ماستمالی یک تخلف غیرقابل قبول
اظهارات اسماعیل صفیری، که در مقام رئیس کمیته داوران قرار دارد، در خصوص کشمکش لفظی علیرضا ایلدروم با یکی از بازیکنان خارجی استقلال طی یک جلسه وبیناری داوران، مجدد نحوهی واکنش مسئولان داوری نسبت به تخلفات درونسازمانی را به چالش کشیده است. این اظهارات به جای ارائه توضیحات شفاف در خصوص واقعه و تعیین خطوط قرمز رفتاری داوران، بیشتر به نظر میرسد که تلاشهایی برای توجیه وضعیت و کماهمیت جلوه دادن این رفتار داشته باشد.
درگیری لفظی ایلدروم در روزهای اخیر به موضوعی مورد بحث تبدیل شده و از رئیس کمیته داوران انتظار میرفت با موضعی قاطع، جزئیات و تبعات این اتفاق را تشریح کند. اما صفیری به نظر میرسد که تمایلی به بسط موضوع ندارد. او تنها بیان کرده که به ایلدروم هشدار داده شده که تکرار این رویه غیرقابل قبول است؛ واکنشی که با توجه به موقعیت حساس داوران و لزوم رعایت اصول حرفهای نمیتواند به تمامی ابهامات پاسخ دهد.
نکتهی جالب در سخنان صفیری، اشاره او به تأثیر عوامل محیطی و روانی بر رفتار افراد است. او بر این باور است که انسانها ممکن است تحت فشار قرار گرفته، کنترل خود را از دست دهند، دچار اشتباه شوند و در پی آن حس پشیمانی را تجربه کنند. چنین توجیهی شاید در بحثهای عمومی مربوط به رفتارهای انسانی مقبول باشد، اما وقتی به یک داور حرفهای و مسئولیتهای سنگین او مربوط میشود، نمیتوان با اشاره به مشکلات روانی، از کنار یک عمل نادرست عبور کرد. داوری که باید در میدان مسابقه نماد خویشتنداری و کنترل احساسات باشد، نمیتواند از این استانداردها خارج باشد.
در خصوص رأی کارشناسی صادره علیه ایلدروم، صفیری اعلام کرده که کمیته انضباطی با استناد به مستندات موجود، تصمیمگیری نموده است. او با تأکید بر ضبط مکالمات داوران در جلسات وبیناری، تصریح کرده که این ویسها مبنای تحقیق و صدور حکم بودهاند. همچنین، رئیس کمیته داوران به این نکته نیز اشاره کرده که از جزئیات حادثه و آغازگر درگیری اطلاعاتی ندارد.
این نکات سؤالی اساسی را مطرح میکند؛ چگونه میتوان در خصوص یک تخلف موضعگیری کرد در حالی که از جزئیات آن کاملاً ناآگاه هستید؟ اگر مستندات لازم برای صدور رأی در اختیار کمیته انضباطی قرار داشته، منطقی است که مسئولان داوری نیز باید حداقل از دیدگاه سازمانی، درکی روشن از واقعه داشته باشند.
صفیری همچنین در رابطه با عملکرد داوران در ۱۲ هفته ابتدایی فصل، از رضایتی معادل ۷۰ درصد خبر داده و اذعان داشته که اشتباهات مؤثر بر نتیجه بازیها به حدود دو درصد میرسد. او انتظارش از داوران را بیش از ۹۵ درصد عنوان کرده و اطلاعاتی درباره برنامهریزی برای انتخاب داوران جوان، رفع نقاط ضعف و اتخاذ تصمیمات جدیتر در خصوص تشویق و تنبیه ارائه داده است.
با این وجود، تناقض بنیادین همچنان وجود دارد؛ کمیته داوران از استانداردهای بالا و لزوم اصلاح نواقص سخن میگوید، اما در مواجهه با رفتار جنجالی یکی از داوران، به تذکر و توضیحات مربوط به فشارهای روانی بسنده کرده است. برخورد قاطع در برابر تخلف نه تنها بر نادیده گرفتن فشارهای شغلی تأثیر دارد، بلکه بخش مهمی از وظیفه نهادی است که باید اعتبار داوری را حفظ کند. کاهش حساسیت نسبت به چنین رفتارهایی میتواند به الگویی نادرست در میان داوران بینجامد؛ الگویی که بهای آن برعهده فوتبال ایران و اعتماد عمومی به بدنه داوری خواهد بود.