آیا خودروهای برقی میتوانند به کاهش آلودگی هوای کلانشهرها کمک کنند؟
بهزاد اشجعی در مصاحبهای با ایسنا در خصوص تأثیر خودروهای برقی بر کاهش آلودگی هوای کلانشهرها توضیح داد: برای تحلیل این موضوع، باید تفاوت میان آلودگی هوای فصول گرم و سرد سال را مد نظر قرار داد زیرا منشأ و نوع آلایندهها در این دو دوره متفاوت است.
وی اضافه کرد: در فصل تابستان، آلایندهای به نام ازن وجود دارد که بهطور مستقیم از منابع آلاینده منتشر نمیشود، بلکه بهدنبال واکنشهای شیمیایی بین آلایندههای موجود در جو تشکیل میشود. خودروهای بنزینی با انتشار آلایندههای اولیه در تولید این آلاینده مؤثر هستند، به همین دلیل جلوگیری از انتشار آلایندهها از خودروهای بنزینی میتواند در کاهش تشکیل ازن نقش مؤثری داشته باشد.
اشجعی در رابطه با وضعیت آلودگی هوا در فصل زمستان اظهار داشت: در این فصل با انواع مختلفی از آلایندهها روبهرو هستیم که تعدادی از آنها بهطور مستقیم منتشر میشوند و برخی دیگر از آنها در اثر واکنشهای شیمیایی در جو ایجاد میگردند. در انتشار مستقیم ذرات معلق، خودروهای دیزلی و همچنین منابعی نظیر صنایع و نیروگاههایی که سوخت مایع مصرف میکنند، سهم بیشتری ایفا میکنند و نقش خودروهای بنزینی در این باره کمتر به نظر میرسد.
وی خاطرنشان کرد: با این وجود، خودروهای بنزینی با انتشار آلایندههای اولیه در تولید آلایندههای ثانویه در فصل زمستان نیز نقش دارند؛ لذا برقیسازی خودروهای بنزینی میتواند به کاهش بخشی از آلودگی هوای زمستان کمک کند، اما تأثیر آن به اندازه تأثیر این اقدام بر برخی از آلایندههای فصل گرم نخواهد بود.
عضو پیشین کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا تأکید کرد که برقیسازی خودروهای سواری بهتنهایی راهکار اساسی برای کنترل آلودگی هوای زمستان نیست، بیان کرد: برای کاهش آلودگی در این فصل ابتدا باید به منابعی پرداخته شود که سهم بیشتری در انتشار آلایندهها دارند، از جمله خودروهای دیزلی، صنایع و نیروگاههایی که از سوخت مایع بهره میبرند. اگرچه در سالهای اخیر مصرف سوخت مایع در برخی نیروگاهها بهویژه در اطراف تهران کاهش یافته است، اما این منابع همچنان نیاز به توجه دارند.
اشجعی در پاسخ به این سؤال که آیا خودروهای برقی نیز در آلودگی هوا نقشی دارند؟ بیان کرد: خودروهای برقی هیچگونه آلایندهای از اگزوز خود به محیط نمیرانند، ولی اگر بخواهیم این موضوع را از دیدگاه کل چرخه تأمین انرژی تحلیل کنیم، ضروری است به شیوه تولید برق مورد نیاز آنها نیز توجه کنیم. بخشی از برق مصرفی این خودروها در نیروگاههایی تولید میشود که برای تولید انرژی از سوخت استفاده میکنند، به همین دلیل نمیتوان ادعا کرد که استفاده از خودروهای برقی در تمامی مراحل تولید انرژی عاری از اثرات آلایندگی است.
وی اضافه کرد: با وجود این نکته، خودروهای برقی هنوز هم از منظر کاهش آلودگی هوای شهری انتخاب بهتری نسبت به خودروهای بنزینی به شمار میآیند. یکی از دلایل این موضوع این است که زمانی که برق در نیروگاهها تولید میشود، آلایندهها در مکانهای دور از ترافیک شهری آزاد میشوند و پس از انتشار در جو، با شرایط جوی و مخلوط شدن هوا روبرو میشوند. در نتیجه، افراد بهطور مستقیم در معرض آلایندههای ناشی از اگزوز خودروها قرار نمیگیرند.
اشجعی ادامه داد: نکته دیگر این است که کنترل آلایندگی در نیروگاهها ممکن است. هنگامی که سوخت در تعداد زیادی خودرو و در نقاط مختلف شهر مصرف شود، کنترل آلایندگی هر یک از این منابع به مراتب دشوارتر است، اما مصرف سوخت در نیروگاهها در یک محل متمرکز میشود و میتوان تجهیزات لازم برای کنترل و کاهش آلایندگی را نصب و نظارت مؤثرتری را اعمال کرد. بنابراین از جنبه آلودگی هوای شهری، تولید برق در نیروگاه و استفاده از آن در خودروهای برقی بهطور کلی شرایط بهتری نسبت به سوزاندن سوخت در تعداد زیادی خودروی بنزینی در سطح شهر فراهم میکند.
وی همچنین در خصوص تأثیر گسترش ناوگان حملونقل برقی در تهران بر کاهش آلودگی هوای پایتخت گفت: برای پاسخ دقیق به این سؤال باید به فهرست انتشار آلایندهها و گزارشهای مربوط به کیفیت هوا مراجعه کرد تا مشخص شود چه مقدار از آلودگی ناشی از خودروهای بنزینی است. تا کنون گزارشی جامع که بتوان بر اساس آن میزان قطعی کاهش آلودگی حاصل از برقیسازی ناوگان را ارائه داد مشاهده نکردهام؛ از این رو، در حال حاضر نمیتوانم عدد مشخصی در این زمینه ارائه نمایم.
این کارشناس حوزه آلودگی هوا خاطرنشان کرد: با این حال، برقیسازی ناوگان حملونقل یک روند مثبت به شمار میرود و قطعاً میتواند در کاهش آلودگی هوا مؤثر باشد، اما برای تعیین مقدار این تأثیر به بررسیهای دقیق و دادههای مربوط به سهم منابع آلاینده نیاز داریم.
اشجعی در پایان خاطر نشان کرد که توسعه حملونقل عمومی در مدیریت آلودگی هوای زمستانی تهران باید در اولویت قرار گیرد. بهطوریکه برقیسازی حملونقل عمومی، گسترش و تقویت ناوگان اتوبوسرانی و نصب تجهیزات فیلتر برای کاهش آلایندگی روی خودروهای دیزلی بهویژه خودروهای فرسوده و با عمر بالا، از جمله اقداماتی هستند که میتوانند تأثیر بیشتری در کاهش آلودگی هوای زمستان داشته باشند. لذا به جای تمرکز صرف بر برقیسازی خودروهای سواری، باید توسعه حملونقل عمومی و کاهش آلایندگی منابع دیزلی نیز در اولویت گذاشته شود.
بیشتر بخوانید:
از دود خودروهای فرسوده تا سودای خودروهای برقی
انتهای پیام