طبق آخرین اخبار منتشر شده، علاوه بر چتجیپیتی و جمنای، دیگر سرویسهای هوش مصنوعی علیه فیلترینگ همچون NotebookLM، کلاد (Claude) و گراک (Grok) نیز بهراحتی و بدون نیاز به VPN در دسترس هستند. جالبتر اینکه این امر بهطور همزمان در اتصال اینترنت همراه و ثابت قابل مشاهده است.
علت دسترسی بدون فیلتر چتجیپیتی و جمنای چیست؟
یکی از نظریههای مطرحشده در خصوص این وضعیت، تغییر نحوه مسیریابی دادههای اینترنتی کاربران ایرانی است. برخی از تحلیلها معتقدند که بخشی از ترافیک این سرویسهای هوش مصنوعی ممکن است از طریق کشور آذربایجان عبور کند؛ امری که پیشتر نیز دربارهی قابلیت دسترسی مستقیم به چتجیپیتی بحث شده بود.

با این حال، هنوز بهطور قطعی مشخص نیست که آیا این مکانیزم برای کلیه ابزارهای هوش مصنوعی ایجاد شده یا این تغییر به تبعات دیگری در زیرساخت اینترنت کشور مرتبط میشود.
پاسخ شرکت ارتباطات زیرساخت به وضعیت دسترسی بدون VPN
در پی انتشار اخبار مربوط به سهولت دسترسی به ابزارهای هوش مصنوعی، تلاشی از سمت شرکت ارتباطات زیرساخت به منظور روشنسازی دلایل این تغییر تاکنون به نتیجهای نرسیده است.
بهعلاوه، هیچ اطلاعیه رسمی دربارهی آزادسازی دائمی این سرویسها صادر نشده و همچنان مشخص نیست این دسترسی جدید چه مدت ادامه خواهد داشت. بنابراین نمیتوان بهراحتی از باز شدن فعلی این وبسایتها بهعنوان نشانهای از پایان قطعی محدودیتهای اینترنتی تعبیر کرد.
آیا بهزودی میتوان بهطور دائم بدون فیلترشکن از ChatGPT و Gemini بهرهمند شد؟
پاسخ به این پرسش هنوز در هالهای از ابهام قرار دارد. اگر این تغییر به اصلاحی پایدار در زیرساخت اینترنت مربوط باشد، کاربران خواهند توانست بدون پرداخت هزینههای اضافی VPN و از طریق اتصال مستقیم از این ابزارهای هوش مصنوعی استفاده کنند.
با این وجود، احتمال موقتی بودن این وضعیت نیز همچنان وجود دارد. از طرف دیگر، دسترسی بدون فیلتر لزوماً بهمعنای حمایت رسمی شرکتهای خارجی از کاربران ایرانی نخواهد بود و محدودیتهای مرتبط با شرایط استفاده از این خدمات نیز همچنان موضوعی مهم به شمار میآید.
باید منتظر ماند و دید که آیا این دسترسی غیرمنتظره به یک تغییر دائمی تبدیل میشود یا کاربران ایرانی مجدداً برای استفاده از چتجیپیتی، جمنای و سایر ابزارهای هوش مصنوعی نیاز به فیلترشکن خواهند داشت.