افزایش سریع «چاقی» در کشور / ۳ استان پیشتاز در شیوع چاقی
به نقل از ایسنا، دکتر نادر توکلی - رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران در نشست خبری روز اول همایش چاقی بالینی ایران که امروز (۲۴ آبان) به وقوع پیوست، به اهمیت چاقی به عنوان یکی از مسائل کلیدی در حوزه سلامت اشاره کرد و گفت: چاقی می‌تواند بذر بیماری‌های غیرواگیر را در جامعه بکارد.
او افزود: شورای عالی سلامت و امنیت غذایی در کشور وجود دارد که وظیفه بررسی تمامی مسائل مرتبط با حوزه سلامت را بر عهده دارد. ریاست این شورا بر عهده رئیس‌جمهور است. استانداران در استان‌ها، فرمانداران در شهرستان‌ها و وزیر بهداشت نیز در سطح وزارت بهداشت همین مسئولیت‌ها را دارند. به علاوه، روسای دانشگاه‌های علوم‌پزشکی و همینطور روسای شبکه‌های بهداشت نیز نقش خود را در این ساختار ایفا می‌کنند.
دکتر توکلی در خصوص ساختار دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی توضیح داد: این ساختار به‌منظور ایجاد هماهنگی میان بخش‌های مختلف در زمینه سلامت شکل گرفته است. بسیاری از چالش‌ها و دغدغه‌های حوزه سلامت صرفاً با اقدامات وزارت بهداشت قابل رفع نیستند؛ بلکه نیاز به همکاری و هماهنگی بین‌بخشی دارند. برای مثال، اگر تمام ارکان و بخش‌ها در برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع هماهنگ نباشند، وزارت بهداشت نمی‌تواند به تنهایی این برنامه را به اجرا درآورد.
او ادامه داد: این موضوع در مورد تمام مسائل مرتبط با سلامت صادق است. ممکن است برخی مسائل مانند گردوغبارها به مناطق خاصی محدود باشند، اما مسائلی از قبیل سلامت روان، مسائل اجتماعی، مهاجرت، حاشیه نشینی و بسیاری از عوامل دیگر در سطح ملی وجود دارند که تأثیر معناداری بر سلامت مردم دارند. این موارد با نام عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت شناخته می‌شوند و مدیریت این قبیل مسائل به هماهنگی بین‌بخشی نیاز دارد که اغلب توسط دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی پیاده‌سازی می‌شود.
او تأکید کرد: تغذیه و غذای سالم در زمینه سلامت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. موضوعاتی نظیر تغذیه در زمان بحران و امنیت غذایی در شرایط اضطراری به عنوان موضوعاتی از حوزه تغذیه باید مورد توجه قرار گیرند. توجه به این مباحث مستلزم وجود ساختار مشخص و مداخلات هدفمند در حوزه‌های مختلف است.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران در خصوص اهمیت افزایش سواد سلامت تصریح کرد: جلب توجه به موضوع چاقی نیازمند مداخلات مختلفی است که شامل فرهنگ‌سازی، ارتقاء آگاهی عمومی، اقدامات در کارخانه‌ها و صنایع غذایی، رسمیت بخشی به بخشنامه‌ها و اجرای روش‌های درمانی و بهبود شیوه زندگی می‌شود.
دکتر توکلی در ادامه با اشاره به چالش چاقی، گفت: آمارها حاکی از این است که حدود ۵۰ درصد از جمعیت با مشکل اضافه‌وزن مواجه هستند؛ زمانی که چاقی به عوارض بالینی منجر می‌شود و بر روی بیماری‌ها تأثیر می‌گذارد، اهمیت آن دوچندان می‌شود. چاقی می‌تواند مشکلات جدی به‌ویژه در ارتباط با بیماری‌هایی نظیر دیابت، بیماری‌های قلبی و کلیوی ایجاد کند. بنابراین کاهش وزن و تغییر شیوه زندگی با بهره‌گیری از روش‌های علمی و منابع موجود می‌تواند در مدیریت این چالش مؤثر باشد.
رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران تصریح کرد: چاقی تحت نظارت دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی مورد توجه قرار گرفته است. طیف گسترده‌ای از روش‌ها و مداخلات برای درمان و پیشگیری از چاقی وجود دارد که شامل روش‌های دارویی، غیردارویی، کم‌تهاجمی و حتی تهاجمی می‌باشند.
دکتر توکلی همچنین به تبلیغات وسیع در زمینه درمان و کنترل چاقی پرداخت و گفت: هم‌اکنون با انبوهی از تبلیغات در رسانه‌ها و فضاهای عمومی مواجه هستیم که حتی به محیط‌های اپلیکیشنی نیز نفوذ کرده است. تبلیغات غیرمجاز مربوط به محصولاتی که برای درمان یا کنترل چاقی معرفی می‌شوند، از جمله مسائل مهم در این حوزه به حساب می‌آید.
