلندرها میتوانند دچار انبساط، تابیدگی یا ترک شوند. ادامه این وضعیت میتواند منجر به سوختن واشر سرسیلندر، ترک خوردن پیستونها یا حتی آسیب به بلوک موتور شود که در اینصورت، بازسازی کامل یا تعویض موتور تنها گزینههای پیش رو خواهد بود. در نهایت، دوام موتور شما در برابر داغ شدن به شدت و مدت زمانی که با آن رانندگی کردهاید بستگی دارد.
در زمان داغ شدن موتور چه اقداماتی باید انجام داد؟
هرگاه موتور بیش از حد گرم شود، انبساط قطعات میتواند به مشکلات جدی مانند ترک خوردگی بلوک موتور منجر گردد؛ اما با تفکر دقیق و انجام اقداماتی به موقع میتوان از آسیبهای بیشتر جلوگیری کرد. به محض دیدن عقربه دمای موتور در ناحیه قرمز:
- سیستم تهویه را خاموش کرده و بخاری را به حداکثر برسانید: مایع خنککننده داغ از هسته بخاری میگذرد، با روشن کردن بخاری مقداری از این گرما به داخل کابین منتقل میشود و از موتور دور میکند.
- در شرایط ترافیک، حرکت آهسته بهتر از توقف کامل است: در حالت ساکن، رادیاتور به طور کامل به فن وابسته میشود، در حالی که حرکت آهسته جریان هوای طبیعی را تضمین میکند.
- در مکانی ایمن توقف نمایید، موتور را خاموش کنید و درخواست کمک کنید: انجمن خودروی آمریکا توصیه میکند که چراغهای هشدار را روشن کرده و در امنترین محل ممکن و دور از ترافیک توقف کنید، موتور را خاموش کرده و برای انتقال خودرو به تعمیرگاه با امداد خودرو تماس گیرید.
- اضافه کردن مایع خنککننده: انجمن خودروی آمریکا هشدار میدهد که سعی در اضافه کردن مایع خنککننده بهدست خود میتواند منجر به سوختگیهای جدی و آسیبهای احتمالاً سنگین شود. البته اگر تصمیم به اضافه کردن مایع خنککننده داشتید، ابتدا باید صبر کنید تا موتور کاملاً خنک شود. به طور کلی، بهتر است ۱۵ تا ۳۰ دقیقه قبل از باز کردن کاپوت صبر کنید، اما ایدهآل این است که چند ساعت منتظر بمانید.
- بررسی پس از حرکات امدادی: چه خودتان اقدام به اضافه کردن مایع خنککننده کنید و چه نه، خودرو باید به نزدیکترین تعمیرگاه منتقل شود تا مواردی مانند روغن شیرینیرنگ، نشتی مایع خنککننده و دود سفید از اگزوز مورد بررسی قرار گیرد. این موارد همگی نشانههای هشداردهندهای از آسیب جدیتر موتور هستند.
اقداماتی که هیچگاه نباید انجام داد:
در هنگام داغ شدن موتور، بدترین گزینه ادامه رانندگی است؛ چرا که آسیب میتواند تنها در یک یا دو دقیقه آغاز شود. فایرستون هشدار میدهد که خسارت ممکن است در همین زمان اندک پس از داغ شدن موتور آغاز گردد، از این رو همیشه باید در سریعترین زمان ممکن و در مکانی ایمن توقف نمایید.

