حذف کارتهای سوخت و قطع گاز در میان خبرهای جعلی
بر اساس گزارش ایسنا از مرکز ملی فضای مجازی، جدیدترین گزارش ستاد رسانهای فضای مجازی کشور در زمینه اخبار جعلی و موارد تکذیبشده مربوط به هفته چهارم آبانماه ۱۴۰۵ منتشر گردید. در این دور، سامانه تشخیص اخبار جعلی، موفق به شناسایی و ثبت ۱۵۶ خبر جعلی شد که از این تعداد، ۴۴ خبر بهطور رسمی تکذیب و ۳۶ مورد در اتاق رصد اخبار جعلی تحت بررسی و تحلیل قرار گرفتند.
تکذیبیهها از خبرهای جعلی بازدید بیشتری داشتند
تحلیل مواردی که مورد ارزیابی قرار گرفتند نشاندهنده این واقعیت است که مجموع بازدیدهای تکذیبیهها به عدد ۱۲۵ میلیون و ۸۴۱ هزار میرسد، در حالی که مجموع بازدیدهای خبرهای جعلی ۱۱۳ میلیون و ۷۴ هزار بوده است. بنابراین، تکذیبیهها تقریباً ۱۲ میلیون بازدید بیشتر، که معادل ۱۱٫۳ درصد است، نسبت به خبرهای جعلی داشتهاند.
بهطور میانگین، هر تکذیبیه حدود ۱۱ میلیون و ۴۴۰ هزار بازدید و هر خبر جعلی حدود ۱۰ میلیون و ۲۸۰ هزار بازدید داشته است. در بسیاری از موارد، تعداد بازدیدهای تکذیبیهها از خبرهای جعلی پیشی گرفته است و تنها در مورد خبر جعلی مربوط به فعال شدن پدافند هوایی در اصفهان و میدان آزادی تهران، تعداد بازدیدهای خبر جعلی تقریباً ۲۲۲ هزار بازدید بیشتر از تکذیبیه آن بوده است. در زمینه بازنشر نیز تکذیبیهها عملکرد بهتری از خود نشان دادهاند؛ بهطوری که تعداد کل بازنشر تکذیبیهها به تقریبا ۳۲ هزار و ۸۳۰ بار و بازنشر خبرهای جعلی به حدود ۲۵ هزار و ۶۱۰ بار رسیده است، که نشان میدهد تکذیبیهها نزدیک به ۷ هزار و ۲۲۰ بار، معادل ۲۸ درصد، بیشتر بازنشر شدهاند.
زمان تکذیب اخبار جعلی؛ میانگین ۱۳ ساعت و ۱۶ دقیقه
تحلیل زمان انتشار تکذیبیهها نشان میدهد که ۳۰ درصد از اخبار جعلی در مدت یک ساعت، ۲۵ درصد در سه ساعت، ۱۷ درصد در پنج ساعت، ۱۲ درصد در ۱۲ ساعت، ۹ درصد در یک روز و ۷ درصد در دو روز، تکذیب شدهاند. زمان میانه برای تکذیب برابر با پنج ساعت و میانگین آن حدود ۱۳ ساعت و ۱۶ دقیقه بوده است. در مجموع، اکثر اخبار حداکثر در طول یک روز تکذیب شدهاند. با این وجود، دو خبر جعلی شامل ویدئوی غیرمستند درباره آزمایش سوخت موشک در یک مدرسه و فروریختن سقف در چهارمحال و بختیاری، دو روز بعد از انتشار تکذیب شدهاند.
زندگی برخی اخبار جعلی تا چهار روز ادامه داشت
مطابق با بررسیها، ماندگاری اخبار جعلی در این دوره بین ۱۱ ساعت تا چهار روز متغیر بوده و میانگین آن به تقریباً ۲٫۳ روز میرسد. بالاترین ماندگاری به مدت چهار روز به خبر جعلی بسته شدن حریم هوایی عراق به مدت ۷۲ ساعت و ویدئوی غیرمستند مربوط به آزمایش سوخت موشک در یک مدرسه و فروریختن سقف اختصاص دارد.
تأمین بنزین و گردآوری کارتهای سوخت در صدر اخبار جعلی
موضوعات مرتبط با اخبار جعلی این بازه از مسائل اقتصادی و خدمات عمومی، شامل تأمین بنزین و قطع گاز، تا اخبار مربوط به مدارس، وقایع نظامی و تحولات منطقهای را شامل میشود. در حوزه سیاست و امنیت نیز اخبار جعلی درباره بسته شدن حریم هوایی عراق، رادار آمریکا در بحرین، فعال شدن پدافند هوایی در اصفهان و تهران و رهگیری موشکها و پهپادهای ایرانی منتشر گردیده است. در بین ۱۰ خبر جعلی پربازدید در این دوره، خبر مربوط به اظهارات سقاب اصفهانی درباره مشکلات تأمین بنزین و جمعآوری کارتهای سوخت جایگاهها با حدود ۱۳ میلیون و ۶۴۷ هزار بازدید، در جایگاه اول قرار دارد. تکذیبیه این خبر نیز با حدود ۱۵ میلیون و ۳۲۸ هزار بازدید، به عنوان پربازدیدترین تکذیبیه در این فهرست شناخته میشود.
علاوه بر این، این موضوع با ۴ هزار و ۲۶۰ بازنشر برای تکذیبیه و ۳ هزار و ۸۰۰ بازنشر برای خبر جعلی، در هر دو دسته به بیشترین میزان بازنشر دست یافته است. در میان سایر موارد، خبر جعلی مربوط به قطع گاز ساختمان وزارت آموزش و پرورش با حدود ۲ میلیون و ۷۱۰ هزار بازدید، بالاترین فاصله بازدید به نفع تکذیبیه را داشته است. در مقابل، خبر جعلی منتشر شده در روزنامه نیویورکتایمز درباره سدهای ایران و احتمال حمله شیمیایی، با اختلاف تقریبی ۱۷ هزار بازدید، نزدیکترین میزان بازدید بین خبر جعلی و تکذیبیه را ثبت کرده است.
خبرگزاریها و نهادهای دولتی در رد شایعات فعال بودند
طبق این گزارش، خبرگزاری تسنیم، خبرگزاری صداوسیما، خبرگزاری مهر، خبرگزاری فارس و خبرگزاری میزان بهعنوان رسانههای فعال در رد اخبار جعلی و بازنشر تکذیبیهها طی هفته چهارم آبانماه شناخته میشوند. همچنین سپاه پاسداران، ارتش، وزارت امور خارجه، وزارت آموزش و پرورش، وزارت نفت و وزارت صنعت، معدن و تجارت از جمله نهادها و سازمانهای فعال در برخورد با شایعات و اخبار جعلی مرتبط با حوزهای که در آن فعالیت میکنند بودهاند.
انتهای پیام