صادرات مس زیر سایه محدودیت‌های تجاری/ محصولات در بنادر معطل ماندند
طبق گزارش ایسنا، صنعت مس به عنوان یکی از ارکان کلیدی در اقتصاد غیرنفتی، نقشی مهم در تأمین مواد اولیه برای صنایع الکترونیک، خودروسازی، ساخت و ساز، انرژی‌های تجدیدپذیر و لوله‌سازی ایفا می‌کند. توسعه زنجیره ارزش مس، از مرحله استخراج تا تولید کاتد و محصولاتی با ارزش افزوده بالا نه تنها وابستگی به درآمدهای نفتی را کاهش می‌دهد، بلکه می‌تواند پایداری ارزی فراوانی را به کشور ارزانی دارد؛ مسأله‌ای که نیازمند تسریع در اجرای پروژه‌های زیرساختی و برطرف‌سازی موانع سرمایه‌گذاری در این بخش است.
ایران نیز به عنوان یکی از کشورهای غنی از منابع مس شناخته می‌شود. در مهرماه سال گذشته، مصطفی فیض اردکانی - مدیرعامل شرکت ملی صنایع مس ایران در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، در مورد میزان ذخایر مس کشور اظهار داشت: ایران با ۶۶ میلیون تن مس در مقام ششم معادن مس دنیا قرار دارد و این یک فرصت بی‌نظیر برای رونق اقتصاد ایران است که می‌بایست با مدیریت خردمندانه، این ظرفیت را به توسعه اقتصادی و زنجیره مس تبدیل کرد.
بیشتر بخوانید: ایران در جایگاه ۱۳ تا ۱۶ جهان در حوزه تولید و استخراج مس
استان کرمان به عنوان هسته مرکزی معدن‌کاری مس در ایران، نزدیک به ۸۰ درصد از کل ذخایر قطعی کشف‌شده را به خود اختصاص داده و استان‌های آذربایجان شرقی و خراسان رضوی در رده‌های بعدی قرار دارند.
اردکانی همچنین بیان کرد که با این وجود در زمینه استخراج و تولید، ایران در رده‌های بین ۱۳ تا ۱۶ جهانی قرار دارد و به دنبال بهبود این رتبه با برنامه‌ریزی‌های انجام شده هستیم. لذا با وجود این حجم از ذخایر ارزشمند، سهم ایران از تولید جهانی مس و میزان بهره‌برداری از معادن با توجه به پتانسیل‌های موجود، فاصله زیادی دارد.
کیوان جعفری طهرانی - کارشناس معدن و تحلیلگر ارشد بازارهای جهانی فلزات - در گفت‌وگو با ایسنا در مورد وضعیت و افق صنعت مس در ایران اظهار داشت: در طول یک دهه گذشته، سرمایه‌گذاری‌های قابل توجهی در صنعت مس کشور شکل گرفته و تأسیس و فعالیت انجمن‌ها و تشکل‌های تخصصی این حوزه در نه سال اخیر، نشانگر افزایش فزاینده تمایل به حضور و سرمایه‌گذاری در این بخش است.
وی افزود: نخستین گروه‌ها، فعالان بخش خصوصی به ویژه افرادی بودند که در صنعت سنگ‌آهن تجربه داشتند، و با گذشت زمان، شرکت‌های بزرگ دولتی و شناخته‌شده در حوزه سنگ‌آهن و فولاد نیز به این صنعت ملحق شدند که این روند با توجه به ذخایر قابل توجه مس در کشور، آینده‌ای امیدوارکننده و روشن را ترسیم می‌کند.
این کارشناس حوزه معدن در ادامه خاطرنشان کرد: با این حال، محدودیت‌ها و چالش‌های تجاری که در هفت تا هشت ماه اخیر نه تنها بر صنعت مس، بلکه بر کل بخش معدن و حتی زنجیره فولاد کشور تأثیر گذاشته، مسائل سنگینی را بر صادرات کشور وارد کرده است.
جعفری طهرانی تأکید کرد: در حال حاضر، حجم قابل توجهی از محصولات زنجیره مس که ظرفیت و پتانسیل بالای صادراتی دارند، یا در بنادر جنوبی کشور به حال خود رها شده‌اند و یا در محل معادن متوقف شده‌اند؛ به همین دلیل امیدواریم که با پایان یافتن جنگ و رفع موانع تجاری، مسیر صادرات دوباره باز شود تا جریان بازگشت ارز و نقدینگی به صنعت مس کشور محقق شود.
وی ارزیابی خود را از روندهای جهانی این فلز سرخ ارائه داد و خاطرنشان کرد: قیمت جهانی مس در حال حاضر به سمت رشد و افزایش پیش می‌رود، هرچند عواملی نظیر تغییرات نرخ بهره در ایالات متحده و توازن بین عرضه و تقاضا بر نوسانات کوتاه‌مدت اثر می‌گذارند، اما به طور کلی اکنون بازار مس در سمت تقاضا با مشکل خاصی روبرو نیست و چالش‌های اصلی بیشتر در سمت عرضه قرار دارد؛ عواملی نظیر بحران‌ها و اعتصابات مداوم کارگری در معادن بزرگ شیلی و افت تولید به دلیل کاهش ذخایر و عیار این معادن، محرک‌های اصلی این چالش به شمار می‌روند.
این تحلیلگر ارشد بازارهای بین‌المللی ادامه داد: اگرچه ارزیابی اهداف قیمتی تا افق سال ۲۰۳۰ نیازمند زمان و جمع‌آوری داده‌های بیشتری است، اما با در نظر داشتن متغیرهای اساسی حاکم بر بازار، مس دارای پتانسیل برای ثبت رشد چشمگیر قیمت تا سطح ۱۷ هزار دلار تا پایان سال ۲۰۲۷ خواهد بود.
جعفری طهرانی در پایان به فرصت‌های بعد از کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک و سناریوی ممکن لغو تحریم‌ها اشاره کرد و خاطرنشان کرد: با فروکش کردن تنش‌هایی که بر تمامی صنایع معدنی ایران سایه افکنده و در صورت فراهم شدن شرایط لغو تحریم‌ها، صنعت مس کشور ظرفیت بالایی برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی بدست خواهد آورد.
البته انتظار نمی‌رود که شرکت‌های بزرگ معدنی جهان مانند ریوتینتو، بی‌اچ‌پی بیلیتون یا گلنکور که به خاطر تجربیات نامناسب خروج ریوتینتو از ایران در بیش از دو دهه پیش به شدت احتیاط می‌کنند، به سرعت وارد بازار شوند، اما به‌طور قطع شرکت‌های معدنی کوچک و متوسط از کشورهای دارای اقتصادهای نوظهور و در حال توسعه به این عرصه خواهند پیوست و این امر فرصتی بیش از پیش برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه صنعت مس ایران فراهم خواهد آورد.
انتهای پیام