تحلیل نوین محمد فاضلی در مورد ادعای نیویورکتایمز/ بیماری «وصلکردن بیربط» به شدت شیوع پیدا کرده است
محمد فاضلی، جامعهشناس، در کانال تلگرامی خود تحت عنوان: «مرض وصل کردن بیربط» نوشت: افرادی که در شرایط سخت و ناامیدی قرار دارند یا به سبب جستجوی توجیه برای رفتارهای خود، دچار حالتی میشوند که «وصل کردن بیربط» بهعنوان یک بیان مؤدبانه برای آن مناسب است. در بسیاری از این «وصلکردنهای بیربط» نیازی به جستجوی دلایل علمی و منطقی نیست و میتوان به سادگی دربارهشان صحبت کرد. بهطوریکه برخی از آنها ممکن است دارای پیچیدگیهایی باشند، ولی ذات آنها یکسان است. بیایید یک نمونه واضح را بررسی کنیم.
ارتباط سد با شهر موشکی
گزارشی وجود دارد که نشان میدهد سدهای موجود در ایران به نوعی به برنامهریزی و ساخت شهرهای موشکی ارتباط دارند. واضح است که هدف از این کار، فراهم آوردن توجیهی برای اقدام به امنیتیسازی زیرساختها و بهدست آوردن بهانهای برای حملات به منابع آبی کشور است. در اینجا از تکنیک «وصلکردن بیربط» استفاده شده است. ماجرا به این شکل است:
* سدها بر روی رودخانهها احداث میشوند.
* رودخانهها از کوهها آغاز میشوند.
* محلی که باید سد ساخته شود باید در درهها و نواحی کوهستانی باشد تا امکان ایجاد مخزن سد وجود داشته باشد.
* شهر موشکی نیز در پای کوه ساخته میشود تا از نظر امنیت و استحکام مستحکم باشد.
* سدها ساختارهایی هستند که چندین دهه عمر دارند و شهرهای موشکی متعلق به سالهای اخیر هستند.
در واقع، سازمان سد و شهر موشکی هیچ ارتباطی به یکدیگر ندارند؛ تنها ویژگی مشترک آنها مکانی است که در کوهستان قرار دارند. زمانی که این دو را به یکدیگر مرتبط میکنند، با پدیدهای به نام «وصل کردن بیربط» مواجهایم، با این حال نویسنده مطلوب خود را به دست میآورد که امنیتیسازی زیرساختهای آبی و ایجاد بهانهای برای حمله است، و در مقابل درد و رنجی که ممکن است برای میلیونها انسان به دنبال داشته باشد، هیچ اهمیتی نمیدهد، بلکه ناگفته نماند که در پایان ظاهری از انساندوستی و علاقه به ایران را از خود بروز میدهد.
اگر با دقت نگاه کنیم، در عرصه اجتماعی و سیاسی نمونههای فراوانی از «وصلکردنهای بیربط» وجود دارد که حتی با هزاران دلیل و توجیه نیز قابل دفاع نیستند، اما همچنان برخی ذهنها تمایل دارند که این موارد را بپذیرند؛ همچنین رسانهای قوی برای باورپذیر کردن این ادعاها وجود دارد.
مرض «وصلکردن بیربط» به شدت شایع و مسری است و به سرعت مشابه ویروسهای کامپیوتری در حال گسترش است و توانایی تفکر منطقی را از افراد میستاند. این مشکل در هر گروه و اندیشهای ممکن است بروز کند. البته هرچه افراد بیشتر دچار ناامیدی شوند، تمایلشان به ابتلا به این بیماری افزایش مییابد.