او در خصوص مسائل شبه‌علم در درمان چاقی توضیح داد: در این زمینه با دو مفهوم علم و شبه‌علم روبرو هستیم که باید به‌طور واضح از یکدیگر تفکیک شوند.
در ادامه، دکتر عبدالرضا نوروزی، رئیس دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی استان تهران نیز در این نشست خبری اظهار کرد: هرچند که وضعیت کشور در زمینه شاخص‌های وزنی در سال‌های اخیر بهبود یافته است، اما با افزایش سریع چاقی در روزهای اخیر مواجه هستیم.
عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران با اشاره به افزایش سریع شیوع چاقی در کودکان، توضیح داد: آمارها نشان می‌دهد شیوع چاقی در کودکان حدود ۶.۵ درصد است. همچنین در بزرگسالان، میزان چاقی به حدود ۵۰ درصد رسیده و ادامه این روند ممکن است میزان چاقی را تا سال ۱۴۱۴ به حدود ۷۰ درصد برساند. این تغییر سیر می‌تواند موقعیت کشور را از رتبه چهل و دوم به رتبه نهم در سال ۱۴۱۴ تبدیل کند.
او در مورد طرح جایزه پژوهشی ویژه در حوزه چاقی گفت: جایزه‌ای به منظور تشویق دانشگاه‌ها و گروه‌های تحقیقاتی به پژوهش در موضوع چاقی طراحی شده است که به نام "جایزه پژوهشی میناب" به یاد کودکان میناب به تحقیق در این زمینه اختصاص خواهد یافت.
نوروزی تاکید کرد: چاقی یکی از عوامل کلیدی در ایجاد بیماری‌های مزمن محسوب می‌شود که شامل بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت و کبد چرب است. خوشبختانه، چاقی به عنوان یکی از عوامل خطر قابل بازگشت، در سند پیشگیری از بیماری‌های مزمن غیرواگیر توجه ویژه‌ای به آن شده است. این سند که حدود ۱۰ روز پیش در شورای عالی سلامت و امنیت غذایی تصویب شد، با رویکرد علمی تدوین گردیده و هدف آن ارائه راهکارهایی برای کاهش شیوع بیماری‌های قلبی‌عروقی، دیابت، کبد چرب و سایر بیماری‌هایی که از عوامل اصلی مرگ‌ومیر در کشور محسوب می‌شوند، است. همچنین چاقی به عنوان یکی از عوامل غیرفعال‌کننده این بیماری‌ها در نظر گرفته شده است.
این عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در ادامه با تأکید بر اهمیت واقع‌بینی در تعیین اهداف مبارزه با چاقی، گفت: اگر ما بتوانیم با توجه به شرایط فعلی، میزان چاقی را در سطح کنونی حفظ کنیم، به موفقیت بزرگی دست یافته‌ایم.
او همچنین افزود: شورای عالی سلامت و امنیت غذایی وظایف چندگانه‌ای به عهده دارد و مسائلی همانند امنیت غذایی کشور در شرایط عادی و بحرانی و کاهش بیماری‌های مزمن غیرواگیر در این شورا پیگیری می‌گردد. سند کاهش بار بیماری‌های مزمن غیرواگیر که در این شورا تصویب شده است، از برنامه‌های پنج‌ساله‌ای به شمار می‌رود که برای تحقق آن راهکارها و برنامه‌های مشخص تعیین‌شده و دانشگاه‌های علوم پزشکی و سایر نهادهای مرتبط موظف به اجرای آن خواهند بود.
نوروزی در پاسخ به سوال ایسنا درباره پراکندگی چاقی و اضافه وزن در سراسر کشور توضیح داد: چاقی بیشتر در شهرهایی با جمعیت بالای ۷۰۰ هزار نفر مشاهده می‌شود؛ به‌طوری که شیوع چاقی در ۹ شهر بالای ۷۰۰ هزار نفر بالغ بر ۶۰ درصد ثبت شده است. در حالی که در مناطق جنوبی، به‌ویژه هرمزگان و شرق کشور، شیوع چاقی کمتر است و بالاترین نرخ چاقی در استان‌های مازندران، گیلان و آذربایجان غربی مشاهده می‌شود. اما به‌طور کل، ایران جزو کشورهای با نرخ بالای چاقی شناخته نمی‌شود. همچنین، میزان اضافه‌وزن و چاقی در زنان نسبت به مردان بیشتر است.
ادامه دارد...