حمام گرم؛ جایگزینی ساده و ارزان برای سونا با فوایدی برای سلامت
حمام گرم چه فوایدی برای سلامتی دارد؟
در شرایطی که بسیاری از مردم احساس می‌کنند زیر فشار زندگی روزمره قرار دارند، زمان زیادی را صرف استفاده از صفحه‌نمایش‌ها می‌کنند و فرصت کافی برای استراحت ندارند، صنعت تندرستی و مراکز اسپا رونق گرفته‌اند. سونا نیز به‌ویژه به یکی از مکان‌های محبوب برای آرامش جسم و ذهن تبدیل شده است.
اما اگر رفتن به مراکز اسپا به زمان یا هزینه زیادی نیاز داشته باشد، جایگزینی ساده در خانه وجود دارد: حمام آب گرم.
با وجود اینکه عادت‌های شست‌وشو در سالهای اخیر بیشتر به سمت دوش‌گرفتن تغییر کرده است، هنوز بیشتر خانه‌های بریتانیا به وان حمام مجهز هستند.
حمام‌کردن نه‌تنها از جلسه سونا ارزان‌تر است، بلکه بر اساس پژوهشی از دانشگاه اورگن، ممکن است در کاهش فشار خون و تقویت سیستم ایمنی نیز مؤثرتر باشد.
مطالعات دیگری نشان داده‌اند فواید حمام آب گرم ممکن است با برخی آثار ورزش‌های هوازی قابل مقایسه باشد و حتی به کاهش سطح قند خون کمک کند.
در همین حال، دانشمندان دانشگاه متروپولیتن منچستر با حمایت مالی بنیاد قلب بریتانیا، در حال بررسی این موضوع هستند که آیا غوطه‌ورشدن در آب گرم می‌تواند علائم بیماری شریان‌های محیطی را کاهش دهد یا خیر. این بیماری یک اختلال شایع در گردش خون است که معمولاً شریان‌های قسمت پایینی پاها را درگیر می‌کند و می‌تواند هنگام راه‌رفتن باعث درد شود.
تجربه یک مرد ۷۵ ساله از حمام آب گرم
کن هی‌وود، مرد ۷۵ سالهای از منطقه استاکپورت انگلستان، پس از تشدید علائم بیماری شریان‌های محیطی که نخستین بار در ۳۸ سالگی در او تشخیص داده شده بود، در یک دوره هشت‌هفته‌ای درمان با گرما شرکت کرد.
در این دوره، وضعیت او هنگام استفاده از وان آب گرم، سه بار در هفته، تحت نظارت قرار گرفت. دمای آب ۴۰ درجه سانتی‌گراد بود؛ چند درجه گرم‌تر از دمای معمول وان‌های آب گرم.
او می‌گوید در پایان این دوره، فشار خونش بهتر شده و توانایی راه‌رفتنش نیز افزایش یافته بود.
هی‌وود که هدفش این بود بتواند هر روز سگش را برای پیاده‌روی ببرد، بدون اینکه مجبور شود در کنار هر نیمکت توقف کند، حتی موفق شد از تپه‌ای در پارک محلی بالا برود؛ مسیری که پیش از آن برایش بسیار دشوار و ترسناک بود.
او پس از پایان این دوره نیز حمام‌کردن سه بار در هفته را در خانه ادامه داده و در کنار آن فیزیوتراپی و ورزش را دنبال می‌کند. به گفته او، همچنان نتایج مثبتی مشاهده می‌کند.
چرا آب گرم به گردش خون کمک می‌کند؟
ویلیام کری، یکی از پژوهشگرانی که این طرح را هدایت می‌کند، توضیح می‌دهد که حمام آب گرم با افزایش دمای مرکزی بدن، باعث میشود خون بیشتری به سمت پوست جریان پیدا کند و از اندام‌های داخلی دور شود.
این فرایند به‌ویژه برای افرادی مانند هی‌وود مفید است که بدنشان خون را به اندازه کافی و به‌طور مؤثر به پاها نمی‌رساند. به گفته این پژوهشگر، چنین اثری احتمالاً می‌تواند برای سلامت قلب و عروق بیشتر افراد نیز مفید باشد.
با این حال، او توصیه می‌کند افراد، به‌خصوص کسانی که فشار خون پایینی دارند، پیش از استفاده از این روش با پزشک خود مشورت کنند.
از یونان باستان تا پزشکی امروز
باور به فواید درمانی حمام آب گرم سابقه‌ای طولانی دارد و معمولاً به یونانیان و رومیان باستان نسبت داده میشود؛ تمدن‌هایی که حمام‌کردن و استفاده از امکانات آب‌درمانی را رواج دادند.
در گذشته، نظام پزشکی موسوم به «اخلاط چهارگانه» که از قرن پنجم پیش از میلاد تا قرن هفدهم میلادی رواج داشت، بیماری‌ها را به عدم تعادل مایعات اصلی بدن نسبت می‌داد. بر اساس این نظریه، حمام آب گرم می‌توانست به برقراری تعادل در بدن کمک کند و حتی برای بیماری‌هایی مانند آب‌مروارید و آرتروز توصیه می‌شد.
با کشف میکروب‌ها در قرن هفدهم، این نظریه پزشکی کنار گذاشته شد؛ با این حال، پزشکان همچنان تأثیر حمام‌کردن را در تسکین برخی دردها و مشکلات پوستی مشاهده می‌کردند.
راجر رولز، مورخ پزشکی و پزشک بازنشسته، می‌گوید اگرچه بخشی از این آثار ممکن است ناشی از اثر دارونما بوده باشد، اما باورهای قدیمی درباره فواید آب‌درمانی کاملاً بی‌اساس نبوده‌اند. امروزه نیز بسیاری از بیمارستان‌ها بخش آب‌درمانی دارند که از غوطه‌ورشدن در آب برای توان‌بخشی بیماران مبتلا به اختلالات عصبی و عضلانی استفاده می‌کنند.
فرصتی برای آرامش ذهن
فواید حمام‌کردن فقط به سلامت جسم محدود نمی‌شود. این کار می‌تواند فرصتی برای فاصله‌گرفتن از مشغله‌های روزمره و آرام‌کردن ذهن باشد.
گریس بوث، یکی از افرادی که چهار تا پنج بار در هفته حمام می‌کند، می‌گوید به‌عنوان مادری شاغل، به‌ندرت فرصتی برای تنها بودن دارد و اغلب احساس می‌کند باید همیشه کاری مفید انجام دهد. او حمام را زمانی اجباری برای استراحت خود می‌داند؛ فرصتی که پس از آن احساس آرامش و تمرکز بیشتری دارد.
او معتقد است والدین برای ایجاد فضای آرام و برنامه خواب مناسب کودکان بسیار تلاش می‌کنند، اما گاهی فراموش می‌کنند خودشان نیز به چنین زمانی برای استراحت نیاز دارند.
هی‌وود نیز می‌گوید حمام‌کردن علاوه بر آثار جسمی، از نظر روحی هم برایش مفید بوده است. او قصد دارد این عادت را در کنار افزایش فعالیت ورزشی ادامه دهد؛ زیرا هر دو به کاهش دردهایش کمک کرده‌اند.
به گفته او، حمام‌کردن بخش آسان ماجراست و اینکه چنین کاری می‌تواند فواید زیادی داشته باشد، اتفاق خوشایندی است؛ چراکه بسیار ساده‌تر از ورزش‌کردن روی تردمیل است.
منبع : گاردین