هشدار در خصوص مصرف آنتیبیوتیکهای نهایی / خطرات ناشی از استفاده نادرست در صنعت دام و کشاورزی
به نقل از ایسنا، دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در وبینار ملی نسبت به آگاهی از مقاومت میکروبی در هفته جهانی، نسبت به تبعات وسیع این پدیده برای سیستم سلامت و اقتصاد جهانی هشدار داد و اظهار کرد: موضوع مقاومت میکروبی امروزه به یک وضعیت اورژانسی برای نظام سلامت و معضلی جدی برای اقتصاد تبدیل شده و برای مبارزه با آن، نیاز به اقدام فوری و هماهنگ از سوی تمامی بخشها داریم.
او در ادامه با اشاره به ابعاد جهانی این مشکل، بیان کرد: در حال حاضر، عفونتهای ناشی از میکروبهای مقاوم به طور سالانه به میزان تقریباً ۵ میلیون مرگ منجر میشوند و پیشبینیها نشان میدهد که اگر این روند ادامه یابد و اقدام موثری صورت نگیرد، تا سال ۲۰۵۰، مرگومیرهای ناشی از مقاومت میکروبی از مرگومیرهای ناشی از بیماریهای قلبیعروقی، سرطان های مختلف و تصادفات جادهای بیشتر خواهد شد و به یکی از علل عمده مرگومیر در جهان تبدیل خواهد شد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به اینکه تمامی گروههای سنی در معرض خطر این پدیده قرار دارند، افزود: اگرچه هیچ منطقهای در دنیا از این خطر در امان نیست، اما کشورهای کمدرآمد به دلیل نارسایی زیرساختها و منابع، به طور خاص آسیبپذیرتر هستند. این موضوع به اندازهای مهم است که شاخصهای مربوط به مقاومت میکروبی در اهداف توسعه پایدار مورد توجه قرار گرفته و میتواند بر شاخصهای سلامت حیاتی مانند مرگومیر مادران، مرگ نوزادان و کودکان زیر پنج سال و همچنین کنترل بیماریهایی چون سل مقاوم و اچآیوی تاثیرگذار باشد.
رئیسی ادامه داد: عواقب مقاومت میکروبی تنها به حوزه سلامت محدود نمیشود و باعث کاهش ۱۱ درصدی در تولیدات دامی و تحمیل خسارتی سالانه به میزان یک تا سه تریلیون دلار بر تولید ناخالص داخلی جهان میگردد، که دستیابی به اهدافی مانند ریشهکنی فقر و گرسنگی را به چالش میکشد. علاوه بر این، ورود میکروبهای مقاوم و همچنین بقایای آنتیبیوتیکها به محیط زیست میتواند زمینهساز تولید و شیوع بیشتر عوامل مقاوم گردد.
او به مصرف نامناسب و خودسرانه آنتیبیوتیکها در انسان و همچنین سوءاستفاده از این داروها در صنعت دامداری و کشاورزی به عنوان دلایل اصلی گسترش مقاومت میکروبی اشاره کرد و تصریح کرد: مقادیر بالای مصرف خودسرانه آنتیبیوتیکها در کشور همچنان نگرانیهایی به همراه دارد و استفاده از آنتیبیوتیکهای خط آخر که میبایست تنها در شرایط خاص و با احتیاط زیاد تجویز شوند، در حال افزایش است. این وضعیت به طور جدی خطر ایجاد مقاومت به داروهای حیاتی را بالا برده و تهدیدی جدی برای اثربخشی درمان عفونتها به شمار میآید.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به نتایج نظام نظارت بر مقاومت میکروبی در کشور، خاطرنشان کرد: شواهد نشان میدهد که مقاومت برخی میکروبهای متداول در برابر داروهای پرکاربرد در حال افزایش است و در عین حال، مقاومت چند دارویی یا مالتیدرگ رزیستنس نیز رو به گسترش است. این روند میتواند گزینههای درمانی را محدود کرده و مدیریت عفونتها را با دشواری بیشتری مواجه کند.
رئیسی کمبود زیرساختهای اساسی بهداشت عمومی را از دیگر عوامل تاثیرگذار در گسترش مقاومت میکروبی دانست و بیان کرد: محدودیت در دسترسی به آب سالم، فاضلاب بهداشتی، پوشش نامناسب واکسیناسیون و ضعف در اجرای برنامههای پیشگیری و کنترل عفونتها در مراکز درمانی، امکان انتقال و انتشار میکروبهای مقاوم را فراهم میسازد. همچنین تجارب جنگ در غزه و عراق نشان داده که تخریب زیرساختهای سلامت و بهداشت میتواند به توسعه مقاومت میکروبی کمک کند.
وی بر ضرورت توجه فوری به این تهدید در شرایط کنونی کشور تاکید کرد و افزود: میکروبها همواره در حال گردش میان انسان، محیط زیست، گیاهان و حیوانات هستند و بدون رویکردی هماهنگ و یکپارچه، امکان کنترل این پدیده وجود نخواهد داشت. به طور موثری میتوان با مقاومت میکروبی مقابله کرد، تنها در چارچوب رویکرد «سلامت واحد» (One Health) و با همکاری تمامی نهادهای ذیربط این امر محقق خواهد شد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه برای سدی محکم در برابر مقاومت میکروبی، مسئولیتپذیری مشترک بین سازمانها ضروری است، تاکید کرد: تمامی ارگانهای مرتبط باید بهطور همزمان در زمینه ارتقای آگاهی عمومی، تامین شواهد معتبر برای سیاستگذاری و برنامهریزی، تقویت اقدامات پیشگیری و کنترل عفونت در سطح جامعه و مراکز درمانی، و همچنین بهینهسازی مصرف آنتیبیوتیکها اقدام نمایند.
رئیسی همچنین به شعار سال جاری هفته جهانی آگاهی از مقاومت میکروبی که توسط ائتلاف چهارجانبه سازمان ملل متحد اعلام شده اشاره کرد و گفت: شعار امسال با عنوان «سلامت واحد؛ اقدام واحد، همین حالا برای پیشگیری از مقاومت میکروبی اقدام کنیم» بر اهمیت همگرایی و اقدام هماهنگ تمامی بخشهای مرتبط برای مقابله با این تهدید تاکید دارد.
بر اساس گزارش وبدا، وی از نهادهای اجرایی و مرتبط درخواست کرد که با جدیت در مهار مقاومت میکروبی مشارکت کنند و از سازمان دامپزشکی کشور، شرکتهای آب و فاضلاب، سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان حفظ نباتات خواست که با ارتقای آگاهی کارشناسان، بالا بردن استانداردها و همکاری در ایجاد نظام یکپارچه نظارت بر مقاومت میکروبی و مصرف آنتیبیوتیکها، در کاهش این بحران فعالانه مشارکت نمایند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت همچنین از وزارت آموزش و پرورش، روابط عمومیها و رسانهها خواست تا با افزایش آگاهی جامعه و ترویج رفتارهای صحیح در مصرف آنتیبیوتیکها، نقش موثرتری در پیشگیری از گسترش مقاومت میکروبی ایفا کنند.
او در پایان خطاب به همکاران خود در وزارت بهداشت و دانشگاههای علوم پزشکی تاکید کرد: تمامی بخشهای نظام سلامت باید جدیت بیشتری در امر پیشگیری از عفونتهای مرتبط با خدمات سلامت، بهبود تجویز و مصرف داروهای ضدمیکروبی و ترویج فرهنگ صحیح مصرف آنتیبیوتیکها نشان دهند.
انتهای پیام