پس از ونزوئلایی شدن نوبت یونانی شدن است
دسترسی به توافقی محدود با آمریکا که راه را برای کاهش تنشهای منطقهای هموار میکند، توقف حملات، کاهش فشار بر صادرات نفت و فراهمشدن فرصت بازسازی، از پیامدهای گزینه دوم است. سناریوی سوم، روند فزاینده بحران و افزایش بیثباتی است. اگر محاصره طولانی شود، درآمد نفتی کاهش بیشتری پیدا کند، کمبود انرژی و کالاهای اساسی گسترش یابد، اختلافهای درون حاکمیت عمیقتر میشود.
واقعیت این است که پیامدهای جنگ برای اقتصاد ملی و شهروندان ایران تا همین جا نیز بسیار تلخ و ناراحتکننده بوده است. روند کاهنده رشد تولید ناخالص داخلی، تورم فزاینده و نیز بیارزش شدن ریال ایران در برابر دلار آمریکا یا یورو و پوند از دستاوردهای منفی و آزاردهنده تا اینجای کار است.
ریال ایران اکنون یکی از کمارزشترین پولها در دنیای مدرن است. اقتصاددانان و فعالان اقتصادی سالها پیش به ادارهکنندگان کشور در برابر ونزوئلایی ریال هشدار داده بودند اما مدیران جامعه باور نداشتند اما همین امروز این اتفاق افتاده است.
حالا نهتنها با یکریال بلکه با 1000ریال نیز نمیتوان کالایی در بازارها خرید کرد و شهروندان از این اتفاق بسیار نارضیاند.
حالا اما با توجه به محدودیتهای ارزی فراهمشده برای جمهوری اسلامی از مسیر محاصره دریایی و اینکه صادرات نفتخام بسته شده و جمهوری اسلامی به کمترین میزان رسیده و نقلوانتقال دلار نقدی نیز بهسختی رسیده است، بودجه سال۱۴۰۶ و حتی بودجه جاری به بن بست منابع میرسد. در این وضعیت دولت چه باید کند؟
انتشار اسکناس بدون پشتوانه که در سالهای اخیر برای تامین کسری بودجه انجام شده راه تورم را تا رسیدن به تورم سهرقمی باز کرده است. شتاب نرخ تورم مصرفکننده و نیز تولید صنعتی در هشتماه پشتسر گذاشتهشده به نقطه اوج رسیده و ادامه این وضعیت به ابرتورم منجر میشود.
بررسی ارقام و اقلام بخشنامه بودجه نشان میدهد بیشتر درآمدهای بودجه تنها روی کاغذ دیده میشوند و در عمل اتفاقی نمیافتد همچنین انتشار انواع اوراق قرضه برای عرضه در بازار سرمایه سهم بالایی را در درآمدهای بودجه دارند.
با توجه به اینکه به هر حال این اوراق باید روزی نقد شود، باید درباره انتشار آن توجه کافی کرد که روزگار تلخ ایران زیر داستان یونان در ایران تکرار نشود. یونان در سالهای2008 به بعد با انتشار اوراق قرضه میخواست بودجه خود را متوازن کند که در تله افتاد و اگر کمک اروپاییها نبود اقتصادش فرو میریخت.